A-G: bruiklener mag woning niet zomaar verhuren; arrest hof moet worden vernietigd Twee broers kochten in 2019 een woning van de familie van de man die er al woonde. Met hun vader, die namens hen onderhandelde, werd afgesproken dat de verkoper de woning vijftien jaar lang mocht blijven gebruiken, zonder huur te betalen. Hij betaalt alleen gas, water, licht en de WOZ-aanslagen. Hij verblijft geregeld in Spanje en verhuurde de woning aan derden. De broers vinden dat hij dat niet mocht en ontbonden de overeenkomst in februari 2023. Partijen zijn het erover eens dat het om bruikleen gaat: gebruik van een zaak om niet.
De rechtbank Noord-Holland en het gerechtshof Amsterdam wezen de vorderingen van de broers af. Volgens het hof was de bruiklener niet verplicht zelf in de woning te wonen en was niet gebleken dat verhuur was verboden. Het hof vond dat de regel uit het huurrecht, die onderverhuur van een woning verbiedt, niet geldt omdat het hier om bruikleen gaat. De broers gingen in cassatie.
In zijn conclusie vindt advocaat-generaal Valk (Parket bij de Hoge Raad) dat het hof is uitgegaan van het verkeerde vertrekpunt. Zijn uitgangspunt: een bruiklener mag de zaak die hij om niet in gebruik heeft gekregen niet aan een derde in gebruik geven, tenzij anders is overeengekomen. Hij wijst erop dat de oudere Nederlandse literatuur dat zo zag en dat het ontwerp voor het nieuwe Burgerlijk Wetboek dat voorschreef. Ook in Duitsland, Zwitserland, Oostenrijk, Italië, Portugal, Frankrijk, België en Engeland geldt die regel. De wettelijke regeling van bruikleen stamt uit 1838 en noemt het onderwerp niet uitdrukkelijk, maar volgens de A-G kan de rechter het als regel van aanvullend recht aanvaarden.
De A-G bespreekt ook de nieuwere Nederlandse schrijvers die meer ruimte willen laten voor een beoordeling per geval. Hij vindt hun argumenten niet overtuigend. Een geleend renpaard dat tijdelijk aan een ander wordt gegeven is volgens hem een uitzonderlijk geval. Bruikleen wordt gewoonlijk verleend met het oog op de persoon van de bruiklener. Bij verhuur komt daar iets bij: de bruiklener haalt dan geldelijk gewin uit wat hem om niet is gegund. Bij een woning zijn de argumenten volgens hem nog sterker. Voor huur van woonruimte verbiedt de wet onderverhuur, mede omdat een onderhuurder bescherming geniet. Dat geldt volgens de A-G ook voor bruikleen van een woning, want de uitlener mag niet worden geconfronteerd met huurders of onderbruikleners. Wil de bruiklener toch verhuren, dan moet hij stellen en bewijzen dat dit is overeengekomen. Het hof liet dat niet op hem rusten maar zette het gebrek aan bewijs op rekening van de uitleners.
Over het middel zelf is de A-G kort. Onderdeel 1 slaagt, omdat het hof de hoofdregel en de verdeling van stelplicht en bewijslast heeft miskend. De feitelijke beoordeling van het hof is volgens hem van dat onjuiste vertrekpunt doortrokken. Onderdeel 2 bespreekt hij bewust niet, omdat dat aan het verwijzingshof is. Als de overeenkomst alsnog zo wordt uitgelegd dat verhuur was toegestaan, kan de uitkomst anders zijn, maar dan moet het hof van de juiste regel uitgaan. Voor het geval dat de bruiklener zonder toestemming verhuurt, wijst hij erop dat de uitlener de overeenkomst kan beëindigen en de zaak kan terugvorderen.
De conclusie van de A-G strekt tot vernietiging van het arrest van het hof en verwijzing van de zaak. De Hoge Raad beslist later of hij dat advies volgt. Tegen de bruiklener is in cassatie verstek verleend.
Parket bij de Hoge Raad · 13 november 2026
Civiel Recht Rechter dwingt RBC bankrelatie met Union Caribe voort te zetten Union Caribe, een geldtransactiebedrijf met vestigingen op Curaçao, Aruba en Sint Maarten, verzorgt internationale overboekingen voor particulieren. Het grootste deel daarvan gaat in US-dollars. Daarvoor is het bedrijf afhankelijk van een US-dollarrekening bij RBC Royal Bank, die zelf een US-dollarrekening aanhoudt bij de Amerikaanse bank Wells Fargo. In maart 2026 zegde RBC de bankrelatie op Sint Maarten op, met ingang van 25 juli 2026. Die opzegging werd niet onderbouwd. De relatie liep daarna gewoon door.
Op 7 oktober 2026 volgde een nieuwe brief, die Union Caribe pas op 20 oktober zag: de US-dollarrekening zou per 16 oktober worden gesloten, omdat de correspondentbank RBC had gevraagd geen US-dollartransacties namens Union Caribe meer te verwerken. Union Caribe stapte naar de rechter in kort geding. Zij stelde dat zij zonder deze rekening haar activiteiten moet staken en dat geen andere bank op Sint Maarten haar als klant wil.
RBC voerde aan dat zij als bank aan antiwitwasregels is gebonden. Zij wees op de omvang van de contante geldstromen, de verificatie van de herkomst van geld, het cliëntonderzoek bij klanten en overboekingen via een ander geldtransactiebedrijf. Volgens RBC had Union Caribe nagelaten een onafhankelijk onderzoek te laten uitvoeren. Daarnaast zou RBC door de instructie van Wells Fargo niet aan de vorderingen kunnen voldoen.
Het Gerecht in eerste aanleg van Sint Maarten gaat uit van de contractsvrijheid van banken, maar die is niet onbegrensd. Banken hebben een maatschappelijke functie en een zorgplicht, en bedrijven hebben een zwaarwegend belang bij een betaalrekening. De rechter weegt daarom het belang van de bank af tegen dat van de klant. Volgens het Gerecht kon RBC de relatie niet opzeggen zonder dat te onderbouwen. De enkele verwijzing naar de instructie van Wells Fargo is onvoldoende, omdat noch die instructie noch de brief van RBC een verdere onderbouwing bevat.
De uitgebreide correspondentie tussen RBC en Union Caribe op Aruba kan RBC niet achteraf in dit kort geding gebruiken. De opzeggingen waren gericht aan Union Caribe op Sint Maarten, over rekeningen op Sint Maarten. RBC had moeten uitleggen waarom de Arubaanse gronden ook daar gelden. Bovendien kon niemand namens RBC tijdens de zitting uitleggen waarom Wells Fargo had verzocht geen transacties meer te verwerken. Die brief was gericht aan de vestiging op Aruba, zodat niet vaststaat dat Wells Fargo ook de transacties van Union Caribe op Sint Maarten wil weigeren. Een onderscheid tussen de US-dollarrekening en de rekening in lokale valuta maakt het Gerecht daarom niet.
Het belang van Union Caribe bij voortzetting weegt zwaarder dan dat van RBC bij beëindiging. Het Gerecht wijst de vordering om de relatie voort te zetten tot een bodemzaak onherroepelijk is beslist of voor een vaste termijn af, omdat zo'n procedure jaren kan duren en RBC in de tussentijd alsnog een grond voor opzegging kan krijgen. Ook de gevraagde dwangsom wijst het Gerecht af, omdat RBC heeft gezegd een vonnis op te volgen.
Het Gerecht beveelt RBC de bankrelatie met Union Caribe op de gebruikelijke voorwaarden en zonder nieuwe beperkingen voort te zetten, of onmiddellijk te herstellen als zij al is beëindigd. RBC moet de proceskosten van Union Caribe betalen, begroot op Cg. 3.000, en het vonnis is uitvoerbaar bij voorraad.
Gerecht in eerste aanleg van Sint Maarten · 6 november 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht Rechter blijft bevoegd in geschil over overdracht aandelen CTS: Ondernemingskamer niet exclusief bevoegd NES Holding houdt 75 procent van de aandelen in CTS Group Holding, Gevam Management de overige 25 procent. In een aandeelhoudersovereenkomst van 23 december 2019 staat dat Gevam haar aandelen aan NES moet aanbieden zodra een bepaalde medewerker van Gevam geen werknemer van CTS meer is. Die medewerker is op 25 november 2024 als functionaris van CTS ontslagen en zijn arbeidsovereenkomst is opgezegd per 1 mei 2025.
NES stapte daarna naar de rechtbank Amsterdam. Zij wil dat Gevam binnen zeven dagen na het vonnis alle medewerking verleent aan de overdracht van haar aandelen. Primair moet dat voor € 0, subsidiair voor € 19.750, meer subsidiair voor een bedrag dat de rechtbank in goede justitie vaststelt. Weigert Gevam, dan moet het vonnis in de plaats treden van haar medewerking. NES vordert daarnaast een dwangsom, de proceskosten en wettelijke rente.
Gevam begon een incident en stelde dat de rechtbank niet bevoegd is. Volgens Gevam gaat het om een gedwongen overdracht van aandelen in de zin van de geschillenregeling in Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek. Sinds 1 januari 2025 zou alleen de Ondernemingskamer van het gerechtshof Amsterdam zulke geschillen mogen behandelen. NES verweerde zich tegen dit standpunt.
De rechtbank volgt Gevam niet. De geschillenregeling is bedoeld voor situaties waarin de samenwerking in een vennootschap muurvast zit door conflicten tussen aandeelhouders. Het gaat daarbij om gedrag van een aandeelhouder dat het belang van de vennootschap zo schaadt dat het aandeelhouderschap in redelijkheid niet langer te dulden is. De vordering van NES rust op iets anders: nakoming van de aandeelhoudersovereenkomst, waarin Gevam zich verplichtte de aandelen over te dragen. Voor zulke vorderingen is de Ondernemingskamer niet exclusief bevoegd.
Dat een vordering tot nakoming kan leiden tot een overdracht van aandelen, betekent volgens de rechtbank niet dat al die vorderingen onder de geschillenregeling vallen. De overige argumenten van Gevam komen aan bod bij de behandeling van de hoofdzaak. In dit incident is daar geen ruimte voor.
De rechtbank wijst de vordering tot onbevoegdverklaring af. Gevam moet de proceskosten in het incident betalen: € 842, waarvan € 653 aan salaris voor de advocaat en € 189 aan nakosten. Komt Gevam niet binnen veertien dagen na aanschrijving over de brug, dan komt daar € 98 bij plus de kosten van betekening van het vonnis. Dit deel van het vonnis is uitvoerbaar bij voorraad. De hoofdzaak gaat door: de zaak staat op de rol van 9 december 2026, waar Gevam een conclusie van antwoord moet indienen.
Rechtbank Amsterdam · 11 november 2026
Civiel Recht; Ondernemingsrecht Hof draait veroordeling om: verkoper speculatieve landbouwgrond hoefde kopers niet anders te informeren In 2019 kocht een vrouw via bemiddelingsbedrijf twee percelen landbouwgrond voor in totaal € 40.000. De verkoper presenteerde de percelen als strategisch gelegen grond met potentie voor bestemmingswijziging en toekomstige waardestijging. Na het overlijden van de vrouw in 2024 vernietigde haar man de koopovereenkomsten buitengerechtelijk, met een beroep op dwaling en oneerlijke handelspraktijken. Hij eiste terugbetaling van de koopsom.
De rechtbank Noord-Holland gaf de man gelijk. Volgens de rechtbank had de verkoper de kopers beter moeten informeren over de risico's, had hij met de brochures een onjuist rooskleurig beeld geschetst en was uit onderzoek van het Kadaster gebleken dat de percelen in werkelijkheid onverkoopbaar en daarmee waardeloos waren.
In hoger beroep oordeelde het Gerechtshof Amsterdam anders. Het hof stelde vast dat de vrouw vóór het sluiten van de koopovereenkomsten op meerdere manieren was gewaarschuwd. De brochures bevatten naast wervende teksten ook uitdrukkelijke disclaimers dat geen garanties werden gegeven over toekomstige waardeontwikkelingen en dat sprake was van agrarische grond. Ook de blanco koopovereenkomst, die een week van tevoren naar haar was gestuurd met het verzoek die te lezen, bevatte duidelijke vrijwaringen. Bovendien had de verkoper haar tijdens het verkoopgesprek mondeling op de risico's gewezen, waaronder het feit dat de betaalde prijs ruim boven de reële agrarische waarde lag en dat zij een lange adem moest hebben.
Het hof verwierp elk van de drie dwalingsgronden die de man had aangevoerd. Ten eerste kon niet worden vastgesteld dat de percelen bij aankoop in werkelijkheid geen bijzondere potentie hadden: de verkoper had onderbouwd dat hij zorgvuldig grond selecteerde en samenwerkte met planologen, en rapporten van de gemeente wezen uit dat de percelen destijds al als eventuele bouwlocaties in beeld waren. Ten tweede had de verkoper geen te rooskleurig beeld geschetst over kansen en rendement, gelet op alle verstrekte waarschuwingen. Ten derde kon niet worden vastgesteld dat de percelen zonder bestemmingswijziging onverkoopbaar zouden zijn: de grond kon ook aan boeren worden verkocht, worden verpacht of als tuin dienen.
Het hof wees ook het beroep op een oneerlijke handelspraktijk af. Van een gemiddeld omzichtige consument mag worden verwacht dat die niet alleen de aanprijzende delen van de brochures bekijkt, maar ook de voorzichtigere teksten leest en de toegezonden contractinformatie doorneemt. Op basis van alle beschikbare informatie was de vrouw in staat geweest een geïnformeerd besluit te nemen.
Het hof vernietigde het vonnis van de rechtbank en wees alle vorderingen van de man alsnog af. De man werd veroordeeld in de proceskosten van beide instanties: € 5.432 voor de eerste aanleg en € 7.104,45 voor het hoger beroep. Ook moet hij alles terugbetalen wat de verkoper hem op grond van het vernietigde vonnis had uitbetaald.
Gerechtshof Amsterdam · 28 oktober 2026
Civiel Recht Bestuurder aansprakelijk voor schade door overdracht golfleden aan stichting van zijn partner Twee bestuurders runden samen een vereniging die de golfvaardigheid en handicaps van golfers centraal registreert. De vereniging werkte samen met een bedrijf dat klanten aanbracht die bij de Nederlandse Golf Federatie (NGF) een officiële handicap wilden laten registreren. Die klanten werden via het bedrijf lid van de vereniging, en het overgrote deel van het ledenbestand bestond uit deze klanten. De samenwerkingsovereenkomst liep voor onbepaalde tijd en was opzegbaar per einde van het kalenderjaar.
Op 1 juli 2025 zegde het bedrijf de overeenkomst op tegen 31 december 2025. Het liet tegelijk weten zijn klanten al direct onder te brengen bij een andere organisatie, en vroeg de vereniging om de leden over te dragen. Die organisatie bleek een stichting, waarvan de levenspartner van een van de twee bestuurders zelf bestuurder was. Haar besloten vennootschap, bedoeld om de verdiensten van de stichting te verzamelen, was kort daarvoor opgericht. De bestuurder aan wie de brief was gericht gaf heel kort daarna gevolg aan het verzoek en droeg het klantenbestand over. Zijn medebestuurder liet hij daarover in het ongewisse. Die kwam er pas een week later achter, toen de IT-er die de leden moest overzetten aan de bel trok.
De vereniging stelde de bestuurder aansprakelijk, op grond van bestuurdersaansprakelijkheid (artikel 2:9 BW) en onrechtmatige daad. Ze vorderde € 250.000 schadevergoeding, subsidiair een voorschot van € 100.000 en een verklaring voor recht met verwijzing naar de schadestaatprocedure. De bestuurder voerde aan dat een ernstig persoonlijk verwijt ontbreekt, dat de overeenkomst geen exclusiviteit kende en dat de schade niet is onderbouwd. In reconventie vorderde hij opheffing van het conservatoir beslag dat op zijn bankrekeningen was gelegd, en vergoeding van zijn eigen schade.
De rechtbank oordeelde dat de bestuurder ernstig verwijtbaar heeft gehandeld. Dat hij zonder medeweten van zijn medebestuurder de samenwerking liet eindigen en wist of had moeten weten dat dit omzetverlies kon geven, was niet weersproken. Bovendien had hij door de band met de partner die de stichting bestuurt een belang dat tegenover dat van de vereniging stond. Hij maakte dat belang niet kenbaar aan zijn medebestuurder. Volgens de rechtbank is dat een zwaarwegende omstandigheid die de aansprakelijkheid in beginsel vestigt, en andere omstandigheden die anders wezen zijn niet gesteld of gebleken. Ook wist hij dat zijn medebestuurder vond dat leden individueel moesten opzeggen, en liet hij die opvatting welbewust links liggen.
Of de vereniging ook echt schade heeft geleden, staat volgens de rechtbank nog niet vast. Schade is aannemelijk, maar het is onzeker of de vereniging per saldo inkomsten misloopt. Het besluit om geen nieuwe leden meer aan te brengen kwam van het bedrijf zelf, en het is de vraag of inspanningen van de bestuurder de samenwerking hadden gered. De vorderingen van € 250.000 en € 100.000 wees de rechtbank daarom af. Wel verklaarde zij voor recht dat de bestuurder aansprakelijk is voor de schade die de vereniging lijdt doordat het bedrijf in de tweede helft van 2025 geen leden meer aanbrengt, en verwees zij de zaak naar de schadestaatprocedure. Daarbij moet de schade worden verminderd met contributies over november en december, de afdrachten aan de NGF, 9% btw en de provisie die de vereniging aan het bedrijf had moeten betalen.
De vorderingen in reconventie wees de rechtbank af, omdat die alleen waren ingesteld voor het geval de bestuurder niet aansprakelijk zou zijn. Hij moet de proceskosten van € 10.233,16 in conventie en € 281,50 in reconventie betalen, met wettelijke rente.
Rechtbank Rotterdam · 11 november 2026
Civiel Recht