Naar inhoud
Juristi.nl
ECLI:NL:CBB:2006:AX7770Bestuursrecht

College wijst beroep Campina tegen terugvordering zuivelsteun af — CBB:2006:AX7770

terugvordering Europese landbouwsteun voor zuivelproductie

Eiser / verzoeker

Campina Zuivel B.V. (voorheen Campina Melkunie B.V.)

VS

Verweerder / gedaagde

Productschap Zuivel

College verklaart het beroep van Campina tegen de terugvordering van f 7.988.637,87 aan zuivelsteun (inclusief rente) ongegrond.

  • Het Hof van Justitie had al in 2002 geoordeeld dat het caseïnaat EMST niet steunwaardig was omdat het niet uit basisproducten op één dag samengevoegd werd geproduceerd, maar uit hergebruikte verliezen
  • De Europese verordening schrijft dwingend voor dat lidstaten onterecht betaalde landbouwsteun met rente terugvorderen, zodat het Productschap geen ruimte had om op grond van vertrouwen of rechtszekerheid af te zien van terugvordering
  • Het College merkte de jarenlange steunaanvragen aan als één voortgezette onregelmatigheid, waardoor de verjaringstermijn van vier jaar pas inging toen Campina het productieproces eind 1995 aanpaste
  • De klacht dat Campina niet was verrijkt omdat zij de steun had doorberekend aan haar leveranciers, kon niet afdoen aan de dwingende Europese terugvorderingsplicht
  • Ook de bezwaren tegen de hoogte van het teruggevorderde bedrag, de renteberekening en de betalingstermijn werden verworpen

Samenvatting

Campina, destijds nog Campina Melkunie, moest jarenlang ontvangen Europese steun voor de productie van het caseïnaat EMST terugbetalen. Het Productschap Zuivel vorderde het geld terug nadat de Europese Commissie had geoordeeld dat het product helemaal niet voor die steun in aanmerking kwam. Het College van Beroep voor het bedrijfsleven boog zich nu over de vraag of die terugvordering terecht was.

De zaak draait om een Europese regeling uit 1990 die steun gaf aan producenten van caseïne en caseïnaten, mits die producten werden gemaakt uit ondermelk of ruwe caseïne die op één dag tot een partij was samengevoegd. Tussen oktober 1991 en oktober 1995 ontving Campina in totaal f 6.178.404,61 aan steun voor EMST. Een controle van de Europese Commissie in 1995 wees uit dat dit product niet op de voorgeschreven manier tot stand kwam: het bestond uit halffabrikaten die tijdens de productie van ander caseïnaat als verlies overbleven en die pas na dagen of weken verzamelen werden verwerkt. Van vervaardiging uit basisproducten die op één dag samenkwamen, was dus geen sprake.

AI-zoekassistent

Beschrijf uw zaak. Wij vinden de juiste advocaat.

In één of twee zinnen matcht onze AI uw situatie direct met gespecialiseerde advocaten, desgewenst in uw regio.

Match uit 19.638 advocatenGratis en vrijblijvendResultaat in seconden

Op basis van die conclusie stelde de Commissie in 1999 een correctie vast en sloot zij het bedrag van de EMST-steun uit van financiering. Het Productschap Zuivel volgde dit standpunt en vorderde bij besluit van 7 april 1999 het volledige bedrag terug, vermeerderd met rente: in totaal f 7.988.637,87. Campina maakte bezwaar, maar het Productschap verklaarde dat bezwaar ongegrond, waarna Campina naar het College van Beroep voor het bedrijfsleven stapte.

Campina voerde aan dat haar productieproces wel degelijk steunwaardig was en dat het Productschap zelf een afweging had moeten maken in plaats van klakkeloos het standpunt van de Commissie te volgen. Ook wees het bedrijf op het vertrouwens-, rechtszekerheids- en evenredigheidsbeginsel: zij had de steun al jaren ontvangen, altijd openheid van zaken gegeven en was door de ontvangen steun niet verrijkt omdat zij die had doorberekend aan haar leveranciers. Daarnaast beriep Campina zich op verjaring, omdat de terugvordering pas vier tot acht jaar na de uitbetaling van de steun kwam.

Het College volgde deze argumenten niet. Het Hof van Justitie had in 2002, in een zaak die Nederland tegen de Commissie had aangespannen, al geoordeeld dat de steunregeling alleen geldt voor producten die uit basisproducten op één dag worden samengevoegd en niet voor het opnieuw verwerken van eerder ontstane verliezen. Het College zag geen aanleiding om over de feiten anders te oordelen dan het Hof van Justitie en concludeerde dat de productie van EMST door Campina dus niet steunwaardig was. Omdat de toepasselijke Europese verordening dwingend voorschrijft dat lidstaten onterecht betaalde steun met rente terugvorderen, had het Productschap volgens het College geen ruimte om op grond van vertrouwen, rechtszekerheid of evenredigheid van terugvordering af te zien.

Ook het beroep op verjaring haalde het niet. Het College oordeelde dat de onregelmatigheid, het jaar na jaar aanvragen van steun voor een niet-steunwaardig product, moet worden gezien als één voortgezette overtreding die pas eindigde toen Campina eind 1995 haar productieproces aanpaste. De verjaringstermijn van vier jaar ging daarom pas op dat moment lopen, en het besluit van 7 april 1999 viel daar ruim binnen. Ook de klachten over de hoogte van het bedrag, de renteberekening en de betalingstermijn wees het College van de hand. Het College van Beroep voor het bedrijfsleven verklaarde het beroep van Campina ongegrond, zodat de terugvordering van f 7.988.637,87 aan zuivelsteun, vermeerderd met rente, in stand blijft.

Betrokken advocaten

mr. J. van den Brande

appellante

mr. R.J.M. van den Tweel

verweerder

Betrokken rechters

Gerelateerde uitspraken

Gegevens

Datum uitspraak

Rechtsgebied

Bestuursrecht

Zaaknummer

AWB 99/830

Procedure

Eerste aanleg - meervoudig

Bron: officiële uitspraak op rechtspraak.nl

Op de hoogte blijven

Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.

Nieuwe uitspraken van deze rechter

  • dhr. mr. E.J.M. Heijs
Adv.Ynvest Fund
6%

vast rendement

  • Vastgoed als zekerheid
  • Kwartaalbetalingen
  • Vanaf €30.000
Meer informatie

Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.

Recente uitspraken

CBB:2026:532
College van Beroep voor het bedrijfsleven·
Bestuursrecht
CBB:2026:529
College van Beroep voor het bedrijfsleven·
Bestuursrecht
CBB:2026:531
College van Beroep voor het bedrijfsleven·
Bestuursrecht
CBb wijst subsidie voor veenvernatting af: boerderij haalt melkveenorm niet

Een melkveehouderij in Friesland stapte in 2023 over op voer van eigen land en op koeien die in het voorjaar kalven. Het jongvee liet het bedrijf eerst overlopen en dekte het pas in mei 2023. De eerste kalveren kwamen daardoor van februari tot en met mei 2024. Voor een subsidieregeling rond veenweiden telde dat jongvee nog niet mee, en dat bleek een duur gevolg te hebben. De Stichting Veenweide Landgoed It Akkrumer Deel uit Akkrum is een samenwerkingsverband van landbouwbedrijven en ondernemers. Zij vroeg subsidie aan voor het project 'Veenvernatting Akkrumer Goedland' voor de jaren 2025 tot en met 2028. De regeling stimuleert samenwerking om stikstof- en broeikasgasuitstoot terug te brengen in veenweiden en Natura 2000-overgangsgebieden. Melkveehouderijen kunnen er geld krijgen voor extensivering, dus voor minder vee per hectare. Alleen bedrijven waarbij meer dan 70 procent van de uitscheiding van stikstof en fosfaat uit dierlijke mest afkomstig is van melk- en kalfkoeien, tellen als melkveehouderij. Dat is de dierexcretienorm. De minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur verleende in februari 2025 bijna € 1,96 miljoen aan de stichting. Voor één deelnemer, die de norm over 2023 niet haalde, wees hij de vergoeding voor extensivering van 207,26 hectare per jaar af. In het bestreden besluit van 13 juni 2025 hield hij die afwijzing in stand. De stichting stapte naar het College van Beroep voor het bedrijfsleven. Het college beantwoordde eerst de vraag over welke periode de norm moet worden berekend. Dat is een periode van twaalf aaneengesloten maanden die uiterlijk eindigt op de dag van de subsidieaanvraag, hier 28 juni 2024. Heel 2024 als peiljaar kan niet. Dan zou het bedrijf pas na de aanvraag aan de eisen voldoen en toch meedingen naar subsidie. Dat past niet bij een regeling met een subsidieplafond, waarin aanvragen via een tender worden vergeleken en gerangschikt. De voorwaarden moeten bij het aanvragen vervuld zijn. Dat de minister pas in februari 2025 besliste, verandert daar niets aan. Volgens de stichting zou het bedrijf over heel 2024 met 70,4 procent aan de norm voldoen. Over 2023 en over de twaalf maanden tot 1 mei 2024 of tot 28 juni 2024 haalde het de norm niet. Het beroep op het vertrouwensbeginsel slaagde niet. Medewerkers van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland hadden per mail bevestigd dat een andere berekeningsperiode dan 2023 was toegestaan en hadden een herberekening over 1 mei 2023 tot 1 mei 2024 aangeboden. Een concrete en ondubbelzinnige toezegging dat 2024 of een kortere periode mocht, bleek daar niet uit. Gezien de tendersystematiek had zo'n toezegging ook niet gekund. De communicatie van de uitvoeringsorganisatie schond volgens het college ook het zorgvuldigheids- en motiveringsbeginsel niet. De stichting pleitte verder voor een kortere berekeningsperiode vanwege de bijzondere overstap naar voorjaarskalvend melkvee. Volgens het college is de dierexcretie per dier per jaar een gebonden bevoegdheid en biedt de regeling geen ruimte voor een kortere periode. Bijzondere omstandigheden die tot onevenredig nadeel leiden, zag het niet. De bedrijfskeuze in 2023 pakte nadelig uit, maar dat maakt het besluit niet onevenwichtig. Ook het verzoek om de subsidie naar rato te verlenen, werd afgewezen. De regeling kent geen gedeeltelijke verlening: de aanvraag gaat over de hele periode 2025 tot en met 2028. Voor 2026 tot en met 2028 kan in een andere openstellingsperiode apart subsidie worden aangevraagd, en het bedrijf heeft dat ook gedaan. Het college verklaarde het beroep ongegrond. De afwijzing van de extensiveringsvergoeding voor het bedrijf dat de dierexcretienorm niet haalde blijft staan. De minister hoeft geen proceskosten te vergoeden.

College van Beroep voor het bedrijfsleven·
Bestuursrecht
CBB:2026:530
College van Beroep voor het bedrijfsleven·
Bestuursrecht