Rechter vernietigt besluit over afgewezen bedrijfstoeslag boer — CBB:2010:BM8572
GLB-bedrijfstoeslag / subsidie toeslagrechten landbouw
Eiser / verzoeker
A (agrariër)
Verweerder / gedaagde
Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
Het bestreden besluit van 16 januari 2009 wordt vernietigd en verweerder moet opnieuw beslissen op het bezwaar, met vergoeding van proceskosten (€826,50) en griffierecht (€145).
- Besluit tot volledige uitsluiting van bedrijfstoeslag 2007 vernietigd wegens onvoldoende feitenonderzoek en motivering over perceel 5
- Aanwezigheid van grondgebruiksverklaring en acceptatie van perceel 5 in omliggende jaren (2006, 2008, 2009) ondermijnen de stelling dat het perceel niet door appellant werd beheerd
- Beweerde aanwezigheid van andermans schapen op perceel 5 mist grondslag: de passage was doorgehaald in het kladverslag en ontbrak in de eindversie
- Kleinere oppervlakten percelen 1, 2 en 3 worden wel aanvaard: AID-metingen worden bevestigd door onafhankelijke GeoRas teledetectiecontrole
- Beroep tegen niet-tijdig beslissen niet-ontvankelijk: geen procesbelang meer nadat verweerder alsnog op bezwaar had beslist
Samenvatting
Een agrariër ontving over het jaar 2007 geen cent aan bedrijfstoeslag, terwijl hij meende recht te hebben op uitbetaling van zijn toeslagrechten. De minister van Landbouw had zijn aanvraag volledig afgewezen na controles waarbij controledienst AID problemen had geconstateerd met de opgegeven percelen.
De boer had zes graspercelen opgegeven met een totale oppervlakte van ruim zeven hectare. Twee problemen speelden een rol. Ten eerste stelde de AID dat perceel 5, een stuk land van 2,43 hectare, niet voor rekening en risico van de boer in gebruik zou zijn. Ten tweede waren drie andere percelen bij meting kleiner bevonden dan opgegeven. Door het combineren van deze bevindingen liep het verschil tussen de opgegeven en goedgekeurde oppervlakte op tot ruim 68 procent, wat boven de drempel van 20 procent ligt. Daarboven geldt een Europese sanctieregel die volledige uitsluiting van toeslag tot gevolg heeft.
Over perceel 5 was de discussie het scherpst. De boer beschikte over een grondgebruiksverklaring van de eigenaar en stelde dat hij het perceel wél zelf beheerde door er hooi van te halen als het weer dat toeliet. De minister wees er op dat de AID had vastgesteld dat de eigenaar zelf het gras had gemaaid, en suggereerde dat er schapen van derden op het perceel liepen. De boer betwistte dit gemotiveerd.
Het College van Beroep voor het bedrijfsleven oordeelde dat de minister zijn conclusie over perceel 5 onvoldoende had onderbouwd. Een grondgebruiksverklaring was aanwezig en geregistreerd, de eigenaar had schriftelijk bevestigd dat de boer het perceel in gebruik had, en de bewering over schapen van derden was zelfs doorgehaald in het kladverslag van de AID en niet teruggekeerd in de eindversie. Bovendien had de minister niet kunnen uitleggen waarom perceel 5 in 2006, 2008 en 2009 wél was aanvaard, maar niet in 2007. Dat de eigenaar het gras had gemaaid sluit niet automatisch uit dat de boer het perceel beheert — ongunstig weer kon hem hebben verhinderd hooi te halen.
Voor de drie kleinere percelen stond de zaak er anders voor. Naast de AID-meting had ook een teledetectiecontrole door GeoRas vergelijkbare kleinere oppervlakten vastgesteld. De boer had zijn claim dat de percelen niet kleiner konden zijn dan in 2006 goedgekeurd, niet met eigen meetgegevens onderbouwd. In veenweidegebied met brede sloten kunnen perceelsgrenzen bovendien jaarlijks variëren, aldus het College.
Het beroep tegen het uitblijven van een tijdige beslissing werd niet-ontvankelijk verklaard, omdat de minister alsnog had beslist en de boer daarmee materieel had gekregen wat hij wilde. Het beroep tegen de inhoudelijke beslissing werd echter gegrond verklaard: het besluit van 16 januari 2009 werd vernietigd wegens onvoldoende onderzoek en motivering. De minister moet opnieuw beslissen op het bezwaar. De proceskosten van in totaal €826,50 en het griffierecht van €145 komen voor rekening van de minister.
Betrokken advocaten
C. Blokland
eiser
Blokland Agrarische Administratie & Advies
mr. M.A.G. van Leeuwen
verweerder
Betrokken rechters
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:CBB:2025:465, College van Beroep voor het bedrijfsleven, 16-09-2025, 24/30
College van Beroep voor het bedrijfsleven · Bestuursrecht
ECLI:NL:CBB:2025:222, College van Beroep voor het bedrijfsleven, 01-04-2025, 23/847
College van Beroep voor het bedrijfsleven · Bestuursrecht
ECLI:NL:CBB:2024:681, College van Beroep voor het bedrijfsleven, 08-10-2024, 22/831
College van Beroep voor het bedrijfsleven · Bestuursrecht
ECLI:NL:CBB:2024:108, College van Beroep voor het bedrijfsleven, 20-02-2024, 21/262
College van Beroep voor het bedrijfsleven · Bestuursrecht
Gegevens
Bron: officiële uitspraak op rechtspraak.nlOp de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
Nieuwe uitspraken van deze rechter
- dhr. mr. S.C. Stuldreher
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.
Recente uitspraken
Een melkveehouderij in Friesland stapte in 2023 over op voer van eigen land en op koeien die in het voorjaar kalven. Het jongvee liet het bedrijf eerst overlopen en dekte het pas in mei 2023. De eerste kalveren kwamen daardoor van februari tot en met mei 2024. Voor een subsidieregeling rond veenweiden telde dat jongvee nog niet mee, en dat bleek een duur gevolg te hebben. De Stichting Veenweide Landgoed It Akkrumer Deel uit Akkrum is een samenwerkingsverband van landbouwbedrijven en ondernemers. Zij vroeg subsidie aan voor het project 'Veenvernatting Akkrumer Goedland' voor de jaren 2025 tot en met 2028. De regeling stimuleert samenwerking om stikstof- en broeikasgasuitstoot terug te brengen in veenweiden en Natura 2000-overgangsgebieden. Melkveehouderijen kunnen er geld krijgen voor extensivering, dus voor minder vee per hectare. Alleen bedrijven waarbij meer dan 70 procent van de uitscheiding van stikstof en fosfaat uit dierlijke mest afkomstig is van melk- en kalfkoeien, tellen als melkveehouderij. Dat is de dierexcretienorm. De minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur verleende in februari 2025 bijna € 1,96 miljoen aan de stichting. Voor één deelnemer, die de norm over 2023 niet haalde, wees hij de vergoeding voor extensivering van 207,26 hectare per jaar af. In het bestreden besluit van 13 juni 2025 hield hij die afwijzing in stand. De stichting stapte naar het College van Beroep voor het bedrijfsleven. Het college beantwoordde eerst de vraag over welke periode de norm moet worden berekend. Dat is een periode van twaalf aaneengesloten maanden die uiterlijk eindigt op de dag van de subsidieaanvraag, hier 28 juni 2024. Heel 2024 als peiljaar kan niet. Dan zou het bedrijf pas na de aanvraag aan de eisen voldoen en toch meedingen naar subsidie. Dat past niet bij een regeling met een subsidieplafond, waarin aanvragen via een tender worden vergeleken en gerangschikt. De voorwaarden moeten bij het aanvragen vervuld zijn. Dat de minister pas in februari 2025 besliste, verandert daar niets aan. Volgens de stichting zou het bedrijf over heel 2024 met 70,4 procent aan de norm voldoen. Over 2023 en over de twaalf maanden tot 1 mei 2024 of tot 28 juni 2024 haalde het de norm niet. Het beroep op het vertrouwensbeginsel slaagde niet. Medewerkers van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland hadden per mail bevestigd dat een andere berekeningsperiode dan 2023 was toegestaan en hadden een herberekening over 1 mei 2023 tot 1 mei 2024 aangeboden. Een concrete en ondubbelzinnige toezegging dat 2024 of een kortere periode mocht, bleek daar niet uit. Gezien de tendersystematiek had zo'n toezegging ook niet gekund. De communicatie van de uitvoeringsorganisatie schond volgens het college ook het zorgvuldigheids- en motiveringsbeginsel niet. De stichting pleitte verder voor een kortere berekeningsperiode vanwege de bijzondere overstap naar voorjaarskalvend melkvee. Volgens het college is de dierexcretie per dier per jaar een gebonden bevoegdheid en biedt de regeling geen ruimte voor een kortere periode. Bijzondere omstandigheden die tot onevenredig nadeel leiden, zag het niet. De bedrijfskeuze in 2023 pakte nadelig uit, maar dat maakt het besluit niet onevenwichtig. Ook het verzoek om de subsidie naar rato te verlenen, werd afgewezen. De regeling kent geen gedeeltelijke verlening: de aanvraag gaat over de hele periode 2025 tot en met 2028. Voor 2026 tot en met 2028 kan in een andere openstellingsperiode apart subsidie worden aangevraagd, en het bedrijf heeft dat ook gedaan. Het college verklaarde het beroep ongegrond. De afwijzing van de extensiveringsvergoeding voor het bedrijf dat de dierexcretienorm niet haalde blijft staan. De minister hoeft geen proceskosten te vergoeden.