Naar inhoud
Juristi.nl
ECLI:NL:CBB:2023:53Bestuursrecht

ECLI:NL:CBB:2023:53, College van Beroep voor het bedrijfsleven, 07-02-2023, 20/461 — CBB:2023:53

Samenvatting

Verzoek om schadevergoeding wegens aanvankelijk te laag vastgesteld fosfaatrecht. Schade blijft voor rekening van verzoekster. Verweerder heeft in dit geval aan zijn onderzoeksplicht voldaan door verzoekster bij de servicemelding te wijzen op de in mijn.rvo.nl geregistreerde gegevens waarover hij beschikte en haar de gelegenheid te bieden onjuistheden aan verweerder door te geven. Verzoekster heeft van deze gelegenheid geen gebruik gemaakt en heeft pas in de bezwaarprocedure de benodigde bewijsstukken ingediend.

AI-zoekassistent

Beschrijf uw zaak. Wij vinden de juiste advocaat.

In één of twee zinnen matcht onze AI uw situatie direct met gespecialiseerde advocaten, desgewenst in uw regio.

Match uit 19.638 advocatenGratis en vrijblijvendResultaat in seconden

Betrokken advocaten

mr. M. Leegsma

verweerder

mr. A.H. Spriensma-Heringa

verweerder

mr. A.E.M. Olde Beverborg

verweerder

mr. A. Herczog

verweerder

Betrokken rechters

Gerelateerde uitspraken

Gegevens

Datum uitspraak

Rechtsgebied

Bestuursrecht

Zaaknummer

20/461

Procedure

Eerste aanleg - meervoudig

Bron: officiële uitspraak op rechtspraak.nl

Op de hoogte blijven

Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.

Nieuwe uitspraken van deze rechters

  • mw. mr. M.G. Ligthart
  • dhr. mr.dr. H.L. van der Beek
  • mw. mr.drs.dr. D. Brugman
  • mw. mr. M.C. Stoové
Adv.Ynvest Fund
6%

vast rendement

  • Vastgoed als zekerheid
  • Kwartaalbetalingen
  • Vanaf €30.000
Meer informatie

Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.

Recente uitspraken

CBb wijst subsidie voor veenvernatting af: boerderij haalt melkveenorm niet

Een melkveehouderij in Friesland stapte in 2023 over op voer van eigen land en op koeien die in het voorjaar kalven. Het jongvee liet het bedrijf eerst overlopen en dekte het pas in mei 2023. De eerste kalveren kwamen daardoor van februari tot en met mei 2024. Voor een subsidieregeling rond veenweiden telde dat jongvee nog niet mee, en dat bleek een duur gevolg te hebben. De Stichting Veenweide Landgoed It Akkrumer Deel uit Akkrum is een samenwerkingsverband van landbouwbedrijven en ondernemers. Zij vroeg subsidie aan voor het project 'Veenvernatting Akkrumer Goedland' voor de jaren 2025 tot en met 2028. De regeling stimuleert samenwerking om stikstof- en broeikasgasuitstoot terug te brengen in veenweiden en Natura 2000-overgangsgebieden. Melkveehouderijen kunnen er geld krijgen voor extensivering, dus voor minder vee per hectare. Alleen bedrijven waarbij meer dan 70 procent van de uitscheiding van stikstof en fosfaat uit dierlijke mest afkomstig is van melk- en kalfkoeien, tellen als melkveehouderij. Dat is de dierexcretienorm. De minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur verleende in februari 2025 bijna € 1,96 miljoen aan de stichting. Voor één deelnemer, die de norm over 2023 niet haalde, wees hij de vergoeding voor extensivering van 207,26 hectare per jaar af. In het bestreden besluit van 13 juni 2025 hield hij die afwijzing in stand. De stichting stapte naar het College van Beroep voor het bedrijfsleven. Het college beantwoordde eerst de vraag over welke periode de norm moet worden berekend. Dat is een periode van twaalf aaneengesloten maanden die uiterlijk eindigt op de dag van de subsidieaanvraag, hier 28 juni 2024. Heel 2024 als peiljaar kan niet. Dan zou het bedrijf pas na de aanvraag aan de eisen voldoen en toch meedingen naar subsidie. Dat past niet bij een regeling met een subsidieplafond, waarin aanvragen via een tender worden vergeleken en gerangschikt. De voorwaarden moeten bij het aanvragen vervuld zijn. Dat de minister pas in februari 2025 besliste, verandert daar niets aan. Volgens de stichting zou het bedrijf over heel 2024 met 70,4 procent aan de norm voldoen. Over 2023 en over de twaalf maanden tot 1 mei 2024 of tot 28 juni 2024 haalde het de norm niet. Het beroep op het vertrouwensbeginsel slaagde niet. Medewerkers van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland hadden per mail bevestigd dat een andere berekeningsperiode dan 2023 was toegestaan en hadden een herberekening over 1 mei 2023 tot 1 mei 2024 aangeboden. Een concrete en ondubbelzinnige toezegging dat 2024 of een kortere periode mocht, bleek daar niet uit. Gezien de tendersystematiek had zo'n toezegging ook niet gekund. De communicatie van de uitvoeringsorganisatie schond volgens het college ook het zorgvuldigheids- en motiveringsbeginsel niet. De stichting pleitte verder voor een kortere berekeningsperiode vanwege de bijzondere overstap naar voorjaarskalvend melkvee. Volgens het college is de dierexcretie per dier per jaar een gebonden bevoegdheid en biedt de regeling geen ruimte voor een kortere periode. Bijzondere omstandigheden die tot onevenredig nadeel leiden, zag het niet. De bedrijfskeuze in 2023 pakte nadelig uit, maar dat maakt het besluit niet onevenwichtig. Ook het verzoek om de subsidie naar rato te verlenen, werd afgewezen. De regeling kent geen gedeeltelijke verlening: de aanvraag gaat over de hele periode 2025 tot en met 2028. Voor 2026 tot en met 2028 kan in een andere openstellingsperiode apart subsidie worden aangevraagd, en het bedrijf heeft dat ook gedaan. Het college verklaarde het beroep ongegrond. De afwijzing van de extensiveringsvergoeding voor het bedrijf dat de dierexcretienorm niet haalde blijft staan. De minister hoeft geen proceskosten te vergoeden.

College van Beroep voor het bedrijfsleven·
Bestuursrecht
CBb: landbouwer krijgt geen eco-premie voor kruidenrijk grasland naast natuurbeheer op dezelfde percelen

Een landbouwer die op twee percelen kruidenrijk grasland beheert, krijgt voor die activiteit geen waarde toegekend in de eco-regeling van het Europese landbouwbeleid. Hij voerde op dezelfde percelen namelijk ook een activiteit uit binnen het Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer (ANLb), waarvoor hij al een vergoeding krijgt. Daardoor viel zijn uitbetaling voor de eco-regeling over 2023 lager uit dan hij had gehoopt. Het College van Beroep voor het bedrijfsleven beoordeelde de zaak in beroep tegen het besluit van de minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur van 3 september 2024. De minister had eerder de aanvraag over 2023 toegewezen voor de basispremie en de extra betaling voor de eerste 40 hectare. De betaling voor de eco-regeling kreeg de landbouwer op niveau van het tarief brons. Zijn bezwaar daartegen verklaarde de minister ongegrond. De minister legde uit dat op de percelen naast de eco-activiteit 'grasland met kruiden' ook het ANLb-beheerspakket 5h 'kruidenrijk grasland' liep. Beide activiteiten zien op dezelfde handeling. Volgens de Uitvoeringsregeling GLB 2023 wordt zo'n handeling via het ANLb uitbetaald, en wordt voor de eco-activiteit dan geen waarde toegekend. De landbouwer vond dat dit alleen mocht gelden voor het deel van het perceel waar de activiteiten elkaar overlappen. Dat was bij hem maar een klein deel: 0,51 hectare van in totaal 4,57 hectare, ongeveer 11 procent, waar het ANLb-pakket 'kruidenrijke rand' liep. Voor de rest van de percelen wilde hij wel een waarde voor de eco-activiteit, zodat hij in aanmerking zou komen voor het tarief zilver. De minister vond dat bij samenloop op een deel van het perceel voor het hele perceel geen waarde wordt toegekend. Op de zitting zei de minister dat de regeling per 1 januari 2025 is gewijzigd, zodat alleen voor het overlappende deel geen waarde meer wordt toegekend. Die wijziging geldt volgens hem niet voor aanvraagjaar 2023. Het College volgde de minister. Het wees op eerdere uitspraken van 20 mei 2025 en 28 april 2026, waarin het al had geoordeeld dat de minister per perceel moet beoordelen of aan de eisen van de eco-regeling wordt voldaan. Bij samenloop van een eco-activiteit en een ANLb-activiteit kent de minister voor de eco-activiteit wel punten toe, maar geen waarde. In een uitspraak van 20 oktober 2026 oordeelde het College bovendien dat de tekstwijziging per 1 januari 2025 een inhoudelijke wijziging is die pas vanaf 2025 geldt. Het is dus geen reden om voor 2023 anders te oordelen. Dat 2023 een leerjaar was, zoals de landbouwer opmerkte, veranderde daar niets aan. Het College verklaarde het beroep ongegrond. De minister hoeft geen proceskosten te vergoeden, en de uitbetaling voor de eco-regeling blijft op niveau van het tarief brons.

College van Beroep voor het bedrijfsleven·
Bestuursrecht
Voorzieningenrechter weigert schorsing maximumprijs leukemiemiddel Onureg van Bristol-Myers Squibb

Bristol-Myers Squibb brengt in Nederland het leukemiemiddel Onureg (azacitidine) op de markt. Voor dat middel stelde de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport met een besluit van 26 augustus 2026 een maximumprijs vast voor de 200 mg- en 300 mg-tablet. Die prijs geldt sinds 1 oktober 2026. De fabrikant vindt de prijs 19,4 procent te laag en vroeg de voorzieningenrechter van het College van Beroep voor het bedrijfsleven de prijs te schorsen totdat op haar beroep is beslist. Het geschil draait om de manier waarop de maximumprijs tot stand komt. Op grond van de Wet geneesmiddelenprijzen wordt die prijs berekend op basis van het gemiddelde van de prijzen van vergelijkbare geneesmiddelen in België, Noorwegen, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk. De minister gebruikte voor het Verenigd Koninkrijk de officiële prijslijst Dictionary of Medicines and Devices. Daarop staat ook een generieke variant van azacitidine. Die generieke variant nam de minister mee in de berekening. De fabrikant vindt dat niet mogen, omdat in Nederland nog octrooien op Onureg rusten. Meenemen van de generieke prijs zou die octrooirechten uithollen. Eerst beoordeelde de voorzieningenrechter of er spoed was. De fabrikant had niet gesteld dat zij in acute financiële problemen komt. Toch nam de voorzieningenrechter voldoende spoedeisend belang aan. Het zal voor de fabrikant lastig zijn om schade aan te tonen en te verhalen als later blijkt dat de maximumprijs te laag is, en dat erkende de minister op de zitting zelf. Ook speelt mee dat de Nederlandse prijs als referentie dient in andere landen en dat onderhandelingen met afnemers niet opnieuw gevoerd kunnen worden. Op de inhoud kreeg de fabrikant geen gelijk. Een voorlopige voorziening wordt in beginsel alleen toegewezen als het College in de hoofdzaak het besluit waarschijnlijk zal vernietigen, en die kans achtte de voorzieningenrechter niet groot. Een vergelijkbaar geneesmiddel is volgens de wet een middel met dezelfde werkzame bestanddelen, van dezelfde of nagenoeg dezelfde sterkte en in dezelfde farmaceutische vorm. Dat de generieke variant aan die omschrijving voldoet, was niet in geschil. Octrooirecht is geen onderdeel van de definitie. De fabrikant beriep zich op de wetsgeschiedenis en op de Lyrica-uitspraak van het College van 7 juli 2017. De voorzieningenrechter vond daarin geen steun voor haar uitleg. Uit de memorie van antwoord bij de wet blijkt dat de wetgever het verschil in octrooibescherming tussen Nederland en de referentielanden heeft onderkend. De minister deed daarbij de zogenoemde octrooitoezegging: alleen als een middel in alle vier de referentielanden niet meer onder octrooi staat, wordt uitsluitend naar de specialités in die landen gekeken. Voor een geval waarin maar één referentieland een generiek middel kent, volgt dat niet. De Lyrica-uitspraak ging bovendien over generieke kopieën die slechts voor een deel van de medische indicaties mochten worden verhandeld, en dat speelt hier niet. Het beroep op een motiveringsgebrek beoordeelde de voorzieningenrechter niet, omdat dat op zichzelf geen grond voor schorsing is. De uitleg van het begrip vergelijkbare geneesmiddelen moet in de bodemprocedure worden beoordeeld. Omdat de maximumprijs niet onmiskenbaar onrechtmatig is, wees de voorzieningenrechter het verzoek om een voorlopige voorziening af. De maximumprijs blijft dus gelden. Een proceskostenveroordeling volgde niet.

College van Beroep voor het bedrijfsleven·
Bestuursrecht
CBb: geen hogere eco-premie voor melkveehouder met overlappende natuurbeheersubsidie

Een melkveehouder vroeg in de Gecombineerde opgave van 26 november 2023 uitbetaling aan voor de basispremie, de extra betaling voor de eerste veertig hectare en de eco-regeling. Voor die laatste regeling rekende hij op het hoogste tarief, goud. De minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur kende het tarief zilver toe. Het bedrijf kreeg daardoor minder geld dan het had gehoopt. De eco-regeling is een nieuw onderdeel van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid van de Europese Unie, dat in 2023 inging. Boeren krijgen er bovenop de basisinkomenssteun een betaling voor duurzame activiteiten op het gebied van klimaat, bodem en lucht, water, landschap en biodiversiteit. Elke activiteit levert punten op en heeft een waarde per hectare. Die waarde, berekend voor het hele bedrijf, bepaalt of de boer brons, zilver of goud krijgt. Het geschil draaide om twee percelen, 9 en 11. Op beide voerde het bedrijf de eco-activiteit 'grasland met kruiden' uit, maar ook activiteiten in het kader van Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer (ANLb), waarvoor het via die regeling al een vergoeding krijgt. De minister kende voor 'grasland met kruiden' op deze percelen wel punten toe, maar geen waarde per hectare. Daardoor kwam de gemiddelde waarde van het bedrijf lager uit en viel het in de categorie zilver. Het bedrijf vond dat de overlap maar een deel van de percelen betrof. Volgens het bedrijf had de minister de percelen moeten splitsen en voor de delen zonder overlap wel waarde moeten toekennen. Dan was het bedrijf op goud uitgekomen. Het College van Beroep voor het bedrijfsleven oordeelt dat de minister dit terecht niet heeft gedaan. Volgens de Uitvoeringsregeling GLB 2023 krijgt een eco-activiteit geen waarde als voor dezelfde handeling op hetzelfde perceel ook uitbetaling uit het ANLb wordt aangevraagd. Het bedrijf had de percelen zelf zo opgegeven en betwistte niet dat de eco-activiteit en de ANLb-activiteiten dezelfde handeling betroffen. De minister mocht uitgaan van de opgave van het bedrijf en hoefde de percelen niet uit eigen beweging te splitsen. Het College verwijst daarbij naar eerdere uitspraken over dezelfde kwestie. Ook de overige argumenten van het bedrijf slaagden niet. Het bedrijf wees erop dat de minister 2023 een 'leerjaar' had genoemd. Het College overwoog dat die toezegging alleen gaat over sancties voor administratieve fouten, en hier ging het niet om een sanctie. Het bedrijf stelde ook dat een medewerker van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) telefonisch had gezegd dat de percelen niet gesplitst hoefden te worden. De minister betwistte dat er in de aanvraagperiode telefonisch contact was geweest. Het bedrijf maakte niet aannemelijk dat er een toezegging was gedaan, dus het beroep op het vertrouwensbeginsel faalde. Het College vond het bestreden besluit ook voldoende gemotiveerd. Het College verklaarde het beroep tegen het besluit van 10 oktober 2024 ongegrond. De melkveehouder houdt de eco-betaling op het niveau van zilver en krijgt geen hoger tarief. De minister hoeft geen proceskosten te vergoeden.

College van Beroep voor het bedrijfsleven·
Bestuursrecht
Rechter weigert schorsing maximumprijs Forxiga: generieke prijzen uit VK mogen meetellen

AstraZeneca verkoopt het diabetes-, nier- en hartfalenmiddel dapagliflozin onder de naam Forxiga. De minister van Volksgezondheid stelde in augustus 2026 een maximumprijs vast voor een 10 mg-tablet, die per 1 oktober 2026 geldt. AstraZeneca vindt die prijs 3,7 procent te laag en vroeg de voorzieningenrechter van het College van Beroep voor het bedrijfsleven de prijs te schorsen tot er op het beroep is beslist. De maximumprijs volgt uit de Wet geneesmiddelenprijzen. Die rekent met het gemiddelde van de prijzen van vergelijkbare geneesmiddelen in België, Noorwegen, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk. Voor het Verenigd Koninkrijk gebruikt de minister de prijslijst DM+D. Daarop staan ook generieke varianten van dapagliflozin. In het Verenigd Koninkrijk rust op dat middel geen octrooi, in Nederland en de andere drie referentielanden wel. De minister nam ook de prijzen van twee groothandels, AAH Pharmaceuticals en Alliance Healthcare, mee in de berekening. AstraZeneca voerde twee bezwaren aan. Ten eerste zou het meetellen van generieke middelen haar octrooirecht in Nederland uithollen. Ten tweede zouden de groothandelsprijzen niet mogen meetellen, omdat die volgens haar een mengsel zijn van prijzen van verschillende middelen en niet te controleren zijn. Bovendien zouden sommige middelen dubbel meetellen. Over het spoedeisend belang was de voorzieningenrechter mild. AstraZeneca stelde niet dat zij door de prijs acuut in financiële problemen komt. Toch ging de rechter inhoudelijk op het verzoek in. Hij achtte aannemelijk dat het voor AstraZeneca moeilijk wordt om schade aan te tonen en te verhalen als de prijs later te laag blijkt, en de minister erkende dat ter zitting. Op de inhoud kreeg AstraZeneca geen gelijk. Octrooirecht is volgens de wet geen onderdeel van het begrip 'vergelijkbaar geneesmiddel': het gaat om dezelfde werkzame stof, dezelfde of nagenoeg dezelfde sterkte en dezelfde farmaceutische vorm. Dat was tussen partijen niet in geschil. De rechter wees op de wetsgeschiedenis. Daarin zegde de minister toe alleen met specialités (merkgeneesmiddelen) te rekenen als het middel in alle referentielanden niet meer onder octrooi staat. Hier geldt het octrooi in drie van de vier landen nog, dus die toezegging is niet van toepassing. De Lyrica-uitspraak van het College uit 2017 helpt AstraZeneca evenmin, want die ging over generieke kopieën die in de referentielanden alleen voor een deel van de indicaties mochten worden verhandeld. Ook het bezwaar tegen de groothandelsprijzen slaagde voorlopig niet. Uit de wetsgeschiedenis blijkt dat het gaat om farmaceutische vergelijkbaarheid, 'ongeacht de benaming of de persoon van de fabrikant of importeur'. AstraZeneca betwistte niet dat de groothandels vergelijkbare middelen rechtmatig op de markt brengen. Dat een middel door de groothandelsprijzen dubbel meetelt, is volgens de rechter niet in strijd met de wet, mede gelet op een uitspraak van de Raad van State over parallel geïmporteerde middelen. Of de minister de samengestelde groothandelsprijzen nader had moeten onderzoeken, liet de rechter in het midden. Dat is een kwestie voor de bodemprocedure. De voorzieningenrechter was daarom niet overtuigd dat de maximumprijs onmiskenbaar onrechtmatig is. Hij wees het verzoek om een voorlopige voorziening af, zodat de maximumprijs voor Forxiga blijft gelden totdat het College op het beroep beslist. Een proceskostenveroordeling bleef achterwege.

College van Beroep voor het bedrijfsleven·
Bestuursrecht