Naar inhoud
Juristi.nl
ECLI:NL:CBB:2026:137Bestuursrecht

Rechter verlaagt boetes Philip Morris na afwijzing sponsoringverbod — CBB:2026:137

tabaksreclame- en sponsoringverbod / bestuurlijke boete

Eiser / verzoeker

Philip Morris Benelux BVBA (tabaksfabrikant)

VS

Verweerder / gedaagde

Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Philip Morris krijgt boetes van €37.500 (festival 't Strand) en €40.000 (Amsterdam Open Air) opgelegd voor overtreding van het reclameverbod; de boetes voor het sponsoringverbod worden vernietigd en de staatssecretaris vergoedt €1.868 proceskosten.

  • Meerdere facings per merkvariant in een verkoopschap levert overtreding van het reclameverbod op, ook zonder stuntachtige uitstalmethoden.
  • Het sponsoringverbod is niet bewezen omdat de staatssecretaris niet heeft onderzocht of de betaalde vergoedingen marktconform waren.
  • De boetes voor het sponsoringverbod worden volledig vernietigd; alleen de boetes voor het reclameverbod (€45.000 per festival) blijven in stand.
  • Wegens overschrijding van de redelijke termijn worden de boetes gematigd: 't Strand van €45.000 naar €37.500 en Open Air van €45.000 naar €40.000.
  • De staatssecretaris moet €1.868 proceskosten aan Philip Morris vergoeden.

Samenvatting

Philip Morris Benelux verkocht tabaksproducten op twee festivals in Nederland: 't Strand in Utrecht (augustus 2018) en Amsterdam Open Air (juni 2019). De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) inspecteerde beide evenementen en concludeerde dat de tabaksfabrikant zowel het reclameverbod als het sponsoringverbod uit de Tabaks- en rookwarenwet had overtreden. De staatssecretaris van Volksgezondheid legde vervolgens boetes op van in totaal €90.000 voor 't Strand en €450.000 voor Open Air.

De kern van het reclameconflict draaide om hoe de producten werden uitgestald. In beide tabakskiosken waren van eigen merken als Marlboro en Heets meerdere 'facings' — zichtbare verpakkingen naast elkaar — aanwezig in de schappen, waardoor een visueel blok ontstond dat de aandacht op die producten vestigde. Bij 't Strand bleek bovendien dat het personeel alleen verkocht vanuit de bovenste rij; de overige rijen dienden dus geen verkoopdoel maar visueel effect. Bij de Heets-tabakssticks zat achter de getoonde verpakkingen op beide festivals helemaal geen voorraad. Het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb) bevestigt dat deze presentatiewijze het reclameverbod schendt: wie meer dan één facing per merkvariant toont, gaat verder dan nodig is om te laten zien welk product voor welke prijs te koop is.

AI-zoekassistent

Beschrijf uw zaak. Wij vinden de juiste advocaat.

In één of twee zinnen matcht onze AI uw situatie direct met gespecialiseerde advocaten, desgewenst in uw regio.

Match uit 19.638 advocatenGratis en vrijblijvendResultaat in seconden

Over het sponsoringverbod oordeelde het CBb echter anders dan de rechtbank Rotterdam. Dat verbod verbiedt economische bijdragen aan evenementen die het aanprijzen van tabak tot doel of gevolg hebben. De staatssecretaris had betoogd dat Philip Morris verlies draaide op de festivals en de betalingen dus niet als normale huur konden worden beschouwd. Het CBb stelt echter dat je ook moet onderzoeken of de betaalde vergoeding marktconform was — dus of die overeenkwam met wat de geleverde diensten waard zijn. Voor Amsterdam Open Air had de staatssecretaris dit helemaal niet onderzocht. Voor 't Strand betaalde Philip Morris €750 aan de organisator, terwijl foodtruckexploitanten €75 tot €150 stroomkosten én een omzetpercentage betaalden; dat verschil is onvoldoende bewijs voor niet-marktconformiteit. Dat een factuur de omschrijving 'Sponsorfee Philip Morris' droeg, maakt dit niet anders, aldus het CBb.

Omdat het sponsoringverbod niet bewezen is, vervallen de boetes voor dat deel volledig. Wat overblijft zijn boetes voor uitsluitend de reclameovertreding: €45.000 per festival. Die worden bovendien verlaagd wegens overschrijding van de redelijke termijn. De procedure over 't Strand duurde bijna 35 maanden te lang (maximaal vier jaar voor drie instanties), die over Open Air bijna 23 maanden. Het CBb past een matiging toe van 5% per half jaar overschrijding, met een maximum van €2.500 per jaar.

Het College stelt de boete voor 't Strand vast op €37.500 en voor Amsterdam Open Air op €40.000. De staatssecretaris moet daarnaast €1.868 aan proceskosten aan Philip Morris vergoeden.

Betrokken advocaten

mr. R.J. de Heer

appellant

BarentsKrans Coöperatief U.A., AMSTERDAM

41 uitspraken
mr. L.J.G. Knorringa

appellant

Loyens & Loeff N.V., AMSTERDAM

9 uitspraken

mr. I. Renkema-Brink

verweerder

mr. D.W. Gerritsen

verweerder

Betrokken rechters

Gerelateerde uitspraken

Gegevens

Datum uitspraak

Rechtsgebied

Bestuursrecht

Zaaknummer

24/148

Procedure

Eerste aanleg - meervoudig

Bron: officiële uitspraak op rechtspraak.nl

Op de hoogte blijven

Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.

Nieuwe uitspraken van deze rechter

  • dhr. mr. A. Venekamp
Adv.Ynvest Fund
6%

vast rendement

  • Vastgoed als zekerheid
  • Kwartaalbetalingen
  • Vanaf €30.000
Meer informatie

Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.

Recente uitspraken

CBB:2026:532
College van Beroep voor het bedrijfsleven·
Bestuursrecht
CBB:2026:529
College van Beroep voor het bedrijfsleven·
Bestuursrecht
CBB:2026:531
College van Beroep voor het bedrijfsleven·
Bestuursrecht
CBb wijst subsidie voor veenvernatting af: boerderij haalt melkveenorm niet

Een melkveehouderij in Friesland stapte in 2023 over op voer van eigen land en op koeien die in het voorjaar kalven. Het jongvee liet het bedrijf eerst overlopen en dekte het pas in mei 2023. De eerste kalveren kwamen daardoor van februari tot en met mei 2024. Voor een subsidieregeling rond veenweiden telde dat jongvee nog niet mee, en dat bleek een duur gevolg te hebben. De Stichting Veenweide Landgoed It Akkrumer Deel uit Akkrum is een samenwerkingsverband van landbouwbedrijven en ondernemers. Zij vroeg subsidie aan voor het project 'Veenvernatting Akkrumer Goedland' voor de jaren 2025 tot en met 2028. De regeling stimuleert samenwerking om stikstof- en broeikasgasuitstoot terug te brengen in veenweiden en Natura 2000-overgangsgebieden. Melkveehouderijen kunnen er geld krijgen voor extensivering, dus voor minder vee per hectare. Alleen bedrijven waarbij meer dan 70 procent van de uitscheiding van stikstof en fosfaat uit dierlijke mest afkomstig is van melk- en kalfkoeien, tellen als melkveehouderij. Dat is de dierexcretienorm. De minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur verleende in februari 2025 bijna € 1,96 miljoen aan de stichting. Voor één deelnemer, die de norm over 2023 niet haalde, wees hij de vergoeding voor extensivering van 207,26 hectare per jaar af. In het bestreden besluit van 13 juni 2025 hield hij die afwijzing in stand. De stichting stapte naar het College van Beroep voor het bedrijfsleven. Het college beantwoordde eerst de vraag over welke periode de norm moet worden berekend. Dat is een periode van twaalf aaneengesloten maanden die uiterlijk eindigt op de dag van de subsidieaanvraag, hier 28 juni 2024. Heel 2024 als peiljaar kan niet. Dan zou het bedrijf pas na de aanvraag aan de eisen voldoen en toch meedingen naar subsidie. Dat past niet bij een regeling met een subsidieplafond, waarin aanvragen via een tender worden vergeleken en gerangschikt. De voorwaarden moeten bij het aanvragen vervuld zijn. Dat de minister pas in februari 2025 besliste, verandert daar niets aan. Volgens de stichting zou het bedrijf over heel 2024 met 70,4 procent aan de norm voldoen. Over 2023 en over de twaalf maanden tot 1 mei 2024 of tot 28 juni 2024 haalde het de norm niet. Het beroep op het vertrouwensbeginsel slaagde niet. Medewerkers van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland hadden per mail bevestigd dat een andere berekeningsperiode dan 2023 was toegestaan en hadden een herberekening over 1 mei 2023 tot 1 mei 2024 aangeboden. Een concrete en ondubbelzinnige toezegging dat 2024 of een kortere periode mocht, bleek daar niet uit. Gezien de tendersystematiek had zo'n toezegging ook niet gekund. De communicatie van de uitvoeringsorganisatie schond volgens het college ook het zorgvuldigheids- en motiveringsbeginsel niet. De stichting pleitte verder voor een kortere berekeningsperiode vanwege de bijzondere overstap naar voorjaarskalvend melkvee. Volgens het college is de dierexcretie per dier per jaar een gebonden bevoegdheid en biedt de regeling geen ruimte voor een kortere periode. Bijzondere omstandigheden die tot onevenredig nadeel leiden, zag het niet. De bedrijfskeuze in 2023 pakte nadelig uit, maar dat maakt het besluit niet onevenwichtig. Ook het verzoek om de subsidie naar rato te verlenen, werd afgewezen. De regeling kent geen gedeeltelijke verlening: de aanvraag gaat over de hele periode 2025 tot en met 2028. Voor 2026 tot en met 2028 kan in een andere openstellingsperiode apart subsidie worden aangevraagd, en het bedrijf heeft dat ook gedaan. Het college verklaarde het beroep ongegrond. De afwijzing van de extensiveringsvergoeding voor het bedrijf dat de dierexcretienorm niet haalde blijft staan. De minister hoeft geen proceskosten te vergoeden.

College van Beroep voor het bedrijfsleven·
Bestuursrecht
CBB:2026:530
College van Beroep voor het bedrijfsleven·
Bestuursrecht