Naar inhoud
Juristi.nl
ECLI:NL:CBB:2026:138Bestuursrecht

Schadevorderingen fosfaatrechten maatschap voor tweede keer afgewezen — CBB:2026:138

fosfaatrechten / fosfaatreductieplan / schadevergoeding bestuursrecht

Eiser / verzoeker

Maatschap [naam 1]

VS

Verweerder / gedaagde

Minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur

Het College wijst het verzoek om schadevergoeding van de maatschap volledig af.

  • Onherroepelijke besluiten over heffingen en bonusgeldsommen kunnen niet via een nieuw schadeverzoek opnieuw worden aangevochten
  • Onrechtmatigheid van te laag vastgesteld fosfaatrecht staat vast na rechterlijke herroeping in 2020
  • Eigen schuld van de maatschap (artikel 6:101 BW) laat de vergoedingsplicht volledig vervallen omdat zij niet reageerde op de servicemelding
  • Het verzoek is een herhaling van een eerder verzoek dat al bij uitspraak van 26 maart 2024 is afgewezen

Samenvatting

Een agrarische maatschap probeerde voor de tweede keer via de rechter schadevergoeding te krijgen van de minister van Landbouw, ditmaal wegens opgelegde heffingen en te weinig toegekende fosfaatrechten. Het College van Beroep voor het bedrijfsleven wees het verzoek opnieuw af.

De maatschap had twee grieven. Ten eerste eiste zij dat de heffingen die haar waren opgelegd op grond van het Fosfaatreductieplan 2017 zouden worden terugbetaald, en dat bonusgeldsommen alsnog zouden worden uitbetaald. Ten tweede stelde zij schade te hebben geleden doordat haar aanvankelijk te weinig fosfaatrechten waren toegekend onder de Meststoffenwet.

AI-zoekassistent

Beschrijf uw zaak. Wij vinden de juiste advocaat.

In één of twee zinnen matcht onze AI uw situatie direct met gespecialiseerde advocaten, desgewenst in uw regio.

Match uit 19.638 advocatenGratis en vrijblijvendResultaat in seconden

Het College had over exact dezelfde verzoeken al eerder geoordeeld, in een uitspraak van 26 maart 2024. De besluiten over de heffingen en bonusgeldsommen zijn destijds na beroep onherroepelijk geworden en moeten daarom als rechtmatig worden beschouwd. Dat betekent dat ze geen grondslag kunnen bieden voor een schadeclaim wegens onrechtmatige daad. De maatschap kan die besluiten niet via een nieuw schadeverzoek opnieuw ter discussie stellen.

Over de te weinig toegekende fosfaatrechten lag de zaak iets anders. Het College had in 2020 het fosfaatrecht van de maatschap verhoogd, waarmee vaststond dat de eerdere, lagere toekenning onrechtmatig was geweest. Toch leidde ook dit niet tot schadevergoeding. De reden: de maatschap had de schade grotendeels zelf kunnen voorkomen. De minister had haar via een zogenoemde servicemelding al vooraf laten weten welk fosfaatrecht hij wilde toekennen en van welke melkproductie hij daarbij uitging. De maatschap kreeg de gelegenheid hierop te reageren, maar deed dat niet. Pas in de beroepsprocedure voerde zij voor het eerst aan dat de minister een onjuiste melkproductie had gehanteerd. Op dat moment kon de minister de fout niet meer herstellen, terwijl hij wel aan zijn onderzoeksplicht had voldaan.

Het College paste daarbij de wettelijke regel toe die bepaalt dat een schadevergoedingsplicht kan worden verminderd of zelfs vervallen als de benadeelde zelf ook heeft bijgedragen aan het ontstaan van de schade. In dit geval oordeelde het College dat de eigen bijdrage van de maatschap aan de schade zo groot was dat de vergoedingsplicht van de minister volledig verviel.

Omdat de maatschap nu precies hetzelfde vroeg als eerder al was afgewezen, wees het College ook dit verzoek af. De minister hoeft geen proceskosten te vergoeden.

Betrokken advocaten

drs. [naam 2]

eiser

mr. C. Zieleman

verweerder

mr. M. Leegsma

verweerder

Betrokken rechters

Gerelateerde uitspraken

Gegevens

Datum uitspraak

Rechtsgebied

Bestuursrecht

Zaaknummer

25/121

Procedure

Eerste aanleg - enkelvoudig

Bron: officiële uitspraak op rechtspraak.nl

Op de hoogte blijven

Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.

Nieuwe uitspraken van deze rechter

  • dhr. mr. R.C. Stam
Adv.Ynvest Fund
6%

vast rendement

  • Vastgoed als zekerheid
  • Kwartaalbetalingen
  • Vanaf €30.000
Meer informatie

Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.

Recente uitspraken

CBB:2026:532
College van Beroep voor het bedrijfsleven·
Bestuursrecht
CBB:2026:529
College van Beroep voor het bedrijfsleven·
Bestuursrecht
CBB:2026:531
College van Beroep voor het bedrijfsleven·
Bestuursrecht
CBb wijst subsidie voor veenvernatting af: boerderij haalt melkveenorm niet

Een melkveehouderij in Friesland stapte in 2023 over op voer van eigen land en op koeien die in het voorjaar kalven. Het jongvee liet het bedrijf eerst overlopen en dekte het pas in mei 2023. De eerste kalveren kwamen daardoor van februari tot en met mei 2024. Voor een subsidieregeling rond veenweiden telde dat jongvee nog niet mee, en dat bleek een duur gevolg te hebben. De Stichting Veenweide Landgoed It Akkrumer Deel uit Akkrum is een samenwerkingsverband van landbouwbedrijven en ondernemers. Zij vroeg subsidie aan voor het project 'Veenvernatting Akkrumer Goedland' voor de jaren 2025 tot en met 2028. De regeling stimuleert samenwerking om stikstof- en broeikasgasuitstoot terug te brengen in veenweiden en Natura 2000-overgangsgebieden. Melkveehouderijen kunnen er geld krijgen voor extensivering, dus voor minder vee per hectare. Alleen bedrijven waarbij meer dan 70 procent van de uitscheiding van stikstof en fosfaat uit dierlijke mest afkomstig is van melk- en kalfkoeien, tellen als melkveehouderij. Dat is de dierexcretienorm. De minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur verleende in februari 2025 bijna € 1,96 miljoen aan de stichting. Voor één deelnemer, die de norm over 2023 niet haalde, wees hij de vergoeding voor extensivering van 207,26 hectare per jaar af. In het bestreden besluit van 13 juni 2025 hield hij die afwijzing in stand. De stichting stapte naar het College van Beroep voor het bedrijfsleven. Het college beantwoordde eerst de vraag over welke periode de norm moet worden berekend. Dat is een periode van twaalf aaneengesloten maanden die uiterlijk eindigt op de dag van de subsidieaanvraag, hier 28 juni 2024. Heel 2024 als peiljaar kan niet. Dan zou het bedrijf pas na de aanvraag aan de eisen voldoen en toch meedingen naar subsidie. Dat past niet bij een regeling met een subsidieplafond, waarin aanvragen via een tender worden vergeleken en gerangschikt. De voorwaarden moeten bij het aanvragen vervuld zijn. Dat de minister pas in februari 2025 besliste, verandert daar niets aan. Volgens de stichting zou het bedrijf over heel 2024 met 70,4 procent aan de norm voldoen. Over 2023 en over de twaalf maanden tot 1 mei 2024 of tot 28 juni 2024 haalde het de norm niet. Het beroep op het vertrouwensbeginsel slaagde niet. Medewerkers van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland hadden per mail bevestigd dat een andere berekeningsperiode dan 2023 was toegestaan en hadden een herberekening over 1 mei 2023 tot 1 mei 2024 aangeboden. Een concrete en ondubbelzinnige toezegging dat 2024 of een kortere periode mocht, bleek daar niet uit. Gezien de tendersystematiek had zo'n toezegging ook niet gekund. De communicatie van de uitvoeringsorganisatie schond volgens het college ook het zorgvuldigheids- en motiveringsbeginsel niet. De stichting pleitte verder voor een kortere berekeningsperiode vanwege de bijzondere overstap naar voorjaarskalvend melkvee. Volgens het college is de dierexcretie per dier per jaar een gebonden bevoegdheid en biedt de regeling geen ruimte voor een kortere periode. Bijzondere omstandigheden die tot onevenredig nadeel leiden, zag het niet. De bedrijfskeuze in 2023 pakte nadelig uit, maar dat maakt het besluit niet onevenwichtig. Ook het verzoek om de subsidie naar rato te verlenen, werd afgewezen. De regeling kent geen gedeeltelijke verlening: de aanvraag gaat over de hele periode 2025 tot en met 2028. Voor 2026 tot en met 2028 kan in een andere openstellingsperiode apart subsidie worden aangevraagd, en het bedrijf heeft dat ook gedaan. Het college verklaarde het beroep ongegrond. De afwijzing van de extensiveringsvergoeding voor het bedrijf dat de dierexcretienorm niet haalde blijft staan. De minister hoeft geen proceskosten te vergoeden.

College van Beroep voor het bedrijfsleven·
Bestuursrecht
CBB:2026:530
College van Beroep voor het bedrijfsleven·
Bestuursrecht