Maatschap verliest beroep om meer fosfaatrechten voor uitgeschaard jongvee — CBB:2026:145
fosfaatrechten / herzieningsverzoek uitgeschaard jongvee
Eiser / verzoeker
Maatschap [naam]
Verweerder / gedaagde
Minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur
Het beroep is ongegrond verklaard, het verzoek om schadevergoeding is afgewezen en de minister hoeft geen proceskosten te vergoeden; alleen het griffierecht van €385 wordt vergoed.
- Herzieningsverzoek afgewezen wegens ontbreken van nieuwe feiten of veranderde omstandigheden; eerdere uitspraken hadden al definitief beslist over de fosfaatrechten voor het uitgeschaarde jongvee.
- Mandaatgebrek verworpen: zowel de teammanager als de senior jurist van RVO waren bevoegd de respectieve besluiten te nemen.
- Hoorplicht geschonden doordat de minister een al geplande hoorzitting annuleerde, maar dit gebrek gepasseerd op grond van artikel 6:22 Awb omdat de maatschap in beroep haar standpunt volledig naar voren kon brengen.
- Schadevergoedingsverzoek afgewezen omdat het afwijzingsbesluit niet onrechtmatig is bevonden.
- Geen proceskostenvergoeding omdat de gemachtigde zijn rechtsbijstandsonderneming vóór indiening van het beroepschrift had uitgeschreven; alleen griffierecht van €385 wordt vergoed.
Samenvatting
Een agrarische maatschap probeerde via een herzieningsverzoek meer fosfaatrechten te krijgen voor 25 stuks jongvee die zij op 2 juli 2015 had uitgeschaard naar een andere veehouder. Die peildatum is bepalend voor de vaststelling van fosfaatrechten op grond van de Meststoffenwet. Het probleem: het jongvee stond op die dag geregistreerd op het bedrijfsnummer van de inschaarder, niet van de maatschap zelf.
De maatschap vocht al jarenlang voor erkenning van die 25 dieren. In eerdere procedures, in 2020 en 2022, had het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb) al geoordeeld dat de inschaarder op de peildatum de feitelijke houder was van het vee en dat de registratie in het I&R-systeem daarmee klopte. De fosfaatrechten van de maatschap werden in 2020 al iets verhoogd vanwege een te laag ingeschatte melkproductie, maar de 25 stuks jongvee werden buiten beschouwing gelaten.
In de nieuwe procedure stelde de maatschap dat haar verzoek geen herzieningsverzoek was, maar een zogeheten herstelverzoek van een afvoermelding in het I&R-systeem. Bovendien betwistte zij de bevoegdheid van de ambtenaren die de besluiten hadden genomen, en klaagde zij over het annuleren van een al geplande hoorzitting in de bezwaarfase.
Het CBb verwierp het mandaatargument. Uit de van toepassing zijnde mandaatbesluiten bleek duidelijk dat zowel de teammanager die het afwijzingsbesluit nam als de senior jurist die op het bezwaar beslist, daartoe bevoegd waren. Wél stelde het college vast dat de minister de hoorplicht had geschonden door een al ingeschatte hoorzitting vlak van tevoren te annuleren. Zodra een hoorzitting is ingepland, heeft de minister de mogelijkheid om van horen af te zien al 'verbruikt', ook als het bezwaar kennelijk ongegrond zou zijn. Dit gebrek leidde echter niet tot vernietiging van het besluit, omdat de maatschap in beroep alsnog de gelegenheid had haar standpunt schriftelijk en op zitting volledig naar voren te brengen.
Het inhoudelijke betoog van de maatschap trof geen doel. Het college herhaalde dat eerdere uitspraken tussen dezelfde partijen al definitief hebben beslist over de fosfaatrechtenstatus van het uitgeschaarde jongvee. Een verzoek om dat te herzien vereist nieuwe feiten of veranderde omstandigheden; die waren er niet. Ook het argument dat de minister eigener beweging de I&R-registratie had moeten herstellen of de inschaarder had moeten verplichten dat te doen, slaagde niet: in een eerdere uitspraak uit 2022 oordeelde het college al dat een weigering om de I&R-registratie aan te passen geen besluit in de zin van de Algemene wet bestuursrecht is en dus geen rechtsgevolgen heeft voor de rechtspositie van de maatschap.
De gevraagde schadevergoeding wees het college af, omdat het afwijzingsbesluit niet onrechtmatig is bevonden. Proceskosten hoefde de minister niet te betalen, mede omdat de gemachtigde van de maatschap zijn onderneming voor rechtsbijstand al vóór het indienen van het beroepschrift had beëindigd en uitgeschreven uit het handelsregister, waardoor er geen sprake was van beroepsmatig verleende rechtsbijstand. Wel bepaalde het college dat de minister het betaalde griffierecht van 385 euro aan de maatschap moet terugbetalen.
Betrokken advocaten
mr. C. Zieleman
verweerder
mr. M. Leegsma
verweerder
Betrokken rechters
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:CBB:2026:36, College van Beroep voor het bedrijfsleven, 03-02-2026, 23/1391
College van Beroep voor het bedrijfsleven · Bestuursrecht
ECLI:NL:RBGEL:2026:450, Rechtbank Gelderland, 22-01-2026, ARN 25/521
Rechtbank Gelderland · Bestuursrecht; Bestuursprocesrecht
ECLI:NL:RBGEL:2026:454, Rechtbank Gelderland, 22-01-2026, ARN 25/1157
Rechtbank Gelderland · Bestuursrecht; Bestuursprocesrecht
ECLI:NL:CBB:2026:12, College van Beroep voor het bedrijfsleven, 20-01-2026, 24/318
College van Beroep voor het bedrijfsleven · Bestuursrecht
Gegevens
Bron: officiële uitspraak op rechtspraak.nlOp de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
Nieuwe uitspraken van deze rechter
- dhr. mr. R.C. Stam
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.
Recente uitspraken
Een melkveehouderij in Friesland stapte in 2023 over op voer van eigen land en op koeien die in het voorjaar kalven. Het jongvee liet het bedrijf eerst overlopen en dekte het pas in mei 2023. De eerste kalveren kwamen daardoor van februari tot en met mei 2024. Voor een subsidieregeling rond veenweiden telde dat jongvee nog niet mee, en dat bleek een duur gevolg te hebben. De Stichting Veenweide Landgoed It Akkrumer Deel uit Akkrum is een samenwerkingsverband van landbouwbedrijven en ondernemers. Zij vroeg subsidie aan voor het project 'Veenvernatting Akkrumer Goedland' voor de jaren 2025 tot en met 2028. De regeling stimuleert samenwerking om stikstof- en broeikasgasuitstoot terug te brengen in veenweiden en Natura 2000-overgangsgebieden. Melkveehouderijen kunnen er geld krijgen voor extensivering, dus voor minder vee per hectare. Alleen bedrijven waarbij meer dan 70 procent van de uitscheiding van stikstof en fosfaat uit dierlijke mest afkomstig is van melk- en kalfkoeien, tellen als melkveehouderij. Dat is de dierexcretienorm. De minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur verleende in februari 2025 bijna € 1,96 miljoen aan de stichting. Voor één deelnemer, die de norm over 2023 niet haalde, wees hij de vergoeding voor extensivering van 207,26 hectare per jaar af. In het bestreden besluit van 13 juni 2025 hield hij die afwijzing in stand. De stichting stapte naar het College van Beroep voor het bedrijfsleven. Het college beantwoordde eerst de vraag over welke periode de norm moet worden berekend. Dat is een periode van twaalf aaneengesloten maanden die uiterlijk eindigt op de dag van de subsidieaanvraag, hier 28 juni 2024. Heel 2024 als peiljaar kan niet. Dan zou het bedrijf pas na de aanvraag aan de eisen voldoen en toch meedingen naar subsidie. Dat past niet bij een regeling met een subsidieplafond, waarin aanvragen via een tender worden vergeleken en gerangschikt. De voorwaarden moeten bij het aanvragen vervuld zijn. Dat de minister pas in februari 2025 besliste, verandert daar niets aan. Volgens de stichting zou het bedrijf over heel 2024 met 70,4 procent aan de norm voldoen. Over 2023 en over de twaalf maanden tot 1 mei 2024 of tot 28 juni 2024 haalde het de norm niet. Het beroep op het vertrouwensbeginsel slaagde niet. Medewerkers van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland hadden per mail bevestigd dat een andere berekeningsperiode dan 2023 was toegestaan en hadden een herberekening over 1 mei 2023 tot 1 mei 2024 aangeboden. Een concrete en ondubbelzinnige toezegging dat 2024 of een kortere periode mocht, bleek daar niet uit. Gezien de tendersystematiek had zo'n toezegging ook niet gekund. De communicatie van de uitvoeringsorganisatie schond volgens het college ook het zorgvuldigheids- en motiveringsbeginsel niet. De stichting pleitte verder voor een kortere berekeningsperiode vanwege de bijzondere overstap naar voorjaarskalvend melkvee. Volgens het college is de dierexcretie per dier per jaar een gebonden bevoegdheid en biedt de regeling geen ruimte voor een kortere periode. Bijzondere omstandigheden die tot onevenredig nadeel leiden, zag het niet. De bedrijfskeuze in 2023 pakte nadelig uit, maar dat maakt het besluit niet onevenwichtig. Ook het verzoek om de subsidie naar rato te verlenen, werd afgewezen. De regeling kent geen gedeeltelijke verlening: de aanvraag gaat over de hele periode 2025 tot en met 2028. Voor 2026 tot en met 2028 kan in een andere openstellingsperiode apart subsidie worden aangevraagd, en het bedrijf heeft dat ook gedaan. Het college verklaarde het beroep ongegrond. De afwijzing van de extensiveringsvergoeding voor het bedrijf dat de dierexcretienorm niet haalde blijft staan. De minister hoeft geen proceskosten te vergoeden.