Naar inhoud
Juristi.nl
ECLI:NL:CBB:2026:148Bestuursrecht

Maatschap krijgt geen ontheffing fosfaatrechtenstelsel voor extra jongvee — CBB:2026:148

fosfaatrechtenstelsel / ontheffingsverzoek Meststoffenwet

Eiser / verzoeker

Maatschap (naam geanonimiseerd)

VS

Verweerder / gedaagde

Minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur

Het beroep is ongegrond verklaard, het verzoek om schadevergoeding van €25.000 is afgewezen en er wordt geen proceskostenvergoeding toegekend.

  • Ontheffingsverzoek fosfaatrechtenstelsel terecht afgewezen: eerdere uitspraak CBb van 26 maart 2024 had al geoordeeld dat geen sprake is van een uitzonderlijke situatie die ontheffing rechtvaardigt.
  • Verzoek om schadevergoeding van €25.000 afgewezen omdat het afwijzingsbesluit niet onrechtmatig is bevonden.
  • Proceskostenvergoeding bezwaarprocedure niet toegekend omdat gemachtigde haar onderneming voor rechtsbijstand had uitgeschreven vóór indiening van het bezwaarschrift.
  • Proceskostenvergoeding voor eerder beroep niet meer mogelijk omdat het verzoek daarvoor op het moment van intrekking van dat beroep had moeten worden ingediend.

Samenvatting

Een melkveehouderij die als maatschap opereert, probeerde via een ontheffingsverzoek extra fosfaatrechten te krijgen voor veertien stuks jongvee. Die dieren hield de maatschap op 22 april 2015 meer dan op de wettelijke peildatum van 2 juli 2015. Het College van Beroep voor het bedrijfsleven oordeelde echter dat de minister het verzoek terecht heeft afgewezen.

De maatschap beschikt over 3.134,4 kilogram fosfaatrecht, vastgesteld na eerdere juridische procedures. Omdat het melkquotum per 1 april 2015 werd afgeschaft, had de maatschap besloten jongvee uit te scharen om ruimte te maken voor extra melkkoeien. Op de peildatum van 2 juli 2015 had zij die melkkoeien echter nog niet, omdat de financiering en de benodigde vergunning eind juni 2015 nog niet rond waren. De maatschap stelde dat dit geen vrije ondernemerskeuze was, maar een door de omstandigheden afgedwongen beslissing die haar onbedoeld op achterstand zette bij de toewijzing van fosfaatrechten.

AI-zoekassistent

Beschrijf uw zaak. Wij vinden de juiste advocaat.

In één of twee zinnen matcht onze AI uw situatie direct met gespecialiseerde advocaten, desgewenst in uw regio.

Match uit 19.638 advocatenGratis en vrijblijvendResultaat in seconden

De minister wees het ontheffingsverzoek af en verwees daarvoor naar een eerdere uitspraak van het College uit maart 2024, waarin het fosfaatrechtenstelsel en de belangen van de maatschap al uitvoerig waren afgewogen. Die uitspraak concludeerde dat de situatie niet uitzonderlijk genoeg was om een ontheffing te rechtvaardigen. De maatschap betwistte dat die uitspraak ook van toepassing was op haar nieuwe verzoek, omdat dit specifiek zag op het hogere jongveeaantal op 22 april 2015. Het College volgde dat argument niet. De kern van de zaak — de vraag of sprake is van een uitzonderlijke situatie die ontheffing rechtvaardigt — was al eerder beoordeeld en het huidige beroep voegde daar inhoudelijk niets nieuws aan toe.

De maatschap vroeg ook een schadevergoeding van 25.000 euro voor gederfde melkomzet. Omdat het afwijzingsbesluit niet onrechtmatig is bevonden, wees het College dit verzoek af: zonder onrechtmatig besluit bestaat er geen wettelijke grondslag voor schadevergoeding.

Tot slot wilde de maatschap een vergoeding van proceskosten voor zowel de bezwaarprocedure als een eerder beroep. Voor de bezwaarprocedure gold echter dat de gemachtigde haar onderneming voor rechtsbijstand één dag vóór indiening van het bezwaarschrift had uitgeschreven uit het handelsregister. Er was daardoor geen sprake meer van beroepsmatig verleende rechtsbijstand, waardoor de maatschap geen aanspraak kon maken op vergoeding. Voor de proceskosten van het eerdere beroep gold dat de maatschap dat verzoek had moeten indienen op het moment dat zij dat beroep introk — dat had zij nagelaten, zodat het nu te laat was.

Het College verklaarde het beroep ongegrond, wees de schadevergoeding af en kende geen proceskostenvergoeding toe.

Betrokken advocaten

drs. [naam 2]

eiser

mr. C. Zieleman

verweerder

mr. M. Leegsma

verweerder

Betrokken rechters

Gerelateerde uitspraken

Gegevens

Datum uitspraak

Rechtsgebied

Bestuursrecht

Zaaknummer

25/699

Procedure

Eerste aanleg - enkelvoudig

Bron: officiële uitspraak op rechtspraak.nl

Op de hoogte blijven

Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.

Nieuwe uitspraken van deze rechter

  • dhr. mr. R.C. Stam
Adv.Ynvest Fund
6%

vast rendement

  • Vastgoed als zekerheid
  • Kwartaalbetalingen
  • Vanaf €30.000
Meer informatie

Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.

Recente uitspraken

CBB:2026:532
College van Beroep voor het bedrijfsleven·
Bestuursrecht
CBB:2026:529
College van Beroep voor het bedrijfsleven·
Bestuursrecht
CBB:2026:531
College van Beroep voor het bedrijfsleven·
Bestuursrecht
CBb wijst subsidie voor veenvernatting af: boerderij haalt melkveenorm niet

Een melkveehouderij in Friesland stapte in 2023 over op voer van eigen land en op koeien die in het voorjaar kalven. Het jongvee liet het bedrijf eerst overlopen en dekte het pas in mei 2023. De eerste kalveren kwamen daardoor van februari tot en met mei 2024. Voor een subsidieregeling rond veenweiden telde dat jongvee nog niet mee, en dat bleek een duur gevolg te hebben. De Stichting Veenweide Landgoed It Akkrumer Deel uit Akkrum is een samenwerkingsverband van landbouwbedrijven en ondernemers. Zij vroeg subsidie aan voor het project 'Veenvernatting Akkrumer Goedland' voor de jaren 2025 tot en met 2028. De regeling stimuleert samenwerking om stikstof- en broeikasgasuitstoot terug te brengen in veenweiden en Natura 2000-overgangsgebieden. Melkveehouderijen kunnen er geld krijgen voor extensivering, dus voor minder vee per hectare. Alleen bedrijven waarbij meer dan 70 procent van de uitscheiding van stikstof en fosfaat uit dierlijke mest afkomstig is van melk- en kalfkoeien, tellen als melkveehouderij. Dat is de dierexcretienorm. De minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur verleende in februari 2025 bijna € 1,96 miljoen aan de stichting. Voor één deelnemer, die de norm over 2023 niet haalde, wees hij de vergoeding voor extensivering van 207,26 hectare per jaar af. In het bestreden besluit van 13 juni 2025 hield hij die afwijzing in stand. De stichting stapte naar het College van Beroep voor het bedrijfsleven. Het college beantwoordde eerst de vraag over welke periode de norm moet worden berekend. Dat is een periode van twaalf aaneengesloten maanden die uiterlijk eindigt op de dag van de subsidieaanvraag, hier 28 juni 2024. Heel 2024 als peiljaar kan niet. Dan zou het bedrijf pas na de aanvraag aan de eisen voldoen en toch meedingen naar subsidie. Dat past niet bij een regeling met een subsidieplafond, waarin aanvragen via een tender worden vergeleken en gerangschikt. De voorwaarden moeten bij het aanvragen vervuld zijn. Dat de minister pas in februari 2025 besliste, verandert daar niets aan. Volgens de stichting zou het bedrijf over heel 2024 met 70,4 procent aan de norm voldoen. Over 2023 en over de twaalf maanden tot 1 mei 2024 of tot 28 juni 2024 haalde het de norm niet. Het beroep op het vertrouwensbeginsel slaagde niet. Medewerkers van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland hadden per mail bevestigd dat een andere berekeningsperiode dan 2023 was toegestaan en hadden een herberekening over 1 mei 2023 tot 1 mei 2024 aangeboden. Een concrete en ondubbelzinnige toezegging dat 2024 of een kortere periode mocht, bleek daar niet uit. Gezien de tendersystematiek had zo'n toezegging ook niet gekund. De communicatie van de uitvoeringsorganisatie schond volgens het college ook het zorgvuldigheids- en motiveringsbeginsel niet. De stichting pleitte verder voor een kortere berekeningsperiode vanwege de bijzondere overstap naar voorjaarskalvend melkvee. Volgens het college is de dierexcretie per dier per jaar een gebonden bevoegdheid en biedt de regeling geen ruimte voor een kortere periode. Bijzondere omstandigheden die tot onevenredig nadeel leiden, zag het niet. De bedrijfskeuze in 2023 pakte nadelig uit, maar dat maakt het besluit niet onevenwichtig. Ook het verzoek om de subsidie naar rato te verlenen, werd afgewezen. De regeling kent geen gedeeltelijke verlening: de aanvraag gaat over de hele periode 2025 tot en met 2028. Voor 2026 tot en met 2028 kan in een andere openstellingsperiode apart subsidie worden aangevraagd, en het bedrijf heeft dat ook gedaan. Het college verklaarde het beroep ongegrond. De afwijzing van de extensiveringsvergoeding voor het bedrijf dat de dierexcretienorm niet haalde blijft staan. De minister hoeft geen proceskosten te vergoeden.

College van Beroep voor het bedrijfsleven·
Bestuursrecht
CBB:2026:530
College van Beroep voor het bedrijfsleven·
Bestuursrecht