Naar inhoud
Juristi.nl
ECLI:NL:CBB:2026:151Bestuursrecht

Derde herzieningspoging fosfaatrecht maatschap mislukt bij College — CBB:2026:151

fosfaatrecht / herziening knelgevallenregeling Meststoffenwet

Eiser / verzoeker

Maatschap [naam 1]

VS

Verweerder / gedaagde

Minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur

Het beroep is ongegrond verklaard; de minister hoeft het fosfaatrechtbesluit niet te herzien en betaalt geen proceskosten.

  • Derde herzieningsverzoek fosfaatrecht afgewezen bij gebrek aan nieuwe feiten of omstandigheden (artikel 4:6 Awb)
  • Dierenartsverklaring en bacteriologisch onderzoek hadden al in eerdere procedure ingebracht kunnen worden en gelden niet als nieuw feit
  • Telefoongesprek met ambtenaar levert geen nieuw feit op en bewijs van een concrete toezegging is onvoldoende geleverd
  • Geen evidente onredelijkheid nu maatschap geen bijzondere feiten of omstandigheden heeft aangedragen
  • Knelgevallenregeling (artikel 23 lid 6 Msw) staat niet toe dat niet-gerealiseerde groei van de veestapel wordt gecompenseerd

Samenvatting

Een melkveehouderij deed voor de derde keer een poging om haar vastgestelde fosfaatrecht te laten herzien. Het College van Beroep voor het bedrijfsleven wees ook dit verzoek af — net als bij de twee eerdere pogingen.

De maatschap was het al jaren oneens met de manier waarop de minister de zogenoemde knelgevallenregeling had toegepast bij het vaststellen van haar fosfaatrechten. Die regeling is bedoeld voor boeren die door bijzondere omstandigheden, zoals een dierziekte, minder fosfaatrechten kregen dan verwacht. De maatschap stelde dat haar veestapel zonder een dierziekte op 2 juli 2015 had moeten groeien, en dat die gederfde groei had moeten worden gecompenseerd. Het College had die redenering al eerder van de hand gewezen: de wet staat uitdrukkelijk niet toe dat niet-gerealiseerde groei alsnog wordt meegeteld.

AI-zoekassistent

Beschrijf uw zaak. Wij vinden de juiste advocaat.

In één of twee zinnen matcht onze AI uw situatie direct met gespecialiseerde advocaten, desgewenst in uw regio.

Match uit 19.638 advocatenGratis en vrijblijvendResultaat in seconden

In 2023 deed de maatschap een nieuw herzieningsverzoek, ditmaal gebaseerd op drie elementen. Ten eerste een telefoongesprek met een ambtenaar van het ministerie, waarbij de maatschap stelde dat die ambtenaar had bevestigd dat de knelgevallenregeling verkeerd werd toegepast. Ten tweede documenten die via de Wet open overheid waren verkregen. Ten derde een dierenartsverklaring uit 2017 en een verslag van bacteriologisch onderzoek uit 2014.

Het College ging met geen van deze argumenten mee. De dierenarts- en bacteriologiedocumenten had de maatschap al kunnen inbrengen in de oorspronkelijke procedure over de fosfaatrechten. Het gaat daarmee niet om nieuwe feiten of omstandigheden in de zin van de wet. De via de Wet open overheid verkregen documenten waren volgens het College sowieso niet relevant voor deze zaak.

Over het telefoongesprek was de maatschap stelliger. Ze overlegde drie nagenoeg identieke verklaringen van haar gemachtigde en twee maten, die allemaal bevestigden dat de ambtenaar had gezegd dat de uitvoering van de regeling niet in overeenstemming was met de wet. De betrokken ambtenaar ontkende dit. Het College oordeelde dat een gedachtewisseling met een ambtenaar op zichzelf geen nieuw feit of omstandigheid is. Bovendien was het bewijs dat er een concrete toezegging was gedaan onvoldoende: drie gelijkluidende verklaringen van direct betrokkenen aan dezelfde kant wegen niet zwaar genoeg om te concluderen dat het ministerie iets had beloofd.

De maatschap beriep zich ook op het vertrouwensbeginsel: ze stelde dat de ambtenaar had laten doorschemeren dat de minister het herzieningsverzoek zou inwilligen. Ook dat argument slaagde niet, nu het bewijs daarvoor ontbrak.

Het College concludeerde dat er geen sprake was van evidente onredelijkheid — de lat die geldt als er geen nieuwe feiten zijn maar toch wordt gevraagd terug te komen op een eerder besluit. Daarmee werd het beroep ongegrond verklaard en hoeft de minister geen proceskosten te vergoeden.

Betrokken advocaten

A.G. Winkel

eiser

mr. L. Brand

verweerder

Betrokken rechters

Gerelateerde uitspraken

Gegevens

Datum uitspraak

Rechtsgebied

Bestuursrecht

Zaaknummer

24/369

Procedure

Eerste aanleg - enkelvoudig

Bron: officiële uitspraak op rechtspraak.nl

Op de hoogte blijven

Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.

Nieuwe uitspraken van deze rechter

  • dhr. mr. R.C. Stam
Adv.Ynvest Fund
6%

vast rendement

  • Vastgoed als zekerheid
  • Kwartaalbetalingen
  • Vanaf €30.000
Meer informatie

Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.

Recente uitspraken

CBB:2026:532
College van Beroep voor het bedrijfsleven·
Bestuursrecht
CBB:2026:529
College van Beroep voor het bedrijfsleven·
Bestuursrecht
CBB:2026:531
College van Beroep voor het bedrijfsleven·
Bestuursrecht
CBb wijst subsidie voor veenvernatting af: boerderij haalt melkveenorm niet

Een melkveehouderij in Friesland stapte in 2023 over op voer van eigen land en op koeien die in het voorjaar kalven. Het jongvee liet het bedrijf eerst overlopen en dekte het pas in mei 2023. De eerste kalveren kwamen daardoor van februari tot en met mei 2024. Voor een subsidieregeling rond veenweiden telde dat jongvee nog niet mee, en dat bleek een duur gevolg te hebben. De Stichting Veenweide Landgoed It Akkrumer Deel uit Akkrum is een samenwerkingsverband van landbouwbedrijven en ondernemers. Zij vroeg subsidie aan voor het project 'Veenvernatting Akkrumer Goedland' voor de jaren 2025 tot en met 2028. De regeling stimuleert samenwerking om stikstof- en broeikasgasuitstoot terug te brengen in veenweiden en Natura 2000-overgangsgebieden. Melkveehouderijen kunnen er geld krijgen voor extensivering, dus voor minder vee per hectare. Alleen bedrijven waarbij meer dan 70 procent van de uitscheiding van stikstof en fosfaat uit dierlijke mest afkomstig is van melk- en kalfkoeien, tellen als melkveehouderij. Dat is de dierexcretienorm. De minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur verleende in februari 2025 bijna € 1,96 miljoen aan de stichting. Voor één deelnemer, die de norm over 2023 niet haalde, wees hij de vergoeding voor extensivering van 207,26 hectare per jaar af. In het bestreden besluit van 13 juni 2025 hield hij die afwijzing in stand. De stichting stapte naar het College van Beroep voor het bedrijfsleven. Het college beantwoordde eerst de vraag over welke periode de norm moet worden berekend. Dat is een periode van twaalf aaneengesloten maanden die uiterlijk eindigt op de dag van de subsidieaanvraag, hier 28 juni 2024. Heel 2024 als peiljaar kan niet. Dan zou het bedrijf pas na de aanvraag aan de eisen voldoen en toch meedingen naar subsidie. Dat past niet bij een regeling met een subsidieplafond, waarin aanvragen via een tender worden vergeleken en gerangschikt. De voorwaarden moeten bij het aanvragen vervuld zijn. Dat de minister pas in februari 2025 besliste, verandert daar niets aan. Volgens de stichting zou het bedrijf over heel 2024 met 70,4 procent aan de norm voldoen. Over 2023 en over de twaalf maanden tot 1 mei 2024 of tot 28 juni 2024 haalde het de norm niet. Het beroep op het vertrouwensbeginsel slaagde niet. Medewerkers van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland hadden per mail bevestigd dat een andere berekeningsperiode dan 2023 was toegestaan en hadden een herberekening over 1 mei 2023 tot 1 mei 2024 aangeboden. Een concrete en ondubbelzinnige toezegging dat 2024 of een kortere periode mocht, bleek daar niet uit. Gezien de tendersystematiek had zo'n toezegging ook niet gekund. De communicatie van de uitvoeringsorganisatie schond volgens het college ook het zorgvuldigheids- en motiveringsbeginsel niet. De stichting pleitte verder voor een kortere berekeningsperiode vanwege de bijzondere overstap naar voorjaarskalvend melkvee. Volgens het college is de dierexcretie per dier per jaar een gebonden bevoegdheid en biedt de regeling geen ruimte voor een kortere periode. Bijzondere omstandigheden die tot onevenredig nadeel leiden, zag het niet. De bedrijfskeuze in 2023 pakte nadelig uit, maar dat maakt het besluit niet onevenwichtig. Ook het verzoek om de subsidie naar rato te verlenen, werd afgewezen. De regeling kent geen gedeeltelijke verlening: de aanvraag gaat over de hele periode 2025 tot en met 2028. Voor 2026 tot en met 2028 kan in een andere openstellingsperiode apart subsidie worden aangevraagd, en het bedrijf heeft dat ook gedaan. Het college verklaarde het beroep ongegrond. De afwijzing van de extensiveringsvergoeding voor het bedrijf dat de dierexcretienorm niet haalde blijft staan. De minister hoeft geen proceskosten te vergoeden.

College van Beroep voor het bedrijfsleven·
Bestuursrecht
CBB:2026:530
College van Beroep voor het bedrijfsleven·
Bestuursrecht