Naar inhoud
Juristi.nl
ECLI:NL:CBB:2026:155Bestuursrecht

Pluimveehouder krijgt mestboete terug van €22.712 naar €5.678 — CBB:2026:155

bestuurlijke boete / feitelijk leidinggeven / verantwoordingsplicht Meststoffenwet

Eiser / verzoeker

pluimveehouder (naam geanonimiseerd)

VS

Verweerder / gedaagde

minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur

Het College verlaagt de boete van €22.712 naar €5.678, omdat de minister niet heeft aangetoond dat de man ook feitelijk leiding heeft gegeven aan de overtreding in de periode dat de stallen op naam van zijn B.V.'s stonden.

  • Enig bestuurderschap van een B.V. is op zichzelf onvoldoende om feitelijk leidinggeven aan een overtreding aan te nemen; de minister had nader onderzoek moeten doen naar de taakverdeling binnen het bedrijf.
  • Het feit dat de man tijdens het onderzoek niet meldde dat er een bedrijfsleider was, betekent niet dat hij persoonlijk verantwoordelijk was voor de mestboekhouding.
  • Voor de eenmanszaakperiode (eerste kwart 2017) staat de overtreding wel vast; voor de B.V.-periode (negen maanden) niet.
  • Omdat de Meststoffenwet geen regeling kent voor deeljaarboetes, stelt het College de boete pragmatisch vast op een kwart van het oorspronkelijke bedrag: €5.678.
  • De minister wordt veroordeeld in proceskosten van €5.068 en moet het griffierecht van €463 terugbetalen.

Samenvatting

Een pluimveehouder uit Zeeland-West-Brabant kreeg in 2022 een boete van ruim €22.000 opgelegd omdat 2.292 kilogram fosfaat niet zou zijn verantwoord in de mestboekhouding over 2017. De minister van Landbouw hield de boete in bezwaar in stand, en ook de rechtbank Zeeland-West-Brabant verklaarde het beroep ongegrond. In hoger beroep bij het College van Beroep voor het bedrijfsleven draait de zaak echter grotendeels anders uit.

De kern van het geschil was de vraag of de man als 'feitelijk leidinggevende' kon worden aangemerkt voor de overtredingen die waren begaan door zijn twee besloten vennootschappen. Die B.V.'s exploiteerden het pluimveebedrijf met acht stallen voor het grootste deel van 2017. De man had eerder erkend dat hij volledig verantwoordelijk was voor zijn eenmanszaak, waarmee hij de stallen tot eind maart 2017 had gerund. Maar hij betwistte dat hij ook feitelijk leiding had gegeven aan de overtredingen in de periode daarna, toen de stallen op naam van zijn B.V.'s stonden.

AI-zoekassistent

Beschrijf uw zaak. Wij vinden de juiste advocaat.

In één of twee zinnen matcht onze AI uw situatie direct met gespecialiseerde advocaten, desgewenst in uw regio.

Match uit 19.638 advocatenGratis en vrijblijvendResultaat in seconden

Op het bedrijf was een bedrijfsleider aangesteld die de dagelijkse gang van zaken regelde, waaronder de mestboekhouding. Ook werkte een financieel adviseur mee als een soort financieel manager. De man stelde dat hij weliswaar op de hoogte werd gehouden via overleggen en e-mail, maar dat hij niet volledig had vertrouwd op zijn bedrijfsleider — hij bleef betrokken en wilde geïnformeerd worden.

Het College oordeelt dat de minister onvoldoende heeft onderzocht of de man daadwerkelijk feitelijk leiding heeft gegeven aan de overtredingen in de B.V.-periode. Alleen het feit dat iemand enig bestuurder is van een vennootschap die een overtreding begaat, is niet genoeg om feitelijk leidinggeven aan te nemen. Daarvoor is ook nodig dat de betrokkene bewust de aanmerkelijke kans heeft aanvaard dat de overtreding zou plaatsvinden. De minister had moeten onderzoeken hoe de taakverdeling op het bedrijf was ingericht, wat er was afgesproken over de mestboekhouding, en wat de man persoonlijk valt te verwijten. Dat onderzoek heeft de minister nagelaten, onder meer omdat de man tijdens het eerste onderzoek niet had gemeld dat hij een bedrijfsleider had. Maar uit het feit dat iemand iets destijds niet heeft verteld, kan niet worden afgeleid dat hij er persoonlijk verantwoordelijk voor was.

Omdat de overtreding deels wel en deels niet is aangetoond, ontstond een bijzondere situatie: de wet voorziet niet in een regeling voor gevallen waarbij een boete slechts voor een deel van een jaar kan worden opgelegd. Het College lost dit pragmatisch op: voor het eerste kwart van 2017 — de eenmanszaakperiode — staat vast dat de man de overtreding heeft begaan. Voor de resterende negen maanden is dat niet aangetoond. Daarom stelt het College de boete vast op een kwart van het oorspronkelijke bedrag.

De uitspraak van de rechtbank wordt vernietigd, het beroep alsnog gegrond verklaard en de boete teruggebracht van €22.712 naar €5.678. Daarnaast moet de minister de proceskosten van de man vergoeden, vastgesteld op €5.068, en het betaalde griffierecht van €463 terugbetalen.

Betrokken advocaten

mr. J.J.J. de Rooij

eiser

Linssen c.s. Advocaten, TILBURG

819 uitspraken

mr. A.H. Spriensma-Heringa

verweerder

Betrokken rechters

Gerelateerde uitspraken

Gegevens

Datum uitspraak

Rechtsgebied

Bestuursrecht

Zaaknummer

24/47

Procedure

Hoger beroep

Bron: officiële uitspraak op rechtspraak.nl

Op de hoogte blijven

Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.

Nieuwe uitspraken van deze rechter

  • dhr. mr. R.C. Stam
Adv.Ynvest Fund
6%

vast rendement

  • Vastgoed als zekerheid
  • Kwartaalbetalingen
  • Vanaf €30.000
Meer informatie

Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.

Recente uitspraken

CBB:2026:532
College van Beroep voor het bedrijfsleven·
Bestuursrecht
CBB:2026:529
College van Beroep voor het bedrijfsleven·
Bestuursrecht
CBB:2026:531
College van Beroep voor het bedrijfsleven·
Bestuursrecht
CBb wijst subsidie voor veenvernatting af: boerderij haalt melkveenorm niet

Een melkveehouderij in Friesland stapte in 2023 over op voer van eigen land en op koeien die in het voorjaar kalven. Het jongvee liet het bedrijf eerst overlopen en dekte het pas in mei 2023. De eerste kalveren kwamen daardoor van februari tot en met mei 2024. Voor een subsidieregeling rond veenweiden telde dat jongvee nog niet mee, en dat bleek een duur gevolg te hebben. De Stichting Veenweide Landgoed It Akkrumer Deel uit Akkrum is een samenwerkingsverband van landbouwbedrijven en ondernemers. Zij vroeg subsidie aan voor het project 'Veenvernatting Akkrumer Goedland' voor de jaren 2025 tot en met 2028. De regeling stimuleert samenwerking om stikstof- en broeikasgasuitstoot terug te brengen in veenweiden en Natura 2000-overgangsgebieden. Melkveehouderijen kunnen er geld krijgen voor extensivering, dus voor minder vee per hectare. Alleen bedrijven waarbij meer dan 70 procent van de uitscheiding van stikstof en fosfaat uit dierlijke mest afkomstig is van melk- en kalfkoeien, tellen als melkveehouderij. Dat is de dierexcretienorm. De minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur verleende in februari 2025 bijna € 1,96 miljoen aan de stichting. Voor één deelnemer, die de norm over 2023 niet haalde, wees hij de vergoeding voor extensivering van 207,26 hectare per jaar af. In het bestreden besluit van 13 juni 2025 hield hij die afwijzing in stand. De stichting stapte naar het College van Beroep voor het bedrijfsleven. Het college beantwoordde eerst de vraag over welke periode de norm moet worden berekend. Dat is een periode van twaalf aaneengesloten maanden die uiterlijk eindigt op de dag van de subsidieaanvraag, hier 28 juni 2024. Heel 2024 als peiljaar kan niet. Dan zou het bedrijf pas na de aanvraag aan de eisen voldoen en toch meedingen naar subsidie. Dat past niet bij een regeling met een subsidieplafond, waarin aanvragen via een tender worden vergeleken en gerangschikt. De voorwaarden moeten bij het aanvragen vervuld zijn. Dat de minister pas in februari 2025 besliste, verandert daar niets aan. Volgens de stichting zou het bedrijf over heel 2024 met 70,4 procent aan de norm voldoen. Over 2023 en over de twaalf maanden tot 1 mei 2024 of tot 28 juni 2024 haalde het de norm niet. Het beroep op het vertrouwensbeginsel slaagde niet. Medewerkers van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland hadden per mail bevestigd dat een andere berekeningsperiode dan 2023 was toegestaan en hadden een herberekening over 1 mei 2023 tot 1 mei 2024 aangeboden. Een concrete en ondubbelzinnige toezegging dat 2024 of een kortere periode mocht, bleek daar niet uit. Gezien de tendersystematiek had zo'n toezegging ook niet gekund. De communicatie van de uitvoeringsorganisatie schond volgens het college ook het zorgvuldigheids- en motiveringsbeginsel niet. De stichting pleitte verder voor een kortere berekeningsperiode vanwege de bijzondere overstap naar voorjaarskalvend melkvee. Volgens het college is de dierexcretie per dier per jaar een gebonden bevoegdheid en biedt de regeling geen ruimte voor een kortere periode. Bijzondere omstandigheden die tot onevenredig nadeel leiden, zag het niet. De bedrijfskeuze in 2023 pakte nadelig uit, maar dat maakt het besluit niet onevenwichtig. Ook het verzoek om de subsidie naar rato te verlenen, werd afgewezen. De regeling kent geen gedeeltelijke verlening: de aanvraag gaat over de hele periode 2025 tot en met 2028. Voor 2026 tot en met 2028 kan in een andere openstellingsperiode apart subsidie worden aangevraagd, en het bedrijf heeft dat ook gedaan. Het college verklaarde het beroep ongegrond. De afwijzing van de extensiveringsvergoeding voor het bedrijf dat de dierexcretienorm niet haalde blijft staan. De minister hoeft geen proceskosten te vergoeden.

College van Beroep voor het bedrijfsleven·
Bestuursrecht
CBB:2026:530
College van Beroep voor het bedrijfsleven·
Bestuursrecht