Naar inhoud
Juristi.nl
ECLI:NL:CBB:2026:156Bestuursrecht

Rechter laat afroming fosfaatrechten in stand ondanks erkende fout minister — CBB:2026:156

fosfaatrechten / afroming bij bedrijfsoverdracht / herzieningsverzoek

Eiser / verzoeker

[naam 1] VOF

VS

Verweerder / gedaagde

Minister van Landbouw, Visserij, Voedselkwaliteit en Natuur

Het beroep is ongegrond verklaard; de vennootschap krijgt de afgeroomde fosfaatrechten niet terug en ontvangt geen proceskostenvergoeding.

  • Bezwaar van meer dan twee jaar te laat is niet verschoonbaar op grond van nieuwe rechtspraak alleen
  • Minister erkende dat het besluit tot afroming onjuist was, maar dat leidt niet automatisch tot herziening
  • Bij een onmiskenbaar onjuist besluit moet een belangenafweging plaatsvinden over de vraag of weigering evident onredelijk is
  • Vennootschap kon bij de koopprijs rekening houden met bekende afroming; financieel nadeel is niet aannemelijk gemaakt
  • Afwijzing herzieningsverzoek is niet evident onredelijk nu tijdig rechtsmiddelen zijn nagelaten en nadeel niet is onderbouwd

Samenvatting

Een melkveehouderij-vennootschap verloor in 2021 ruim 516 kilogram fosfaatrechten doordat de minister bij de overdracht van een melkveehouderij een afroming van 20% toepaste. Later erkende de minister zelf dat dit besluit onjuist was, maar de vennootschap kreeg haar fosfaatrechten toch niet terug. Het College van Beroep voor het bedrijfsleven oordeelde dat de weigering van de minister om het besluit te herzien niet evident onredelijk was.

De vennootschap had in april 2021 een volledige melkveehouderij overgenomen, inclusief alle percelen, fosfaatrechten en dierproductierechten. De minister paste echter een afroming van 20% toe op de overgedragen fosfaatrechten. De vennootschap verzette zich hier aanvankelijk niet tegen, omdat zij vertrouwde op de informatie van de minister dat de afroming terecht was. Pas na een uitspraak van het College in februari 2023, waaruit bleek dat bij overdracht van een volledige melkveehouderij inclusief productierechten geen afroming had mogen plaatsvinden, stapte de vennootschap in oktober 2023 naar de minister met een verzoek om terugkomen op het besluit.

AI-zoekassistent

Beschrijf uw zaak. Wij vinden de juiste advocaat.

In één of twee zinnen matcht onze AI uw situatie direct met gespecialiseerde advocaten, desgewenst in uw regio.

Match uit 19.638 advocatenGratis en vrijblijvendResultaat in seconden

Het bezwaar van de vennootschap was echter ruim twee jaar te laat ingediend. Het College erkende weliswaar dat de brief van oktober 2023 ook als bezwaarschrift moest worden beschouwd — iets wat de minister had miskend — maar dat maakte de zaak niet anders. Een beroep op nieuwe rechtspraak is onvoldoende reden om een overschrijding van de bezwaartermijn van meer dan twee jaar verschoonbaar te achten.

De kern van het geschil verschoof daarmee naar het herzieningsverzoek. In principe kan een minister weigeren terug te komen op een eerder besluit als er geen nieuwe feiten of omstandigheden zijn. Die waren er hier niet, zo erkenden beide partijen. De vraag was dan of de weigering desondanks 'evident onredelijk' was — een hoge drempel. Het College constateerde dat de minister weliswaar toegaf dat het oorspronkelijke besluit fout was, maar dat dit niet automatisch betekent dat hij moet terugkomen op dat besluit. Er moet dan een belangenafweging worden gemaakt.

Bij die afweging telden meerdere factoren mee in het nadeel van de vennootschap. Ten eerste had zij nagelaten tijdig bezwaar te maken tegen het besluit uit 2021. Ten tweede was het afromingspercentage op het moment van de overname redelijkerwijs bekend, zodat de vennootschap hier bij het bepalen van de koopprijs rekening mee had kunnen houden. Zonder nadere onderbouwing — die ontbrak — was niet aannemelijk dat de vennootschap als kopende partij daadwerkelijk financieel nadeel had geleden of dat haar eigendomsrechten waren geschaad.

Het College verklaarde het beroep ongegrond. De vennootschap krijgt haar 516 kilogram fosfaatrechten niet terug en hoeft geen proceskostenvergoeding te ontvangen.

Betrokken advocaten

[naam 2]

eiser

mr. M. Leegsma

verweerder

Betrokken rechters

Gerelateerde uitspraken

Gegevens

Datum uitspraak

Rechtsgebied

Bestuursrecht

Zaaknummer

24/587

Procedure

Eerste aanleg - enkelvoudig

Bron: officiële uitspraak op rechtspraak.nl

Op de hoogte blijven

Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.

Nieuwe uitspraken van deze rechter

  • dhr. mr. R.C. Stam
Adv.Ynvest Fund
6%

vast rendement

  • Vastgoed als zekerheid
  • Kwartaalbetalingen
  • Vanaf €30.000
Meer informatie

Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.

Recente uitspraken

CBB:2026:532
College van Beroep voor het bedrijfsleven·
Bestuursrecht
CBB:2026:529
College van Beroep voor het bedrijfsleven·
Bestuursrecht
CBB:2026:531
College van Beroep voor het bedrijfsleven·
Bestuursrecht
CBb wijst subsidie voor veenvernatting af: boerderij haalt melkveenorm niet

Een melkveehouderij in Friesland stapte in 2023 over op voer van eigen land en op koeien die in het voorjaar kalven. Het jongvee liet het bedrijf eerst overlopen en dekte het pas in mei 2023. De eerste kalveren kwamen daardoor van februari tot en met mei 2024. Voor een subsidieregeling rond veenweiden telde dat jongvee nog niet mee, en dat bleek een duur gevolg te hebben. De Stichting Veenweide Landgoed It Akkrumer Deel uit Akkrum is een samenwerkingsverband van landbouwbedrijven en ondernemers. Zij vroeg subsidie aan voor het project 'Veenvernatting Akkrumer Goedland' voor de jaren 2025 tot en met 2028. De regeling stimuleert samenwerking om stikstof- en broeikasgasuitstoot terug te brengen in veenweiden en Natura 2000-overgangsgebieden. Melkveehouderijen kunnen er geld krijgen voor extensivering, dus voor minder vee per hectare. Alleen bedrijven waarbij meer dan 70 procent van de uitscheiding van stikstof en fosfaat uit dierlijke mest afkomstig is van melk- en kalfkoeien, tellen als melkveehouderij. Dat is de dierexcretienorm. De minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur verleende in februari 2025 bijna € 1,96 miljoen aan de stichting. Voor één deelnemer, die de norm over 2023 niet haalde, wees hij de vergoeding voor extensivering van 207,26 hectare per jaar af. In het bestreden besluit van 13 juni 2025 hield hij die afwijzing in stand. De stichting stapte naar het College van Beroep voor het bedrijfsleven. Het college beantwoordde eerst de vraag over welke periode de norm moet worden berekend. Dat is een periode van twaalf aaneengesloten maanden die uiterlijk eindigt op de dag van de subsidieaanvraag, hier 28 juni 2024. Heel 2024 als peiljaar kan niet. Dan zou het bedrijf pas na de aanvraag aan de eisen voldoen en toch meedingen naar subsidie. Dat past niet bij een regeling met een subsidieplafond, waarin aanvragen via een tender worden vergeleken en gerangschikt. De voorwaarden moeten bij het aanvragen vervuld zijn. Dat de minister pas in februari 2025 besliste, verandert daar niets aan. Volgens de stichting zou het bedrijf over heel 2024 met 70,4 procent aan de norm voldoen. Over 2023 en over de twaalf maanden tot 1 mei 2024 of tot 28 juni 2024 haalde het de norm niet. Het beroep op het vertrouwensbeginsel slaagde niet. Medewerkers van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland hadden per mail bevestigd dat een andere berekeningsperiode dan 2023 was toegestaan en hadden een herberekening over 1 mei 2023 tot 1 mei 2024 aangeboden. Een concrete en ondubbelzinnige toezegging dat 2024 of een kortere periode mocht, bleek daar niet uit. Gezien de tendersystematiek had zo'n toezegging ook niet gekund. De communicatie van de uitvoeringsorganisatie schond volgens het college ook het zorgvuldigheids- en motiveringsbeginsel niet. De stichting pleitte verder voor een kortere berekeningsperiode vanwege de bijzondere overstap naar voorjaarskalvend melkvee. Volgens het college is de dierexcretie per dier per jaar een gebonden bevoegdheid en biedt de regeling geen ruimte voor een kortere periode. Bijzondere omstandigheden die tot onevenredig nadeel leiden, zag het niet. De bedrijfskeuze in 2023 pakte nadelig uit, maar dat maakt het besluit niet onevenwichtig. Ook het verzoek om de subsidie naar rato te verlenen, werd afgewezen. De regeling kent geen gedeeltelijke verlening: de aanvraag gaat over de hele periode 2025 tot en met 2028. Voor 2026 tot en met 2028 kan in een andere openstellingsperiode apart subsidie worden aangevraagd, en het bedrijf heeft dat ook gedaan. Het college verklaarde het beroep ongegrond. De afwijzing van de extensiveringsvergoeding voor het bedrijf dat de dierexcretienorm niet haalde blijft staan. De minister hoeft geen proceskosten te vergoeden.

College van Beroep voor het bedrijfsleven·
Bestuursrecht
CBB:2026:530
College van Beroep voor het bedrijfsleven·
Bestuursrecht