Teeltverbod knolcyperus blijft ondanks vernietiging besluit — CBB:2026:197
Teeltverbod wegens besmetting met knolcyperus op landbouwperceel
Eiser / verzoeker
naam 1 (boer)
Verweerder / gedaagde
Minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur
Het bestreden besluit is vernietigd wegens onvoldoende motivering, maar de rechtsgevolgen blijven in stand: het teeltverbod voor het gehele perceel van 45.346 m² blijft van kracht.
- Het meldingsformulier met foto's vormde onvoldoende bewijs dat het gehele perceel besmet was, omdat niet bleek hoe de inspecteur tot die conclusie was gekomen.
- Het bestreden besluit is vernietigd wegens strijd met het zorgvuldigheidsbeginsel (artikel 3:2 Awb).
- De in beroep overgelegde verklaring van de inspecteur en aanvullende foto's onderbouwden alsnog voldoende dat het gehele perceel was besmet.
- Het ontbreken van een veldschets was in dit geval niet in strijd met de Instructie, omdat bij volledige besmetting van een perceel een veldschets geen toegevoegde waarde heeft.
- De rechtsgevolgen van het vernietigde besluit blijven in stand, zodat het teeltverbod van kracht blijft en de minister geen nieuw besluit hoeft te nemen.
Samenvatting
Een boer uit een niet nader genoemde woonplaats kreeg in oktober 2023 een teeltverbod opgelegd voor zijn landbouwperceel van ruim 45.000 vierkante meter. De reden: zijn veld zou over het gehele oppervlak besmet zijn met knolcyperus, een hardnekkig onkruid dat zich via ondergrondse knolletjes razendsnel kan verspreiden. De besmetting was vastgesteld door een inspecteur van de NAK, de Nederlandse Algemene Keuringsdienst voor zaaizaad en pootgoed.
De boer verzette zich niet tegen het feit dát er knolcyperus op zijn perceel stond, maar wél tegen de conclusie dat het hele veld aangetast was. Volgens hem was hooguit dertig procent van het perceel besmet. De rest van zijn land had dan buiten het teeltverbod moeten blijven. Hij vond bovendien dat de NAK onzorgvuldig had gehandeld: de inspecteur had volgens de geldende instructie een zogenoemde veldschets moeten maken — een kaart waarop de besmette gebieden nauwkeurig zijn aangegeven — maar had dat nagelaten.
De minister handhaafde het teeltverbod na bezwaar, verwijzend naar het meldingsformulier van de inspecteur en de daarbij gevoegde foto's. Maar het College van Beroep voor het bedrijfsleven oordeelde dat dit onvoldoende bewijs was. Uit de stukken bleek namelijk niet op welke concrete feiten de conclusie was gebaseerd dat het gehéle perceel besmet was. Het meldingsformulier bevatte weliswaar de verplichte gegevens, maar gaf geen inzicht in hoe de inspecteur tot zijn bevindingen was gekomen. Het besluit op bezwaar werd daarom vernietigd wegens strijd met de zorgvuldigheidseisen uit de Algemene wet bestuursrecht.
Pas in de beroepsprocedure verschafte de minister aanvullende informatie. De inspecteur legde alsnog gedetailleerd uit hoe hij te werk was gegaan. Hij vertelde dat hij op 26 oktober 2023 al rijdend langs het veld groene beplanting zag staan — opvallend, omdat aardappelloof in oktober al geel of verdord is. Hij stapte uit en liep het perceel systematisch af in banen van tien tot vijftien meter. Hij had vlaggen bij zich om besmettingsvrije stukken te markeren, maar vond er geen. Omdat hij nergens een vrij stuk aantrof, vond hij een veldschets zinloos: die maakt hij alleen als er gebieden zijn die wél vrij zijn van knolcyperus en dus voor teelt beschikbaar blijven. Bij nadere toelichting werd ook duidelijk waar en in welke richting de foto's waren gemaakt.
Het College concludeerde dat de minister met deze verklaring en het aanvullende fotomateriaal alsnog voldoende had aangetoond dat het hele perceel besmet was. Het ontbreken van een veldschets deed daar niet aan af: als een heel perceel is aangetast, heeft zo'n schets geen meerwaarde. Er was geen aanleiding om te twijfelen aan de verklaring van de inspecteur. De foto's toonden doorlopende begroeiing met knolcyperus op meerdere plekken en vanuit verschillende hoeken. Voor de bewering van de boer dat slechts dertig procent besmet was, bood het bewijs geen steun.
Het College verklaarde het beroep gegrond en vernietigde het bestreden besluit vanwege de gebrekkige motivering. Tegelijk bepaalde het dat de rechtsgevolgen van dat vernietigde besluit in stand blijven: het teeltverbod geldt dus gewoon door. De minister hoeft geen nieuw besluit te nemen. Wel moet hij het betaalde griffierecht van €187 aan de boer terugbetalen.
Betrokken advocaten
mr. P.C.T. Bijvelt
verweerder
Betrokken rechters
Gerelateerde uitspraken
Rechter kent boer eco-subsidie toe op zilver niveau, niet het gewenste goud
College van Beroep voor het bedrijfsleven · Bestuursrecht
ECLI:NL:CBB:2023:362, College van Beroep voor het bedrijfsleven, 11-07-2023, 21/1035, 21/1037 en 21/1038
College van Beroep voor het bedrijfsleven · Bestuursrecht
ECLI:NL:CBB:2022:562, College van Beroep voor het bedrijfsleven, 23-08-2022, 20/85, 21/283, 21/997 en 22/372
College van Beroep voor het bedrijfsleven · Bestuursrecht
ECLI:NL:CBB:2022:491, College van Beroep voor het bedrijfsleven, 02-08-2022, 22/464 en 22/502
College van Beroep voor het bedrijfsleven · Bestuursrecht
Gegevens
Bron: officiële uitspraak op rechtspraak.nlOp de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
Nieuwe uitspraken van deze rechter
- dhr. mr. J.H. de Wildt
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.
Recente uitspraken
Een melkveehouderij in Friesland stapte in 2023 over op voer van eigen land en op koeien die in het voorjaar kalven. Het jongvee liet het bedrijf eerst overlopen en dekte het pas in mei 2023. De eerste kalveren kwamen daardoor van februari tot en met mei 2024. Voor een subsidieregeling rond veenweiden telde dat jongvee nog niet mee, en dat bleek een duur gevolg te hebben. De Stichting Veenweide Landgoed It Akkrumer Deel uit Akkrum is een samenwerkingsverband van landbouwbedrijven en ondernemers. Zij vroeg subsidie aan voor het project 'Veenvernatting Akkrumer Goedland' voor de jaren 2025 tot en met 2028. De regeling stimuleert samenwerking om stikstof- en broeikasgasuitstoot terug te brengen in veenweiden en Natura 2000-overgangsgebieden. Melkveehouderijen kunnen er geld krijgen voor extensivering, dus voor minder vee per hectare. Alleen bedrijven waarbij meer dan 70 procent van de uitscheiding van stikstof en fosfaat uit dierlijke mest afkomstig is van melk- en kalfkoeien, tellen als melkveehouderij. Dat is de dierexcretienorm. De minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur verleende in februari 2025 bijna € 1,96 miljoen aan de stichting. Voor één deelnemer, die de norm over 2023 niet haalde, wees hij de vergoeding voor extensivering van 207,26 hectare per jaar af. In het bestreden besluit van 13 juni 2025 hield hij die afwijzing in stand. De stichting stapte naar het College van Beroep voor het bedrijfsleven. Het college beantwoordde eerst de vraag over welke periode de norm moet worden berekend. Dat is een periode van twaalf aaneengesloten maanden die uiterlijk eindigt op de dag van de subsidieaanvraag, hier 28 juni 2024. Heel 2024 als peiljaar kan niet. Dan zou het bedrijf pas na de aanvraag aan de eisen voldoen en toch meedingen naar subsidie. Dat past niet bij een regeling met een subsidieplafond, waarin aanvragen via een tender worden vergeleken en gerangschikt. De voorwaarden moeten bij het aanvragen vervuld zijn. Dat de minister pas in februari 2025 besliste, verandert daar niets aan. Volgens de stichting zou het bedrijf over heel 2024 met 70,4 procent aan de norm voldoen. Over 2023 en over de twaalf maanden tot 1 mei 2024 of tot 28 juni 2024 haalde het de norm niet. Het beroep op het vertrouwensbeginsel slaagde niet. Medewerkers van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland hadden per mail bevestigd dat een andere berekeningsperiode dan 2023 was toegestaan en hadden een herberekening over 1 mei 2023 tot 1 mei 2024 aangeboden. Een concrete en ondubbelzinnige toezegging dat 2024 of een kortere periode mocht, bleek daar niet uit. Gezien de tendersystematiek had zo'n toezegging ook niet gekund. De communicatie van de uitvoeringsorganisatie schond volgens het college ook het zorgvuldigheids- en motiveringsbeginsel niet. De stichting pleitte verder voor een kortere berekeningsperiode vanwege de bijzondere overstap naar voorjaarskalvend melkvee. Volgens het college is de dierexcretie per dier per jaar een gebonden bevoegdheid en biedt de regeling geen ruimte voor een kortere periode. Bijzondere omstandigheden die tot onevenredig nadeel leiden, zag het niet. De bedrijfskeuze in 2023 pakte nadelig uit, maar dat maakt het besluit niet onevenwichtig. Ook het verzoek om de subsidie naar rato te verlenen, werd afgewezen. De regeling kent geen gedeeltelijke verlening: de aanvraag gaat over de hele periode 2025 tot en met 2028. Voor 2026 tot en met 2028 kan in een andere openstellingsperiode apart subsidie worden aangevraagd, en het bedrijf heeft dat ook gedaan. Het college verklaarde het beroep ongegrond. De afwijzing van de extensiveringsvergoeding voor het bedrijf dat de dierexcretienorm niet haalde blijft staan. De minister hoeft geen proceskosten te vergoeden.