Boete mestverwerking van ruim €12.000 blijft na administratieve fout — CBB:2026:267
Bestuurlijke boete wegens niet-nakoming mestverwerkingsplicht (Meststoffenwet)
Eiser / verzoeker
[naam 1] B.V. (intermediaire mestbewerkingsonderneming)
Verweerder / gedaagde
Minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur
Het hoger beroep wordt verworpen en de boete van €12.652,20 wegens het niet naleven van de mestverwerkingsplicht blijft in stand.
- Het vermelden van opmerkingscode 61 op VDM's heeft het bedrijf juridisch verbonden aan een verwerkingsplicht; de 'administratieve vergissing' werd niet aanvaard als matigingsgrond.
- Het CBB oordeelt dat het geval niet vergelijkbaar is met het beleidsmatig gematigde geval (€2.000) waarbij de feitelijke verwerking wél heeft plaatsgevonden.
- Gesteld beperkt economisch voordeel vormt op grond van vaste CBB-jurisprudentie geen aanleiding voor matiging van een wettelijk vastgestelde boete.
- De reeds opgelegde matiging van 10% wegens overschrijding van de redelijke beslistermijn bleef van kracht; verdere matiging werd afgewezen.
- De rechterlijke evenredigheidstoets (artikel 6 EVRM) verloopt via het kader van artikel 5:46 lid 3 Awb en leverde geen aanleiding op voor een lagere boete.
Samenvatting
Een intermediaire mestbewerkingsbedrijf uit Noord-Brabant kreeg een boete van ruim twaalfduizend euro opgelegd omdat het in 2018 te weinig fosfaat had verwerkt. Het bedrijf probeerde die boete van tafel te krijgen door te wijzen op een administratieve fout, maar het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBB) zette een definitieve streep door die redenering.
Het geschil draait om zogenoemde vervoersbewijzen dierlijke mest (VDM's). Op vijftien van die VDM's stond naast een exportcode ook de opmerkingscode 61. Die code houdt in dat het bedrijf zich heeft verplicht de betreffende vrachten mest daadwerkelijk te verwerken. Doordat de mest via export werd afgezet maar niet als zodanig was verwerkt, bleef het bedrijf 1.278 kilogram fosfaat tekortgekomen ten opzichte van zijn wettelijke mestverwerkingsplicht. De minister van Landbouw legde daarop een boete op van ruim veertienduizend euro, die vanwege overschrijding van de beslistermijn al met tien procent was gematigd tot ruim twaalfduizend euro.
Het bedrijf erkende de tekortkoming op papier, maar voerde aan dat de vermelding van code 61 op de VDM's berustte op een vergissing. De bedoeling was nooit geweest zich als verwerker te verbinden aan die vrachten. Het bedrijf beriep zich ook op een brief van een leverancier uit 2020 om aan te tonen dat de situatie onduidelijk was. Die brief keerde zich echter tegen het bedrijf: juist uit die correspondentie bleek dat de leverancier het bedrijf wél aan zijn contractuele verwerkingsverplichting wilde houden en de vermelding dus niet als fout beschouwde.
Het bedrijf pleitte voor een forse matiging van de boete. Het wees op een bepaling in het ministeriële boetebeleid waarbij een overtreding van puur administratieve aard — wanneer de feitelijke levering wél heeft plaatsgevonden maar aan een administratieve voorwaarde niet is voldaan — eenmalig wordt gematigd tot tweeduizend euro. Die vergelijking gaat volgens het CBB echter mank. In het door het bedrijf aangehaalde geval is de mest wél verwerkt, terwijl in dit geval de mest juist niet werd verwerkt. Door het vermelden van code 61 nam het bedrijf de verwerkingsplicht formeel over van de leverancier; die leverancier kon daarmee aan zijn eigen verplichting voldoen. Het nalaten van daadwerkelijke verwerking is dus niet puur administratief, maar heeft ook materieel gevolgen gehad.
Ook het argument dat het economisch voordeel voor het bedrijf beperkt was, wees het CBB van de hand. In eerdere uitspraken heeft het college al geoordeeld dat gesteld beperkt voordeel geen grond oplevert voor matiging van een wettelijk vastgestelde boete. De wet schrijft elf euro boete per kilogram te weinig verwerkt fosfaat voor, en alleen bijzondere omstandigheden — waarmee de wetgever bij het vaststellen van dat bedrag geen rekening kon hebben gehouden — kunnen aanleiding zijn voor verlaging. Zulke omstandigheden deed het bedrijf niet aannemelijk maken.
Het CBB bevestigde de eerdere uitspraak van de rechtbank Oost-Brabant: de boete van €12.652,20 blijft in stand.
Betrokken advocaten
ir. A.H.J. van der Putten
eiser
mr. M. Leegsma
verweerder
Betrokken rechters
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:CBB:2026:36, College van Beroep voor het bedrijfsleven, 03-02-2026, 23/1391
College van Beroep voor het bedrijfsleven · Bestuursrecht
ECLI:NL:RBGEL:2026:450, Rechtbank Gelderland, 22-01-2026, ARN 25/521
Rechtbank Gelderland · Bestuursrecht; Bestuursprocesrecht
ECLI:NL:RBGEL:2026:454, Rechtbank Gelderland, 22-01-2026, ARN 25/1157
Rechtbank Gelderland · Bestuursrecht; Bestuursprocesrecht
ECLI:NL:CBB:2026:12, College van Beroep voor het bedrijfsleven, 20-01-2026, 24/318
College van Beroep voor het bedrijfsleven · Bestuursrecht
Gegevens
Bron: officiële uitspraak op rechtspraak.nlOp de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
Nieuwe uitspraken van deze rechters
- dhr. mr. A. Venekamp
- dhr. mr. R.C. Stam
- mw. mr. M.L. Noort
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.
Recente uitspraken
Een melkveehouderij in Friesland stapte in 2023 over op voer van eigen land en op koeien die in het voorjaar kalven. Het jongvee liet het bedrijf eerst overlopen en dekte het pas in mei 2023. De eerste kalveren kwamen daardoor van februari tot en met mei 2024. Voor een subsidieregeling rond veenweiden telde dat jongvee nog niet mee, en dat bleek een duur gevolg te hebben. De Stichting Veenweide Landgoed It Akkrumer Deel uit Akkrum is een samenwerkingsverband van landbouwbedrijven en ondernemers. Zij vroeg subsidie aan voor het project 'Veenvernatting Akkrumer Goedland' voor de jaren 2025 tot en met 2028. De regeling stimuleert samenwerking om stikstof- en broeikasgasuitstoot terug te brengen in veenweiden en Natura 2000-overgangsgebieden. Melkveehouderijen kunnen er geld krijgen voor extensivering, dus voor minder vee per hectare. Alleen bedrijven waarbij meer dan 70 procent van de uitscheiding van stikstof en fosfaat uit dierlijke mest afkomstig is van melk- en kalfkoeien, tellen als melkveehouderij. Dat is de dierexcretienorm. De minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur verleende in februari 2025 bijna € 1,96 miljoen aan de stichting. Voor één deelnemer, die de norm over 2023 niet haalde, wees hij de vergoeding voor extensivering van 207,26 hectare per jaar af. In het bestreden besluit van 13 juni 2025 hield hij die afwijzing in stand. De stichting stapte naar het College van Beroep voor het bedrijfsleven. Het college beantwoordde eerst de vraag over welke periode de norm moet worden berekend. Dat is een periode van twaalf aaneengesloten maanden die uiterlijk eindigt op de dag van de subsidieaanvraag, hier 28 juni 2024. Heel 2024 als peiljaar kan niet. Dan zou het bedrijf pas na de aanvraag aan de eisen voldoen en toch meedingen naar subsidie. Dat past niet bij een regeling met een subsidieplafond, waarin aanvragen via een tender worden vergeleken en gerangschikt. De voorwaarden moeten bij het aanvragen vervuld zijn. Dat de minister pas in februari 2025 besliste, verandert daar niets aan. Volgens de stichting zou het bedrijf over heel 2024 met 70,4 procent aan de norm voldoen. Over 2023 en over de twaalf maanden tot 1 mei 2024 of tot 28 juni 2024 haalde het de norm niet. Het beroep op het vertrouwensbeginsel slaagde niet. Medewerkers van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland hadden per mail bevestigd dat een andere berekeningsperiode dan 2023 was toegestaan en hadden een herberekening over 1 mei 2023 tot 1 mei 2024 aangeboden. Een concrete en ondubbelzinnige toezegging dat 2024 of een kortere periode mocht, bleek daar niet uit. Gezien de tendersystematiek had zo'n toezegging ook niet gekund. De communicatie van de uitvoeringsorganisatie schond volgens het college ook het zorgvuldigheids- en motiveringsbeginsel niet. De stichting pleitte verder voor een kortere berekeningsperiode vanwege de bijzondere overstap naar voorjaarskalvend melkvee. Volgens het college is de dierexcretie per dier per jaar een gebonden bevoegdheid en biedt de regeling geen ruimte voor een kortere periode. Bijzondere omstandigheden die tot onevenredig nadeel leiden, zag het niet. De bedrijfskeuze in 2023 pakte nadelig uit, maar dat maakt het besluit niet onevenwichtig. Ook het verzoek om de subsidie naar rato te verlenen, werd afgewezen. De regeling kent geen gedeeltelijke verlening: de aanvraag gaat over de hele periode 2025 tot en met 2028. Voor 2026 tot en met 2028 kan in een andere openstellingsperiode apart subsidie worden aangevraagd, en het bedrijf heeft dat ook gedaan. Het college verklaarde het beroep ongegrond. De afwijzing van de extensiveringsvergoeding voor het bedrijf dat de dierexcretienorm niet haalde blijft staan. De minister hoeft geen proceskosten te vergoeden.