Vrouw verliest beroep na inbeslagname 75 katten wegens dierenverwaarlozing — CBB:2026:287
Kostenverhaal bestuursdwang / dierenwelzijn / inbewaringneming dieren
Eiser / verzoeker
Appellante (vrouw met grote kattenpopulatie)
Verweerder / gedaagde
Staatssecretaris van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur
De beroepen zijn ongegrond verklaard; alle drie de bestreden besluiten blijven in stand, waaronder kostenverhaalsbesluiten van € 8.048,32 en € 61.047,86.
- Kostenverhaal van € 8.048,32 (eerste inbeslagname) en € 61.047,86 (tweede inbeslagname) is rechtmatig; beroepen ongegrond verklaard.
- Ne bis in idem-beginsel is niet van toepassing: bestuursdwang is een herstelmaatregel, geen bestraffende sanctie.
- Binnentreding door LID-inspecteurs op 16 december 2021 was rechtmatig: gemeentelijke machtiging stond vergezelling door derden toe.
- Spoedbestuursdwang zonder voorafgaande last was gerechtvaardigd gezien onhygiënische woonsituatie, groot aantal zieke dieren en aanstaande woningsluiting.
- Beroep op draagkracht faalt bij gebrek aan voldoende financiële informatie ondanks herhaalde verzoeken van zowel staatssecretaris als College.
Samenvatting
Een vrouw hield in haar woning een zeer groot aantal katten onder onhygiënische omstandigheden. Inspecteurs van de Landelijke Inspectiedienst Dierenwelzijn (LID) troffen de dieren meerdere keren aan in slechte toestand, waarna de staatssecretaris van Landbouw tweemaal bestuursdwang toepaste: de dieren werden in bewaring genomen. De vrouw was het niet eens met de besluiten en spande meerdere rechtszaken aan.
De eerste inbeslagname vond plaats op 25 september 2021, nadat de vrouw na herhaalde waarschuwingen en uitstel niet had voldaan aan opgelegde maatregelen. Inspecteurs namen 49 volwassen katten en 8 kittens mee vanwege niesziekte. Nadat haar woning begin oktober was goedgekeurd, kreeg zij 52 dieren terug. De kosten van de opvang bedroegen uiteindelijk € 18.388,73, waarvan na aftrek van eerder betaalde bedragen nog € 8.048,32 openstond.
Op 16 december 2021 werd de vrouw opnieuw gecontroleerd, ditmaal door gemeentelijke inspecteurs die waren binnengegaan op basis van een machtiging van de burgemeester. Zij troffen een zwaar vervuilde woning aan met 75 katten en 2 honden. De LID werd erbij geroepen om te beoordelen of sprake was van illegale bedrijfsmatige fokkerij. Een dierenarts onderzocht drie katten en beoordeelde foto's van de overige dieren: hij stelde vast dat de meeste dieren tekenen vertoonden van luchtweginfecties en diarree, en dat de situatie een acuut gezondheidsrisico vormde. Alle dieren werden in bewaring genomen. De woning werd vervolgens voor zes maanden gesloten door de gemeente. De kosten van deze tweede inbewaringneming, waarvoor de staatssecretaris gedeeltelijk afzag van verhaal, werden vastgesteld op € 61.047,86.
De vrouw voerde bij het College van Beroep voor het bedrijfsleven meerdere verweren. Zo stelde zij dat sprake was van dubbele bestraffing (ne bis in idem), dat de LID-inspecteurs haar woning onrechtmatig hadden betreden, dat de inbeslagname onevenredig was omdat de dieren niet allemaal van haar waren, en dat de kosten van de opvang niet redelijk waren omdat enkele dieren in de opvang waren gestorven. Ook deed zij een beroep op beperkte financiële draagkracht en vroeg zij om schadevergoeding van in totaal ruim € 510.000.
Het College verwierp alle verweren. Bestuursdwang is geen straf maar een herstelmaatregel, zodat het ne bis in idem-beginsel niet van toepassing is. De binnentreding door de LID was rechtmatig, omdat gemeentelijke inspecteurs hen op basis van hun machtiging mochten meenemen. De inbeslagname van alle dieren was terecht: de combinatie van onhygiënische leefomstandigheden, het hoge aantal dieren, de geconstateerde ziekten en de op handen zijnde woningsluiting rechtvaardigde onmiddellijk ingrijpen. Dat een deel van de dieren niet van de vrouw zelf was, maakte haar als houder niet minder verantwoordelijk voor hun welzijn. De gestorven dieren waren al in slechte conditie bij binnenkomst in de opvang.
Over haar financiële draagkracht oordeelde het College dat de vrouw ondanks herhaalde verzoeken — ook na heropening van het onderzoek — onvoldoende financiële informatie had verstrekt om te kunnen vaststellen dat zij de kosten echt niet kon dragen. De verzoeken om schadevergoeding werden eveneens afgewezen, omdat de besluiten rechtmatig waren.
Het College verklaarde beide beroepen ongegrond. Alle drie de bestreden besluiten — de twee kostenverhaalsbesluiten van respectievelijk € 8.048,32 en € 61.047,86, en het spoedbestuursdwangbesluit van december 2021 — blijven in stand.
Betrokken advocaten
mr. S. Piron
verweerder
Betrokken rechters
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:CBB:2025:611, College van Beroep voor het bedrijfsleven, 18-11-2025, 25/100, 25/101 en 25/102
College van Beroep voor het bedrijfsleven · Bestuursrecht
ECLI:NL:CBB:2025:584, College van Beroep voor het bedrijfsleven, 30-10-2025, 25/787
College van Beroep voor het bedrijfsleven · Bestuursrecht
ECLI:NL:RBNNE:2025:3826, Rechtbank Noord-Nederland, 17-09-2025, LEE 25/3209
Rechtbank Noord-Nederland · Bestuursrecht
ECLI:NL:CBB:2025:322, College van Beroep voor het bedrijfsleven, 03-06-2025, 23/1504, 23/1505, 23/1506 en 23/1507
College van Beroep voor het bedrijfsleven · Bestuursrecht
Gegevens
Datum uitspraak
Rechtsgebied
BestuursrechtZaaknummer
22/521 en 22/1030
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
Nieuwe uitspraken van deze rechter
- mw. mr.dr. C. de Kruif
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.
Recente uitspraken
Een melkveehouderij in Friesland stapte in 2023 over op voer van eigen land en op koeien die in het voorjaar kalven. Het jongvee liet het bedrijf eerst overlopen en dekte het pas in mei 2023. De eerste kalveren kwamen daardoor van februari tot en met mei 2024. Voor een subsidieregeling rond veenweiden telde dat jongvee nog niet mee, en dat bleek een duur gevolg te hebben. De Stichting Veenweide Landgoed It Akkrumer Deel uit Akkrum is een samenwerkingsverband van landbouwbedrijven en ondernemers. Zij vroeg subsidie aan voor het project 'Veenvernatting Akkrumer Goedland' voor de jaren 2025 tot en met 2028. De regeling stimuleert samenwerking om stikstof- en broeikasgasuitstoot terug te brengen in veenweiden en Natura 2000-overgangsgebieden. Melkveehouderijen kunnen er geld krijgen voor extensivering, dus voor minder vee per hectare. Alleen bedrijven waarbij meer dan 70 procent van de uitscheiding van stikstof en fosfaat uit dierlijke mest afkomstig is van melk- en kalfkoeien, tellen als melkveehouderij. Dat is de dierexcretienorm. De minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur verleende in februari 2025 bijna € 1,96 miljoen aan de stichting. Voor één deelnemer, die de norm over 2023 niet haalde, wees hij de vergoeding voor extensivering van 207,26 hectare per jaar af. In het bestreden besluit van 13 juni 2025 hield hij die afwijzing in stand. De stichting stapte naar het College van Beroep voor het bedrijfsleven. Het college beantwoordde eerst de vraag over welke periode de norm moet worden berekend. Dat is een periode van twaalf aaneengesloten maanden die uiterlijk eindigt op de dag van de subsidieaanvraag, hier 28 juni 2024. Heel 2024 als peiljaar kan niet. Dan zou het bedrijf pas na de aanvraag aan de eisen voldoen en toch meedingen naar subsidie. Dat past niet bij een regeling met een subsidieplafond, waarin aanvragen via een tender worden vergeleken en gerangschikt. De voorwaarden moeten bij het aanvragen vervuld zijn. Dat de minister pas in februari 2025 besliste, verandert daar niets aan. Volgens de stichting zou het bedrijf over heel 2024 met 70,4 procent aan de norm voldoen. Over 2023 en over de twaalf maanden tot 1 mei 2024 of tot 28 juni 2024 haalde het de norm niet. Het beroep op het vertrouwensbeginsel slaagde niet. Medewerkers van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland hadden per mail bevestigd dat een andere berekeningsperiode dan 2023 was toegestaan en hadden een herberekening over 1 mei 2023 tot 1 mei 2024 aangeboden. Een concrete en ondubbelzinnige toezegging dat 2024 of een kortere periode mocht, bleek daar niet uit. Gezien de tendersystematiek had zo'n toezegging ook niet gekund. De communicatie van de uitvoeringsorganisatie schond volgens het college ook het zorgvuldigheids- en motiveringsbeginsel niet. De stichting pleitte verder voor een kortere berekeningsperiode vanwege de bijzondere overstap naar voorjaarskalvend melkvee. Volgens het college is de dierexcretie per dier per jaar een gebonden bevoegdheid en biedt de regeling geen ruimte voor een kortere periode. Bijzondere omstandigheden die tot onevenredig nadeel leiden, zag het niet. De bedrijfskeuze in 2023 pakte nadelig uit, maar dat maakt het besluit niet onevenwichtig. Ook het verzoek om de subsidie naar rato te verlenen, werd afgewezen. De regeling kent geen gedeeltelijke verlening: de aanvraag gaat over de hele periode 2025 tot en met 2028. Voor 2026 tot en met 2028 kan in een andere openstellingsperiode apart subsidie worden aangevraagd, en het bedrijf heeft dat ook gedaan. Het college verklaarde het beroep ongegrond. De afwijzing van de extensiveringsvergoeding voor het bedrijf dat de dierexcretienorm niet haalde blijft staan. De minister hoeft geen proceskosten te vergoeden.