Rechter bevestigt inbeslagname 65 kippen en konijnen wegens dierenverwaarlozing — CBB:2026:320
spoedbestuursdwang bij dierenverwaarlozing / kostenverhaal bestuursdwang
Eiser / verzoeker
naam 1 (dierhouder)
Verweerder / gedaagde
Minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (staatssecretaris)
Het beroep is ongegrond verklaard; de spoedbestuursdwang ten aanzien van 65 kippen en vijf konijnen was rechtmatig en de man moet de kosten van € 5.445,79 betalen.
- Spoedbestuursdwang zonder voorafgaande last was gerechtvaardigd vanwege de ernstige en acute situatie voor de kippen en konijnen
- De man kon niet aannemelijk maken dat hij zelf op korte termijn de nodige maatregelen kon nemen; twee maanden later waren de achterblijvende dieren nog altijd in slechte omstandigheden
- Het onderscheid tussen in bewaring genomen dieren en dieren met een last onder dwangsom was gerechtvaardigd op basis van hun gezondheidstoestand en huisvestingssituatie
- Leeftijd, gezondheid en het afbouwen van de dierenhouderij werden niet als bijzondere omstandigheden aanvaard die tot afzien van handhaving noopten
- De kosten van de spoedbestuursdwang van € 5.445,79 blijven rechtmatig bij de man in rekening gebracht
Samenvatting
Een man werd op 21 juni 2023 gecontroleerd door een toezichthouder van de Landelijke Inspectiedienst Dierenbescherming, vergezeld door een politieagent. Wat zij aantroffen was ernstig: 65 kippen, veertien duiven en vijf konijnen leefden onder erbarmelijke omstandigheden. De dieren hadden geen vers water of alleen vervuild water met zwarte drab, de verblijven waren zwaar vervuild met ontlasting en urine, en er hing een sterke ammoniaklucht door gebrek aan ventilatie.
Daarnaast verbleven de dieren in te kleine kooien zonder bodembedekking, wat leidde tot voetzoolzweren. Een deel van de dieren vertoonde kale plekken, ontstoken ogen, een snotneus en was mager of lusteloos. In de kooien stak bovendien scherp ijzerdraad uit waaraan de dieren zich konden verwonden, en dode dieren waren niet op de voorgeschreven wijze afgevoerd.
De minister van Landbouw greep diezelfde dag in zonder voorafgaande waarschuwing of begunstigingstermijn: 65 kippen, veertien duiven en vijf konijnen werden in bewaring genomen. Later erkende de minister in bezwaar dat de inbewaringneming van de veertien duiven onterecht was geweest, omdat de situatie daarvoor niet spoedeisend genoeg was. Voor de kippen en konijnen bleef de maatregel in stand. De kosten van de spoedbestuursdwang — in totaal € 5.445,79 — werden bij de man in rekening gebracht.
De man tekende beroep aan en voerde aan dat de minister hem de kans had moeten geven om zelf maatregelen te nemen, eventueel met een korte begunstigingstermijn. Hij wees erop dat de minister dat bij andere dieren van dezelfde controle wél had gedaan door een last onder dwangsom op te leggen. Ook stelde hij dat de in bewaring genomen dieren niet direct door een dierenarts waren behandeld, en dat zijn leeftijd, gezondheid en het feit dat hij al bezig was met het afbouwen van zijn dierenhouderij, bijzondere omstandigheden vormden.
Het College van Beroep voor het bedrijfsleven verwierp al deze argumenten. De man had tijdens de controle zelf niet aannemelijk gemaakt dat er op zeer korte termijn alternatieven beschikbaar waren voor adequate huisvesting en verzorging. Bovendien constateerde een toezichthouder bijna twee maanden later, op 15 augustus 2023, dat de dieren die niet in bewaring waren genomen nog altijd in vervuilde en ongeschikte omstandigheden leefden — een sterke aanwijzing dat de man niet in staat was de situatie snel zelf te verbeteren. Dat sommige andere dieren wél een begunstigingstermijn kregen, was gerechtvaardigd omdat die dieren in betere gezondheid verkeerden en ruimer gehuisvest waren; bij de kippen en konijnen bestond concrete vrees voor overlijden of ernstig letsel op korte termijn.
Het College oordeelde dat er geen bijzondere omstandigheden waren die tot afzien van handhaving hadden moeten leiden, nu de man zijn stellingen over leeftijd en gezondheid niet concreet had onderbouwd. Het beroep werd ongegrond verklaard, wat betekent dat de inbewaringneming van de kippen en konijnen rechtmatig was en de man de kosten van € 5.445,79 moet betalen.
Betrokken advocaten
mr. naam 2
eiser
mr. P.J. Kooiman
verweerder
Betrokken rechters
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:CBB:2026:35, College van Beroep voor het bedrijfsleven, 03-02-2026, 23/824
College van Beroep voor het bedrijfsleven · Bestuursrecht
ECLI:NL:CBB:2025:643, College van Beroep voor het bedrijfsleven, 09-12-2025, 22/250
College van Beroep voor het bedrijfsleven · Bestuursrecht
ECLI:NL:RVS:2025:4802, Raad van State, 08-10-2025, 202200611/1/A2
Raad van State · Bestuursrecht
ECLI:NL:CBB:2025:469, College van Beroep voor het bedrijfsleven, 16-09-2025, 21/119
College van Beroep voor het bedrijfsleven · Bestuursrecht
Gegevens
Bron: officiële uitspraak op rechtspraak.nlOp de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
Nieuwe uitspraken van deze rechters
- dhr. mr. J.L.W. Aerts
- mw. mr. S.B. Smit-Colenbrander
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.
Recente uitspraken
Een melkveehouderij in Friesland stapte in 2023 over op voer van eigen land en op koeien die in het voorjaar kalven. Het jongvee liet het bedrijf eerst overlopen en dekte het pas in mei 2023. De eerste kalveren kwamen daardoor van februari tot en met mei 2024. Voor een subsidieregeling rond veenweiden telde dat jongvee nog niet mee, en dat bleek een duur gevolg te hebben. De Stichting Veenweide Landgoed It Akkrumer Deel uit Akkrum is een samenwerkingsverband van landbouwbedrijven en ondernemers. Zij vroeg subsidie aan voor het project 'Veenvernatting Akkrumer Goedland' voor de jaren 2025 tot en met 2028. De regeling stimuleert samenwerking om stikstof- en broeikasgasuitstoot terug te brengen in veenweiden en Natura 2000-overgangsgebieden. Melkveehouderijen kunnen er geld krijgen voor extensivering, dus voor minder vee per hectare. Alleen bedrijven waarbij meer dan 70 procent van de uitscheiding van stikstof en fosfaat uit dierlijke mest afkomstig is van melk- en kalfkoeien, tellen als melkveehouderij. Dat is de dierexcretienorm. De minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur verleende in februari 2025 bijna € 1,96 miljoen aan de stichting. Voor één deelnemer, die de norm over 2023 niet haalde, wees hij de vergoeding voor extensivering van 207,26 hectare per jaar af. In het bestreden besluit van 13 juni 2025 hield hij die afwijzing in stand. De stichting stapte naar het College van Beroep voor het bedrijfsleven. Het college beantwoordde eerst de vraag over welke periode de norm moet worden berekend. Dat is een periode van twaalf aaneengesloten maanden die uiterlijk eindigt op de dag van de subsidieaanvraag, hier 28 juni 2024. Heel 2024 als peiljaar kan niet. Dan zou het bedrijf pas na de aanvraag aan de eisen voldoen en toch meedingen naar subsidie. Dat past niet bij een regeling met een subsidieplafond, waarin aanvragen via een tender worden vergeleken en gerangschikt. De voorwaarden moeten bij het aanvragen vervuld zijn. Dat de minister pas in februari 2025 besliste, verandert daar niets aan. Volgens de stichting zou het bedrijf over heel 2024 met 70,4 procent aan de norm voldoen. Over 2023 en over de twaalf maanden tot 1 mei 2024 of tot 28 juni 2024 haalde het de norm niet. Het beroep op het vertrouwensbeginsel slaagde niet. Medewerkers van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland hadden per mail bevestigd dat een andere berekeningsperiode dan 2023 was toegestaan en hadden een herberekening over 1 mei 2023 tot 1 mei 2024 aangeboden. Een concrete en ondubbelzinnige toezegging dat 2024 of een kortere periode mocht, bleek daar niet uit. Gezien de tendersystematiek had zo'n toezegging ook niet gekund. De communicatie van de uitvoeringsorganisatie schond volgens het college ook het zorgvuldigheids- en motiveringsbeginsel niet. De stichting pleitte verder voor een kortere berekeningsperiode vanwege de bijzondere overstap naar voorjaarskalvend melkvee. Volgens het college is de dierexcretie per dier per jaar een gebonden bevoegdheid en biedt de regeling geen ruimte voor een kortere periode. Bijzondere omstandigheden die tot onevenredig nadeel leiden, zag het niet. De bedrijfskeuze in 2023 pakte nadelig uit, maar dat maakt het besluit niet onevenwichtig. Ook het verzoek om de subsidie naar rato te verlenen, werd afgewezen. De regeling kent geen gedeeltelijke verlening: de aanvraag gaat over de hele periode 2025 tot en met 2028. Voor 2026 tot en met 2028 kan in een andere openstellingsperiode apart subsidie worden aangevraagd, en het bedrijf heeft dat ook gedaan. Het college verklaarde het beroep ongegrond. De afwijzing van de extensiveringsvergoeding voor het bedrijf dat de dierexcretienorm niet haalde blijft staan. De minister hoeft geen proceskosten te vergoeden.