College verwerpt beroep landbouwbedrijf tegen afwijzing GLB-steun — CBB:2026:352
afwijzing GLB-landbouwsubsidie wegens te late aanvraag
Eiser / verzoeker
Maatschap (landbouwbedrijf)
Verweerder / gedaagde
Minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur
College verklaart het beroep ongegrond, de afwijzing van de te laat ingediende GLB-subsidieaanvraag blijft in stand
- Landbouwbedrijf meldde zich op tijd aan voor GLB-steun 2023, maar diende de definitieve aanvraag niet binnen de termijn tot 30 november 2023 in
- Beroep op overmacht afgewezen omdat de eigen veronderstelling dat de aanvraag al was ingediend geen uitzonderlijke omstandigheid oplevert
- Hardheidsclausule gaat niet op: de minister had herhaaldelijk gewaarschuwd en herinnerd dat de aanvraag nog ontbrak
- Beroep op de aangekondigde coulance voor het leerjaar 2023 slaagt niet omdat hier geen sprake is van een sanctie
- Beroep ongegrond verklaard, geen proceskostenvergoeding
Samenvatting
Een landbouwbedrijf dat zijn subsidieaanvraag voor het Europese Gemeenschappelijk Landbouwbeleid te laat had ingediend, krijgt van het College van Beroep voor het bedrijfsleven geen gelijk. Het beroep op overmacht en op een hardheidsclausule mocht van het College niet baten.
Sinds 2023 verloopt de aanvraag van landbouwsteun in twee stappen: eerst een aanmelding, en pas daarna, tussen 15 oktober en 30 november 2023, de definitieve aanvraag. Het bedrijf, een maatschap, had zich op tijd aangemeld voor de basispremie, een extra betaling voor de eerste veertig hectare en de zogenoemde eco-regeling op het hoogste niveau. De definitieve aanvraag werd echter niet binnen de termijn ingediend. Pas na het verstrijken van de deadline realiseerde de maatschap zich dat zij nooit een ontvangstbevestiging had gekregen, en twaalf dagen later deed zij een beroep op overmacht.
De minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur wees die melding af, en handhaafde dat standpunt ook na bezwaar. Volgens de maatschap had zij in de veronderstelling verkeerd dat haar aanvraag al was ingediend, en had de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) naar aanleiding van de aanmelding wijzigingen aangebracht in haar Gecombineerde opgave, wat voor verwarring en stress had gezorgd. De maatschap vond de afwijzing bovendien in strijd met het evenredigheidsbeginsel en deed een beroep op de hardheidsclausule uit de regeling, omdat het niet in behandeling nemen van de aanvraag tot een onbillijke uitkomst zou leiden. Zij wees erop dat de nieuwe aanvraagsystematiek in 2023 tot veel fouten had geleid, en dat de minister dat zelf had voorzien en coulance had toegezegd voor dit 'leerjaar'.
Het College stelde voorop dat het opknippen van de aanvraagprocedure in twee stappen, met de bijbehorende termijnen en een hardheidsclausule, nationale keuzes zijn bij de uitvoering van de Europese landbouwverordeningen, en dat een uiterste aanvraagdatum meerdere legitieme doelen dient. Uitgangspunt is dus dat een aanvraag op tijd, in dit geval uiterlijk 30 november 2023, moet zijn ingediend.
Het beroep op overmacht slaagde niet. De Europese verordening noemt voorbeelden van overmacht en uitzonderlijke omstandigheden, maar de veronderstelling van de maatschap dat zij haar aanvraag al had ingediend, en de gestelde verwarring over wijzigingen daarin, zijn daarmee volgens het College niet vergelijkbaar.
Ook het beroep op de hardheidsclausule ging niet op. De maatschap wist dat de aanvraag uiterlijk op 30 november 2023 definitief moest zijn ingediend, en de minister had haar daar bovendien herhaaldelijk op gewezen: met e-mails in oktober 2023 en met herinneringen in november 2023 dat de aanvraag nog niet was ontvangen. Als er bij de maatschap nog onduidelijkheid bestond over het wijzigen of definitief maken van haar aanvraag, had zij daarover tijdig navraag kunnen doen bij de RVO. Dat zij dit heeft gedaan, of dat zij daartoe niet in staat was, is niet gebleken. Het College vond dat het financiële nadeel van het mislopen van de steun niet zwaarder weegt dan de belangen die de minister met de aanvraagtermijn dient. Om diezelfde reden faalde ook het beroep op het evenredigheidsbeginsel.
Tot slot ging het beroep op de toegezegde coulance voor het leerjaar 2023 niet op. Die coulance ziet op het achterwege laten van sancties bij administratieve fouten in het aanvraagproces, terwijl hier geen sprake was van een sanctie, maar van het simpelweg niet in behandeling nemen van een te laat ingediende aanvraag. Het College verklaarde het beroep daarom ongegrond. De minister hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Betrokken rechters
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:CBB:2026:72, College van Beroep voor het bedrijfsleven, 03-03-2026, 24/865
College van Beroep voor het bedrijfsleven · Bestuursrecht
ECLI:NL:CBB:2026:40, College van Beroep voor het bedrijfsleven, 03-02-2026, 22/377
College van Beroep voor het bedrijfsleven · Bestuursrecht
ECLI:NL:CBB:2025:338, College van Beroep voor het bedrijfsleven, 24-06-2025, 23/1920, 23/1927 t/m 23/1936 en 24/6
College van Beroep voor het bedrijfsleven · Bestuursrecht
ECLI:NL:CBB:2024:641, College van Beroep voor het bedrijfsleven, 17-09-2024, 23/927
College van Beroep voor het bedrijfsleven · Bestuursrecht
Gegevens
Bron: officiële uitspraak op rechtspraak.nlOp de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
Nieuwe uitspraken van deze rechter
- dhr. mr.drs. M.P. Glerum
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.
Recente uitspraken
Een melkveehouderij in Friesland stapte in 2023 over op voer van eigen land en op koeien die in het voorjaar kalven. Het jongvee liet het bedrijf eerst overlopen en dekte het pas in mei 2023. De eerste kalveren kwamen daardoor van februari tot en met mei 2024. Voor een subsidieregeling rond veenweiden telde dat jongvee nog niet mee, en dat bleek een duur gevolg te hebben. De Stichting Veenweide Landgoed It Akkrumer Deel uit Akkrum is een samenwerkingsverband van landbouwbedrijven en ondernemers. Zij vroeg subsidie aan voor het project 'Veenvernatting Akkrumer Goedland' voor de jaren 2025 tot en met 2028. De regeling stimuleert samenwerking om stikstof- en broeikasgasuitstoot terug te brengen in veenweiden en Natura 2000-overgangsgebieden. Melkveehouderijen kunnen er geld krijgen voor extensivering, dus voor minder vee per hectare. Alleen bedrijven waarbij meer dan 70 procent van de uitscheiding van stikstof en fosfaat uit dierlijke mest afkomstig is van melk- en kalfkoeien, tellen als melkveehouderij. Dat is de dierexcretienorm. De minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur verleende in februari 2025 bijna € 1,96 miljoen aan de stichting. Voor één deelnemer, die de norm over 2023 niet haalde, wees hij de vergoeding voor extensivering van 207,26 hectare per jaar af. In het bestreden besluit van 13 juni 2025 hield hij die afwijzing in stand. De stichting stapte naar het College van Beroep voor het bedrijfsleven. Het college beantwoordde eerst de vraag over welke periode de norm moet worden berekend. Dat is een periode van twaalf aaneengesloten maanden die uiterlijk eindigt op de dag van de subsidieaanvraag, hier 28 juni 2024. Heel 2024 als peiljaar kan niet. Dan zou het bedrijf pas na de aanvraag aan de eisen voldoen en toch meedingen naar subsidie. Dat past niet bij een regeling met een subsidieplafond, waarin aanvragen via een tender worden vergeleken en gerangschikt. De voorwaarden moeten bij het aanvragen vervuld zijn. Dat de minister pas in februari 2025 besliste, verandert daar niets aan. Volgens de stichting zou het bedrijf over heel 2024 met 70,4 procent aan de norm voldoen. Over 2023 en over de twaalf maanden tot 1 mei 2024 of tot 28 juni 2024 haalde het de norm niet. Het beroep op het vertrouwensbeginsel slaagde niet. Medewerkers van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland hadden per mail bevestigd dat een andere berekeningsperiode dan 2023 was toegestaan en hadden een herberekening over 1 mei 2023 tot 1 mei 2024 aangeboden. Een concrete en ondubbelzinnige toezegging dat 2024 of een kortere periode mocht, bleek daar niet uit. Gezien de tendersystematiek had zo'n toezegging ook niet gekund. De communicatie van de uitvoeringsorganisatie schond volgens het college ook het zorgvuldigheids- en motiveringsbeginsel niet. De stichting pleitte verder voor een kortere berekeningsperiode vanwege de bijzondere overstap naar voorjaarskalvend melkvee. Volgens het college is de dierexcretie per dier per jaar een gebonden bevoegdheid en biedt de regeling geen ruimte voor een kortere periode. Bijzondere omstandigheden die tot onevenredig nadeel leiden, zag het niet. De bedrijfskeuze in 2023 pakte nadelig uit, maar dat maakt het besluit niet onevenwichtig. Ook het verzoek om de subsidie naar rato te verlenen, werd afgewezen. De regeling kent geen gedeeltelijke verlening: de aanvraag gaat over de hele periode 2025 tot en met 2028. Voor 2026 tot en met 2028 kan in een andere openstellingsperiode apart subsidie worden aangevraagd, en het bedrijf heeft dat ook gedaan. Het college verklaarde het beroep ongegrond. De afwijzing van de extensiveringsvergoeding voor het bedrijf dat de dierexcretienorm niet haalde blijft staan. De minister hoeft geen proceskosten te vergoeden.