College draagt minister op motivering voor afwijzing eco-regeling landbouwer te herstellen — CBB:2026:356
eco-regeling GLB 2023 / subsidiabiliteit landschapselementen
Eiser / verzoeker
maatschap (landbouwer)
Verweerder / gedaagde
minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur
Het College draagt de minister op binnen zes weken de gebrekkige motivering over percelen 146, 164, 165, 167, 283 en 307 te herstellen; iedere verdere beslissing is aangehouden.
- Percelen 146, 164, 165, 167, 283 en 307 zijn onvoldoende gemotiveerd afgewezen als subsidiabele landschapselementen; het besluit is op die punten in strijd met het motiveringsbeginsel.
- Perceel 311 is terecht niet als afzonderlijk landschapselement aangemerkt, omdat het feitelijk naadloos overgaat in een groter aangrenzend bosgebied.
- Een struweelrand kan volgens de eigen omschrijving van de minister ook langs een bosrand liggen; de minister mocht dat niet zonder meer negeren bij de beoordeling van de percelen 164, 167 en 307.
- De minister erkende perceel 283 in 2024 wél als afzonderlijk landschapselement, wat zijn standpunt over de aangrenzende percelen ondermijnt.
- Het College geeft de minister zes weken om het gebrek te herstellen met aanvullend beeldmateriaal; de beslissing over proceskosten volgt in de einduitspraak.
Samenvatting
Een maatschap vroeg voor het jaar 2023 subsidie aan via de eco-regeling, een onderdeel van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid van de Europese Unie. Die regeling beloont boeren met extra betalingen bovenop de basisinkomenssteun als zij duurzame landbouwactiviteiten uitvoeren. Daarvoor moeten zij voldoende punten halen op vijf milieudoelen, waaronder klimaat. De maatschap had zich opgegeven voor het hoogste tarief: goud, goed voor € 200,- per hectare.
De minister wees de aanvraag af omdat zeven percelen niet als subsidiabele landschapselementen werden erkend. Landschapselementen zoals bosjes, houtsingels en struweelranden mogen maximaal 1,5 hectare groot zijn om in aanmerking te komen. Volgens de minister maakten de zeven percelen deel uit van grotere aaneengesloten bosgebieden die die grens overschreden. Zonder die percelen haalde de maatschap net te weinig punten voor het klimaatdoel en voldeed zij daarmee niet aan de minimumeis voor de eco-regeling.
De maatschap ging in beroep en stelde dat elk perceel op zichzelf als een afzonderlijk landschapselement moest worden beoordeeld. Daarvoor bracht zij foto's in die haar standpunt moesten onderbouwen.
Het College van Beroep voor het bedrijfsleven oordeelde genuanceerd over de verschillende percelen. Over perceel 146 stelde het College vast dat de minister onvoldoende had uitgelegd waarom een houtsingel van Staatsbosbeheer, die duidelijk als één doorlopend element door het landschap meandert, precies ter hoogte van het perceel zou stoppen en daarna weer verder zou gaan. Dat redenering achtte het College onvoldoende gemotiveerd.
Voor de percelen 164, 165, 167, 283 en 307 stelde het College vast dat de minister ten onrechte alle vijf percelen als één aaneengesloten bos had aangemerkt. Drie van de percelen vertonen op luchtfoto's, met name op winteropnames, een duidelijk andere vegetatie dan de aangrenzende bosjes. De minister erkent bovendien zelf in zijn eigen omschrijving dat een struweelrand ook naast een bosrand kan liggen. Daarbij wees het College erop dat de minister perceel 283 in 2024 wél als een afzonderlijk landschapselement had erkend, wat de vraag oproept waarom het naastgelegen perceel 307 dat niet zou zijn.
Alleen voor perceel 311 volgde het College de minister volledig. Op luchtfoto's en andere beelden is goed zichtbaar dat dit bosje naadloos overgaat in het aangrenzende bos, waarbij bomen en kronen aan weerszijden van wandelpaden elkaar raken. De wandelpaden doorbreken het bosgebied niet en perceel 311 kan dus niet als zelfstandig landschapselement worden aangemerkt.
Het beroep op willekeur wees het College af: de voorbeelden die de maatschap aanhaalde als vergelijkbare gevallen zijn onvoldoende vergelijkbaar met de percelen in deze zaak.
Because het besluit op de genoemde punten onvoldoende gemotiveerd is, draagt het College de minister op binnen zes weken na verzending van de tussenuitspraak de gebreken te herstellen of een nieuw besluit te nemen. De minister moet daarvoor aanvullend beeldmateriaal aanleveren en een deugdelijke toelichting geven. Over de proceskosten beslist het College in de einduitspraak.
Betrokken advocaten
ing. G. Leeuwerik
eiser
mr. L. Anvelink
verweerder
mr. J. van Horsen
verweerder
Betrokken rechters
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:CBB:2025:639, College van Beroep voor het bedrijfsleven, 02-12-2025, 24/395
College van Beroep voor het bedrijfsleven · Bestuursrecht
ECLI:NL:CBB:2025:575, College van Beroep voor het bedrijfsleven, 28-10-2025, 24/798
College van Beroep voor het bedrijfsleven · Bestuursrecht
ECLI:NL:CBB:2025:543, College van Beroep voor het bedrijfsleven, 07-10-2025, 24/780
College van Beroep voor het bedrijfsleven · Bestuursrecht
ECLI:NL:CBB:2025:451, College van Beroep voor het bedrijfsleven, 09-09-2025, 23/1691
College van Beroep voor het bedrijfsleven · Bestuursrecht
Gegevens
Bron: officiële uitspraak op rechtspraak.nlOp de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
Nieuwe uitspraken van deze rechter
- dhr. mr. J.H. de Wildt
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.
Recente uitspraken
Een melkveehouderij in Friesland stapte in 2023 over op voer van eigen land en op koeien die in het voorjaar kalven. Het jongvee liet het bedrijf eerst overlopen en dekte het pas in mei 2023. De eerste kalveren kwamen daardoor van februari tot en met mei 2024. Voor een subsidieregeling rond veenweiden telde dat jongvee nog niet mee, en dat bleek een duur gevolg te hebben. De Stichting Veenweide Landgoed It Akkrumer Deel uit Akkrum is een samenwerkingsverband van landbouwbedrijven en ondernemers. Zij vroeg subsidie aan voor het project 'Veenvernatting Akkrumer Goedland' voor de jaren 2025 tot en met 2028. De regeling stimuleert samenwerking om stikstof- en broeikasgasuitstoot terug te brengen in veenweiden en Natura 2000-overgangsgebieden. Melkveehouderijen kunnen er geld krijgen voor extensivering, dus voor minder vee per hectare. Alleen bedrijven waarbij meer dan 70 procent van de uitscheiding van stikstof en fosfaat uit dierlijke mest afkomstig is van melk- en kalfkoeien, tellen als melkveehouderij. Dat is de dierexcretienorm. De minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur verleende in februari 2025 bijna € 1,96 miljoen aan de stichting. Voor één deelnemer, die de norm over 2023 niet haalde, wees hij de vergoeding voor extensivering van 207,26 hectare per jaar af. In het bestreden besluit van 13 juni 2025 hield hij die afwijzing in stand. De stichting stapte naar het College van Beroep voor het bedrijfsleven. Het college beantwoordde eerst de vraag over welke periode de norm moet worden berekend. Dat is een periode van twaalf aaneengesloten maanden die uiterlijk eindigt op de dag van de subsidieaanvraag, hier 28 juni 2024. Heel 2024 als peiljaar kan niet. Dan zou het bedrijf pas na de aanvraag aan de eisen voldoen en toch meedingen naar subsidie. Dat past niet bij een regeling met een subsidieplafond, waarin aanvragen via een tender worden vergeleken en gerangschikt. De voorwaarden moeten bij het aanvragen vervuld zijn. Dat de minister pas in februari 2025 besliste, verandert daar niets aan. Volgens de stichting zou het bedrijf over heel 2024 met 70,4 procent aan de norm voldoen. Over 2023 en over de twaalf maanden tot 1 mei 2024 of tot 28 juni 2024 haalde het de norm niet. Het beroep op het vertrouwensbeginsel slaagde niet. Medewerkers van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland hadden per mail bevestigd dat een andere berekeningsperiode dan 2023 was toegestaan en hadden een herberekening over 1 mei 2023 tot 1 mei 2024 aangeboden. Een concrete en ondubbelzinnige toezegging dat 2024 of een kortere periode mocht, bleek daar niet uit. Gezien de tendersystematiek had zo'n toezegging ook niet gekund. De communicatie van de uitvoeringsorganisatie schond volgens het college ook het zorgvuldigheids- en motiveringsbeginsel niet. De stichting pleitte verder voor een kortere berekeningsperiode vanwege de bijzondere overstap naar voorjaarskalvend melkvee. Volgens het college is de dierexcretie per dier per jaar een gebonden bevoegdheid en biedt de regeling geen ruimte voor een kortere periode. Bijzondere omstandigheden die tot onevenredig nadeel leiden, zag het niet. De bedrijfskeuze in 2023 pakte nadelig uit, maar dat maakt het besluit niet onevenwichtig. Ook het verzoek om de subsidie naar rato te verlenen, werd afgewezen. De regeling kent geen gedeeltelijke verlening: de aanvraag gaat over de hele periode 2025 tot en met 2028. Voor 2026 tot en met 2028 kan in een andere openstellingsperiode apart subsidie worden aangevraagd, en het bedrijf heeft dat ook gedaan. Het college verklaarde het beroep ongegrond. De afwijzing van de extensiveringsvergoeding voor het bedrijf dat de dierexcretienorm niet haalde blijft staan. De minister hoeft geen proceskosten te vergoeden.