College bevestigt: agrarisch bedrijf verliest zaak over mestboete en derogatie — CBB:2026:364
mestboete en intrekking van de derogatievergunning wegens overschrijding gebruiksnormen
Eiser / verzoeker
maatschap met rundveehouderij en haar maten
Verweerder / gedaagde
de minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur
College verklaart het beroep tegen de intrekking van de derogatievergunning ongegrond en bevestigt de uitspraak van de rechtbank, zodat de boete van € 7.593,60 in stand blijft.
- CBb bevestigt dat geen vertrouwenwekkende toezegging is gedaan over 2019: het telefoongesprek en de brief erna zagen alleen op het jaar 2020.
- Video-opnamen en een dierenartsverklaring waren onvoldoende bewijs voor een lagere diercategorie, mede omdat de eigen veesaldokaart niet consistent was.
- Vaststelling van de oppervlakte landbouwgrond via luchtfoto's blijft in stand; hoger beroep bevatte geen nieuwe argumenten.
- Intrekking van de derogatievergunning en uitsluiting voor 2025 zijn evenredig, gezien de omvang van de overschrijding en het belang van de nationale derogatiepositie.
- Boete van € 7.593,60 blijft gehandhaafd en de minister hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Samenvatting
Een maatschap die een rundveehouderij exploiteert, vecht al jaren tegen de gevolgen van een mestcontrole over het jaar 2019. Het College van Beroep voor het bedrijfsleven wijst nu twee samenhangende zaken van de maatschap tegelijk af: zowel de mestboete blijft in stand als de intrekking van de derogatievergunning waardoor het bedrijf meer stikstof uit dierlijke mest mocht gebruiken dan gewoonlijk toegestaan.
De eerste zaak gaat over de boete zelf. De maatschap ging in hoger beroep tegen een uitspraak van de rechtbank Gelderland van 3 juni 2025. Die rechtbank had het beroep van de maatschap gedeeltelijk gegrond verklaard: de boete van € 8.542 werd extra gematigd tot € 7.593,60, omdat de minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur bijna twee jaar had gedaan over de beslissing om na de controle een boete op te leggen. Op de andere punten kreeg de maatschap bij de rechtbank ongelijk: haar beroep op het vertrouwensbeginsel, haar bezwaar tegen de vastgestelde oppervlakte landbouwgrond en haar betoog over de gehanteerde diercategorie voor een deel van haar vee haalden niets uit.
Het College bevestigt de uitspraak van de rechtbank op alle onderdelen. Over het vertrouwensbeginsel oordeelt het College dat niet vaststaat wat er precies is gezegd tijdens het telefoongesprek waarin een medewerker van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland liet weten dat een boetevoornemen werd ingetrokken en een dossier werd gesloten. Dat gesprek zag, zo blijkt uit de vervolgcorrespondentie, alleen op het jaar 2020 en niet op 2019. Zelfs als er wel een toezegging zou zijn gedaan, kon de maatschap daaraan volgens het College geen vertrouwen meer ontlenen nadat zij daags later een brief kreeg die uitdrukkelijk over 2020 ging: dan had het op haar weg gelegen om zelf navraag te doen over 2019.
Ook het argument over de diercategorie wordt verworpen. De maatschap had een koppel van 265 kalveren, aangekocht in slechte conditie, willen indelen in een categorie met een lagere mestproductie dan de minister hanteerde. Video-opnamen en een verklaring van de dierenarts waren volgens het College onvoldoende om aan te tonen dat de mestproductie van dit koppel daadwerkelijk lager lag, temeer omdat de maatschap de dieren in haar eigen administratie na de controle over meerdere diercategorieën had verdeeld in plaats van in de ene categorie die zij nu bepleitte. Nieuwe berekeningen die de maatschap in hoger beroep overlegde, gingen uit van een indeling waarvoor volgens het College geen grond bestaat. Ook de klacht over de oppervlakte van de landbouwgrond was in hoger beroep niet meer dan een herhaling van eerdere argumenten en werd om dezelfde redenen verworpen. Voor verdere matiging van de boete wegens beperkte verwijtbaarheid of geringe kans op herhaling ziet het College, net als de rechtbank, geen aanleiding.
De tweede zaak gaat over de intrekking van de derogatievergunning zelf en de daaruit voortvloeiende uitsluiting van derogatie voor 2025, waarover niet de rechtbank maar het College in eerste aanleg beslist. De maatschap vond dat de minister met een lichtere maatregel had kunnen volstaan, zoals een waarschuwing, en dat onvoldoende was afgewogen welke belangen daarbij een rol speelden. Het College oordeelt dat de minister wel degelijk een toereikende belangenafweging heeft gemaakt: het gaat om een overschrijding van 1.356 kilogram stikstof, niet om een overtreding zonder gevolgen, en Nederland heeft belang bij het behoud van de mogelijkheid om derogatie te verlenen aan veehouders. De financiële schade die de maatschap stelt te hebben geleden, ongeveer € 9.000, maakt de intrekking niet onevenredig.
Het College verklaart het beroep tegen de intrekking van de derogatievergunning ongegrond en bevestigt de uitspraak van de rechtbank over de boete. De boete van € 7.593,60 blijft dus gehandhaafd en de minister hoeft geen proceskosten aan de maatschap te vergoeden.
Betrokken advocaten
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:CBB:2026:22, College van Beroep voor het bedrijfsleven, 27-01-2026, 23/983, 24/407, 24/449 en 24/450
College van Beroep voor het bedrijfsleven · Bestuursrecht
ECLI:NL:CBB:2025:429, College van Beroep voor het bedrijfsleven, 26-08-2025, 22/1158
College van Beroep voor het bedrijfsleven · Bestuursrecht
ECLI:NL:RBMNE:2025:3610, Rechtbank Midden-Nederland, 17-07-2025, 24/3803 en 24/3803
Rechtbank Midden-Nederland · Bestuursrecht; Omgevingsrecht
ECLI:NL:RBOVE:2025:3846, Rechtbank Overijssel, 16-06-2025, 82.183956.23 (P)
Rechtbank Overijssel · Strafrecht
Gegevens
Datum uitspraak
Rechtsgebied
BestuursrechtZaaknummer
24/544 en 25/559
Procedure
Eerste aanleg - meervoudig
Formele relaties
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.