CBb verlaagt boete voor verontreinigd varkenskarkas naar € 2.250 om trage procedure — CBB:2026:389
bestuurlijke boete wegens verontreinigd varkenskarkas bij slachthuis
Eiser / verzoeker
exploitant van een slachthuis
Verweerder / gedaagde
staatssecretaris (voorheen minister) van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur
Het College bevestigt dat de overtreding is begaan, maar matigt de opgelegde boete wegens overschrijding van de redelijke termijn van € 2.500 naar € 2.250.
- De Europese hygiëneregels voor slachthuizen bevatten een resultaatsverplichting: een karkas mag niet verontreinigd zijn op het moment dat het gezondheidsmerk wordt aangebracht
- Dat de bezoedeling moeilijk zichtbaar was en ook door NVWA-toezichthouders niet eerder werd opgemerkt, is geen bijzondere omstandigheid die matiging van de boete rechtvaardigt
- Het risico voor de volksgezondheid bestond onafhankelijk van de kans dat een medewerker de vervuiling later alsnog had opgemerkt
- De redelijke termijn van vier jaar voor de volledige procedure is met ongeveer acht maanden overschreden, geheel toe te rekenen aan de rechterlijke fase
- De boete wordt daarom met 10 procent gematigd van € 2.500 naar € 2.250
Samenvatting
Bij een reguliere inspectie in een slachthuis trof een toezichthouder van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) in augustus 2021 een varkenskarkas aan met een plek groen-bruine mest van ongeveer zes centimeter doorsnee, op de binnenkant van een voorpoot. Het karkas was op dat moment al gestempeld en dus al goedgekeurd voor menselijke consumptie. Volgens Europese hygiëneregels voor slachthuizen moet het uitslachten zo gebeuren dat verontreiniging van het vlees wordt voorkomen, en moet zichtbare verontreiniging onmiddellijk worden weggesneden. Omdat dat hier niet was gebeurd voordat het karkas werd goedgekeurd, legde de minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur het slachthuis een boete op van € 2.500.
Het slachthuis ging in beroep bij de rechtbank Rotterdam, die dat beroep op 1 november 2023 ongegrond verklaarde. De rechtbank overwoog dat de Europese regels op dit punt geen inspanningsverplichting bevatten maar een duidelijk te behalen resultaat: een karkas mag simpelweg niet verontreinigd zijn op het moment dat het gezondheidsmerk erop wordt aangebracht. Dat een medewerker de bezoedeling misschien later nog uit eigen beweging zou hebben weggesneden, deed daar volgens de rechtbank niet aan af, en ook de kleine omvang van de vervuiling maakte geen verschil.
In hoger beroep bij het College van Beroep voor het bedrijfsleven betwistte het slachthuis de feitelijke waarnemingen van de toezichthouder niet langer, en erkende het ook dat die waarnemingen de overtreding opleveren. Wel bepleitte het slachthuis matiging van de boete, met het argument dat de bezoedeling nauwelijks zichtbaar was en dat zelfs de NVWA-toezichthouders die vóór de keuring niet hadden opgemerkt.
Het College onderschrijft het oordeel van de rechtbank volledig en ziet in die moeilijke zichtbaarheid geen bijzondere omstandigheid die tot matiging van de boete zou moeten leiden. De verontreiniging is immers wel degelijk opgemerkt, na de keuring, door een toezichthouder die er foto's van maakte. Dat neemt niet weg dat het slachthuis zelf verantwoordelijk is om zichtbare verontreiniging vóór de keuring te verwijderen, en die verantwoordelijkheid heeft het niet waargemaakt. Ook het argument dat er geen gevaar voor de volksgezondheid zou zijn geweest, haalt het niet: als de toezichthouder de bezoedeling niet had opgemerkt, had het karkas mogelijk gewoon in de voedselketen terecht kunnen komen.
Wel had het slachthuis succes met een beroep op overschrijding van de redelijke termijn, het recht op een procedure die niet onredelijk lang mag duren. Volgens vaste rechtspraak van het College mag een procedure over een bestuurlijke boete in de fasen bezwaar, beroep en hoger beroep in totaal niet langer duren dan vier jaar. Die termijn begon hier te lopen op 27 januari 2022, met het voornemen om een boete op te leggen, en was op het moment van deze uitspraak met ongeveer acht maanden overschreden. Bij een overschrijding tussen de zes en twaalf maanden geldt als uitgangspunt een vermindering van 10 procent, en omdat de vertraging volledig aan de rechterlijke fase te wijten was, matigt het College de boete met € 250, van € 2.500 naar € 2.250.
Het College van Beroep voor het bedrijfsleven vernietigt de uitspraak van de rechtbank alleen voor wat betreft de hoogte van de boete, bevestigt die uitspraak voor het overige, herroept het boetebesluit in zoverre en stelt de boete vast op € 2.250. Daarnaast moet de minister het griffierecht van het slachthuis in beide procedures vergoeden en een proceskostenvergoeding van € 467 betalen voor het verzoek om matiging wegens de te lange procedure.
Betrokken advocaten
mr. D.J. van der Bij
staatssecretaris
Betrokken rechters
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:RBROT:2026:76, Rechtbank Rotterdam, 12-01-2026, 24/9181
Rechtbank Rotterdam · Bestuursrecht; Bestuursstrafrecht
ECLI:NL:RBROT:2026:75, Rechtbank Rotterdam, 12-01-2026, 24/9807
Rechtbank Rotterdam · Bestuursrecht; Bestuursstrafrecht
ECLI:NL:RBROT:2025:14667, Rechtbank Rotterdam, 18-12-2025, ROT 24/8272
Rechtbank Rotterdam · Bestuursrecht; Bestuursstrafrecht
ECLI:NL:RBROT:2025:14655, Rechtbank Rotterdam, 17-12-2025, ROT 24/9666
Rechtbank Rotterdam · Bestuursrecht; Bestuursstrafrecht
Gegevens
Bron: officiële uitspraak op rechtspraak.nlOp de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
Nieuwe uitspraken van deze rechter
- dhr. mr. J.L. Verbeek
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.
Recente uitspraken
Een melkveehouderij in Friesland stapte in 2023 over op voer van eigen land en op koeien die in het voorjaar kalven. Het jongvee liet het bedrijf eerst overlopen en dekte het pas in mei 2023. De eerste kalveren kwamen daardoor van februari tot en met mei 2024. Voor een subsidieregeling rond veenweiden telde dat jongvee nog niet mee, en dat bleek een duur gevolg te hebben. De Stichting Veenweide Landgoed It Akkrumer Deel uit Akkrum is een samenwerkingsverband van landbouwbedrijven en ondernemers. Zij vroeg subsidie aan voor het project 'Veenvernatting Akkrumer Goedland' voor de jaren 2025 tot en met 2028. De regeling stimuleert samenwerking om stikstof- en broeikasgasuitstoot terug te brengen in veenweiden en Natura 2000-overgangsgebieden. Melkveehouderijen kunnen er geld krijgen voor extensivering, dus voor minder vee per hectare. Alleen bedrijven waarbij meer dan 70 procent van de uitscheiding van stikstof en fosfaat uit dierlijke mest afkomstig is van melk- en kalfkoeien, tellen als melkveehouderij. Dat is de dierexcretienorm. De minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur verleende in februari 2025 bijna € 1,96 miljoen aan de stichting. Voor één deelnemer, die de norm over 2023 niet haalde, wees hij de vergoeding voor extensivering van 207,26 hectare per jaar af. In het bestreden besluit van 13 juni 2025 hield hij die afwijzing in stand. De stichting stapte naar het College van Beroep voor het bedrijfsleven. Het college beantwoordde eerst de vraag over welke periode de norm moet worden berekend. Dat is een periode van twaalf aaneengesloten maanden die uiterlijk eindigt op de dag van de subsidieaanvraag, hier 28 juni 2024. Heel 2024 als peiljaar kan niet. Dan zou het bedrijf pas na de aanvraag aan de eisen voldoen en toch meedingen naar subsidie. Dat past niet bij een regeling met een subsidieplafond, waarin aanvragen via een tender worden vergeleken en gerangschikt. De voorwaarden moeten bij het aanvragen vervuld zijn. Dat de minister pas in februari 2025 besliste, verandert daar niets aan. Volgens de stichting zou het bedrijf over heel 2024 met 70,4 procent aan de norm voldoen. Over 2023 en over de twaalf maanden tot 1 mei 2024 of tot 28 juni 2024 haalde het de norm niet. Het beroep op het vertrouwensbeginsel slaagde niet. Medewerkers van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland hadden per mail bevestigd dat een andere berekeningsperiode dan 2023 was toegestaan en hadden een herberekening over 1 mei 2023 tot 1 mei 2024 aangeboden. Een concrete en ondubbelzinnige toezegging dat 2024 of een kortere periode mocht, bleek daar niet uit. Gezien de tendersystematiek had zo'n toezegging ook niet gekund. De communicatie van de uitvoeringsorganisatie schond volgens het college ook het zorgvuldigheids- en motiveringsbeginsel niet. De stichting pleitte verder voor een kortere berekeningsperiode vanwege de bijzondere overstap naar voorjaarskalvend melkvee. Volgens het college is de dierexcretie per dier per jaar een gebonden bevoegdheid en biedt de regeling geen ruimte voor een kortere periode. Bijzondere omstandigheden die tot onevenredig nadeel leiden, zag het niet. De bedrijfskeuze in 2023 pakte nadelig uit, maar dat maakt het besluit niet onevenwichtig. Ook het verzoek om de subsidie naar rato te verlenen, werd afgewezen. De regeling kent geen gedeeltelijke verlening: de aanvraag gaat over de hele periode 2025 tot en met 2028. Voor 2026 tot en met 2028 kan in een andere openstellingsperiode apart subsidie worden aangevraagd, en het bedrijf heeft dat ook gedaan. Het college verklaarde het beroep ongegrond. De afwijzing van de extensiveringsvergoeding voor het bedrijf dat de dierexcretienorm niet haalde blijft staan. De minister hoeft geen proceskosten te vergoeden.