CBB verlaagt boete voor vervoer van ziek varken verder naar € 6.885 — CBB:2026:399
hoger beroep tegen bestuurlijke boete wegens vervoer van een niet-transportwaardig varken
Eiser / verzoeker
Varkenshandel (naam niet openbaar gemaakt)
Verweerder / gedaagde
Staatssecretaris van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur
Boete voor het vervoeren van een ernstig ziek varken blijft in stand qua overtreding, maar wordt in hoger beroep wegens een nieuwe matigingsregel en verdere termijnoverschrijding verder verlaagd van € 8.100 naar € 6.885.
- Vervoerder blijft zelf verantwoordelijk voor het niet vervoeren van zieke of gewonde dieren, ook als leverancier of afnemer mogelijk ook in overtreding waren
- Verhoging van de boete wegens recidive blijft in stand omdat de varkenshandel eerder al voor dezelfde overtreding was beboet
- Nieuwe werkinstructie van de staatssecretaris leidt alsnog tot 10 procent matiging omdat er 39,57 weken zaten tussen het rapport van bevindingen en het boetebesluit, tegen een grens van 37 weken
- Overschrijding van de redelijke termijn voor de hele procedure van meer dan twaalf maanden, volledig toe te rekenen aan de rechterlijke fase, leidt tot een verdere matiging van in totaal 15 procent
- Boete definitief vastgesteld op € 6.885, met vergoeding van proceskosten en griffierecht door de staatssecretaris
Samenvatting
Een varkenshandel ging in hoger beroep tegen een uitspraak van de rechtbank Rotterdam van 22 december 2023. Die rechtbank had eerder geoordeeld dat de handel terecht een boete had gekregen voor het vervoeren van een ernstig ziek varken naar een slachthuis, maar verlaagde het boetebedrag toen al van € 9.000 naar € 8.100 omdat de rechtbank zelf te lang had gedaan over de behandeling van de zaak. Het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBB) beoordeelde nu of die uitspraak in stand kon blijven.
De zaak gaat terug op een inspectie van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit in oktober 2020. Een toezichthoudend dierenarts zag bij een slachterij een varken dat ernstig moeizaam liep en zijn rechter voorpoot niet kon belasten. De poot bleek sterk gezwollen, rood verkleurd en voorzien van meerdere abcessen met een etterige afscheiding. Volgens de dierenarts moest de ontsteking al minstens een dag voor het transport aanwezig zijn geweest, wat betekent dat het dier niet had mogen worden vervoerd. Op basis daarvan legde de staatssecretaris van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur een boete op van € 9.000, waarbij het standaardbedrag van € 1.500 was verhoogd wegens een eerdere, vergelijkbare overtreding.
In hoger beroep voerde de varkenshandel geen concrete argumenten meer aan tegen het oordeel dat hij de overtreding had begaan. Wel betoogde hij dat de leverancier of afnemer van het varken beboet had moeten worden in plaats van hemzelf. Het College verwierp dat: als vervoerder is de handel zelf verantwoordelijk om geen zieke of gewonde dieren te vervoeren die zich niet pijnloos kunnen voortbewegen, ongeacht of ook anderen in de keten de regels overtraden. Ook het argument dat de boeteverhoging wegens recidive onterecht was, hield geen stand. De handel was eerder al eens beboet voor dezelfde soort overtreding, en de wetgever heeft er nadrukkelijk voor gekozen herhaling zwaarder te bestraffen.
Op een ander punt kreeg de handel wel gelijk. De staatssecretaris hanteert inmiddels een nieuwe werkinstructie die voorschrijft dat een boete met 10 procent wordt gematigd als er meer dan 37 weken zitten tussen het rapport van bevindingen en het boetebesluit. In dit geval lag daar 39,57 weken tussen, zodat de boete van € 9.000 alsnog met 10 procent omlaag ging naar € 8.100, hetzelfde bedrag dat de rechtbank al via een andere route had vastgesteld.
Daarnaast constateerde het College dat de redelijke termijn voor de hele procedure, van bezwaar tot en met hoger beroep, inmiddels verder was overschreden. Voor een procedure in drie fasen geldt een termijn van in totaal vier jaar. Die termijn was op het moment van deze uitspraak met meer dan twaalf maanden overschreden, en die vertraging was volledig aan de rechterlijke fase te wijten. Het College zag daarin aanleiding om de boete verder te matigen, in totaal met 15 procent ten opzichte van het bedrag van € 8.100.
Het College bevestigde verder dat de rechtbank terecht het moment van het boetevoornemen, 30 april 2021, als startpunt van de redelijke termijn had genomen, en niet een eerder moment zoals het verhoor van de chauffeur.
Het College vernietigde de eerdere uitspraak van de rechtbank voor zover die de hoogte van de boete betrof en bevestigde de uitspraak voor het overige. Het boetebedrag werd vastgesteld op € 6.885. De staatssecretaris moet de varkenshandel € 1.868 aan proceskosten voor beroep en hoger beroep vergoeden en het betaalde griffierecht van € 559 terugbetalen.
Betrokken advocaten
Betrokken rechters
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:RBDHA:2024:22419, Rechtbank Den Haag, 24-12-2024, C/09/ 666443 HA ZA 24-437
Rechtbank Den Haag · Civiel Recht
ECLI:NL:RBGEL:2022:7578, Rechtbank Gelderland, 07-12-2022, C/05/388303 / HZ ZA 21-187
Rechtbank Gelderland · Civiel Recht
ECLI:NL:RBNHO:2022:6962, Rechtbank Noord-Holland, 10-08-2022, C/15/328079 / HA ZA 22-307
Rechtbank Noord-Holland · Civiel Recht
ECLI:NL:RBGEL:2022:2277, Rechtbank Gelderland, 04-05-2022, C/05/395177 / HZ ZA 21-357
Rechtbank Gelderland · Civiel Recht
Gegevens
Bron: officiële uitspraak op rechtspraak.nlFormele relaties
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
Nieuwe uitspraken van deze rechter
- mw. mr. M.M. Smorenburg
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.
Recente uitspraken
Een melkveehouderij in Friesland stapte in 2023 over op voer van eigen land en op koeien die in het voorjaar kalven. Het jongvee liet het bedrijf eerst overlopen en dekte het pas in mei 2023. De eerste kalveren kwamen daardoor van februari tot en met mei 2024. Voor een subsidieregeling rond veenweiden telde dat jongvee nog niet mee, en dat bleek een duur gevolg te hebben. De Stichting Veenweide Landgoed It Akkrumer Deel uit Akkrum is een samenwerkingsverband van landbouwbedrijven en ondernemers. Zij vroeg subsidie aan voor het project 'Veenvernatting Akkrumer Goedland' voor de jaren 2025 tot en met 2028. De regeling stimuleert samenwerking om stikstof- en broeikasgasuitstoot terug te brengen in veenweiden en Natura 2000-overgangsgebieden. Melkveehouderijen kunnen er geld krijgen voor extensivering, dus voor minder vee per hectare. Alleen bedrijven waarbij meer dan 70 procent van de uitscheiding van stikstof en fosfaat uit dierlijke mest afkomstig is van melk- en kalfkoeien, tellen als melkveehouderij. Dat is de dierexcretienorm. De minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur verleende in februari 2025 bijna € 1,96 miljoen aan de stichting. Voor één deelnemer, die de norm over 2023 niet haalde, wees hij de vergoeding voor extensivering van 207,26 hectare per jaar af. In het bestreden besluit van 13 juni 2025 hield hij die afwijzing in stand. De stichting stapte naar het College van Beroep voor het bedrijfsleven. Het college beantwoordde eerst de vraag over welke periode de norm moet worden berekend. Dat is een periode van twaalf aaneengesloten maanden die uiterlijk eindigt op de dag van de subsidieaanvraag, hier 28 juni 2024. Heel 2024 als peiljaar kan niet. Dan zou het bedrijf pas na de aanvraag aan de eisen voldoen en toch meedingen naar subsidie. Dat past niet bij een regeling met een subsidieplafond, waarin aanvragen via een tender worden vergeleken en gerangschikt. De voorwaarden moeten bij het aanvragen vervuld zijn. Dat de minister pas in februari 2025 besliste, verandert daar niets aan. Volgens de stichting zou het bedrijf over heel 2024 met 70,4 procent aan de norm voldoen. Over 2023 en over de twaalf maanden tot 1 mei 2024 of tot 28 juni 2024 haalde het de norm niet. Het beroep op het vertrouwensbeginsel slaagde niet. Medewerkers van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland hadden per mail bevestigd dat een andere berekeningsperiode dan 2023 was toegestaan en hadden een herberekening over 1 mei 2023 tot 1 mei 2024 aangeboden. Een concrete en ondubbelzinnige toezegging dat 2024 of een kortere periode mocht, bleek daar niet uit. Gezien de tendersystematiek had zo'n toezegging ook niet gekund. De communicatie van de uitvoeringsorganisatie schond volgens het college ook het zorgvuldigheids- en motiveringsbeginsel niet. De stichting pleitte verder voor een kortere berekeningsperiode vanwege de bijzondere overstap naar voorjaarskalvend melkvee. Volgens het college is de dierexcretie per dier per jaar een gebonden bevoegdheid en biedt de regeling geen ruimte voor een kortere periode. Bijzondere omstandigheden die tot onevenredig nadeel leiden, zag het niet. De bedrijfskeuze in 2023 pakte nadelig uit, maar dat maakt het besluit niet onevenwichtig. Ook het verzoek om de subsidie naar rato te verlenen, werd afgewezen. De regeling kent geen gedeeltelijke verlening: de aanvraag gaat over de hele periode 2025 tot en met 2028. Voor 2026 tot en met 2028 kan in een andere openstellingsperiode apart subsidie worden aangevraagd, en het bedrijf heeft dat ook gedaan. Het college verklaarde het beroep ongegrond. De afwijzing van de extensiveringsvergoeding voor het bedrijf dat de dierexcretienorm niet haalde blijft staan. De minister hoeft geen proceskosten te vergoeden.