CBb: te laat opgegeven groene braak telt niet mee voor eco-regeling, natte voorjaar 2023 geen overmacht — CBB:2026:471
eco-regeling GLB 2023, te late aanmelding groene braak en overmacht
Eiser / verzoeker
een akkerbouwbedrijf (vennootschap onder firma)
Verweerder / gedaagde
de minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur
Het College verklaart het beroep ongegrond; de afwijzing van de eco-betaling voor 2023 blijft staan omdat het perceel met groene braak te laat is aangemeld en geen sprake is van overmacht.
- Eco-activiteiten voor 2023 moesten uiterlijk 29 juni 2023 worden aangemeld; opgave pas bij de aanvraag van 31 oktober 2023 is te laat.
- De uiterste aanmelddatum dient legitieme doelen, zoals een zorgvuldige verwerking van de grote hoeveelheid aanmeldingen.
- Van overmacht is geen sprake, omdat weer en bodem niet verhinderden dat het perceel tijdig voor groene braak werd opgegeven.
- Aanmerking van het perceel als groene braak voor de basispremie betekent geen goedkeuring voor de afzonderlijke eco-regeling.
Samenvatting
Een akkerbouwbedrijf wilde in 2023 zoete aardappelen telen op een van zijn percelen. Het voorjaar was echter uitzonderlijk nat en de bodem raakte zo verslempt dat het gewas niet vóór eind juni de grond in kon. Ook later lukte het niet meer. Het perceel bleef daarom liggen als groene braak: land dat niet wordt bebouwd, zodat bodem en natuur kunnen herstellen. Groene braak levert punten op in de eco-regeling, een nieuw onderdeel van het Europese landbouwbeleid dat boeren extra betaalt voor duurzame activiteiten.
Onder de nieuwe regels moest een boer zich in 2023 eerst aanmelden voor steun en daarbij de voorgenomen eco-activiteiten opgeven. Die aanmelding liep tot 15 juni 2023; de minister verlengde de termijn voor eco-activiteiten tot en met 29 juni 2023. Het bedrijf, een vennootschap onder firma, gaf het perceel op 14 juni 2023 op als zoete aardappelen en niet voor de eco-regeling. Pas bij de definitieve aanvraag op 31 oktober 2023 meldde het de groene braak op dat perceel.
De minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur kende op 11 juni 2024 wel de basispremie en de extra betaling voor de eerste veertig hectare toe, maar wees de eco-betaling af. Zonder het perceel haalde het bedrijf te weinig punten, en het perceel telde niet mee omdat het te laat was opgegeven. Het bezwaar daartegen wees de minister op 23 september 2024 af. Een beroep op overmacht slaagde volgens de minister al niet omdat het bedrijf zijn situatie pas in het bezwaarschrift van juli 2024 had gemeld, terwijl het al op 29 juni 2023 wist dat de aardappelen niet geteeld konden worden.
Het bedrijf ging in beroep bij het College van Beroep voor het bedrijfsleven. Het wees op de bekende teeltproblemen door het weer in 2023 en vond dat de minister, die pas in juni 2024 besliste, ruim tijd had om de late opgave te controleren. Ook voerde het aan dat de minister het perceel voor de basispremie wel als groene braak had geaccepteerd en daarmee feitelijk had erkend dat die activiteit op het perceel van toepassing was.
Het College gaat daar niet in mee. Vast staat dat het perceel niet tijdig voor de eco-regeling is aangemeld. Dat de minister daarna nog lang de tijd had, doet daar niet aan af: een harde uiterste datum dient onder meer om de grote hoeveelheid aanmeldingen zorgvuldig te kunnen verwerken. Het College verwijst naar een eerdere uitspraak van 26 maart 2026 met hetzelfde oordeel.
Ook van overmacht is geen sprake. Volgens vaste rechtspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie gaat het dan om abnormale en onvoorzienbare omstandigheden buiten de invloed van de boer, waarvan de gevolgen ondanks alle voorzorgen niet te vermijden waren. Het weer en de bodem verhinderden het bedrijf echter niet om het perceel op tijd voor groene braak op te geven. Dat de minister het perceel voor de basispremie als subsidiabele hectare aanmerkte, betekent evenmin dat de groene braak voor de eco-regeling is goedgekeurd. Dat is een aparte regeling met eigen voorwaarden, die apart moet worden aangevraagd en beoordeeld.
Het College verklaart het beroep ongegrond. De afwijzing van de extra betaling uit de eco-regeling voor 2023 blijft staan, en er is geen vergoeding van proceskosten.
Betrokken advocaten
mr. S.H.B. van der Zalm
verweerder
mr. R.P.R. van Winkel
verweerder
Betrokken rechters
Gerelateerde uitspraken
CBb: landbouwer verliest ecopremie door vergeten vinkje bij subsidieaanvraag
College van Beroep voor het bedrijfsleven · Bestuursrecht
Rechter vernietigt afwijzing eco-regeling wegens gebrekkige evenredigheidstoets
College van Beroep voor het bedrijfsleven · Bestuursrecht
Maatschap verliest beroep over perceelintekening landbouwsteun
College van Beroep voor het bedrijfsleven · Bestuursrecht
ECLI:NL:CBB:2026:109, College van Beroep voor het bedrijfsleven, 17-03-2026, 24/325
College van Beroep voor het bedrijfsleven · Bestuursrecht
Gegevens
Bron: officiële uitspraak op rechtspraak.nlOp de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
Nieuwe uitspraken van deze rechters
- dhr. mr. A. Venekamp
- mw. mr. C.C.W. Lange
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.
Recente uitspraken
Een melkveehouderij in Friesland stapte in 2023 over op voer van eigen land en op koeien die in het voorjaar kalven. Het jongvee liet het bedrijf eerst overlopen en dekte het pas in mei 2023. De eerste kalveren kwamen daardoor van februari tot en met mei 2024. Voor een subsidieregeling rond veenweiden telde dat jongvee nog niet mee, en dat bleek een duur gevolg te hebben. De Stichting Veenweide Landgoed It Akkrumer Deel uit Akkrum is een samenwerkingsverband van landbouwbedrijven en ondernemers. Zij vroeg subsidie aan voor het project 'Veenvernatting Akkrumer Goedland' voor de jaren 2025 tot en met 2028. De regeling stimuleert samenwerking om stikstof- en broeikasgasuitstoot terug te brengen in veenweiden en Natura 2000-overgangsgebieden. Melkveehouderijen kunnen er geld krijgen voor extensivering, dus voor minder vee per hectare. Alleen bedrijven waarbij meer dan 70 procent van de uitscheiding van stikstof en fosfaat uit dierlijke mest afkomstig is van melk- en kalfkoeien, tellen als melkveehouderij. Dat is de dierexcretienorm. De minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur verleende in februari 2025 bijna € 1,96 miljoen aan de stichting. Voor één deelnemer, die de norm over 2023 niet haalde, wees hij de vergoeding voor extensivering van 207,26 hectare per jaar af. In het bestreden besluit van 13 juni 2025 hield hij die afwijzing in stand. De stichting stapte naar het College van Beroep voor het bedrijfsleven. Het college beantwoordde eerst de vraag over welke periode de norm moet worden berekend. Dat is een periode van twaalf aaneengesloten maanden die uiterlijk eindigt op de dag van de subsidieaanvraag, hier 28 juni 2024. Heel 2024 als peiljaar kan niet. Dan zou het bedrijf pas na de aanvraag aan de eisen voldoen en toch meedingen naar subsidie. Dat past niet bij een regeling met een subsidieplafond, waarin aanvragen via een tender worden vergeleken en gerangschikt. De voorwaarden moeten bij het aanvragen vervuld zijn. Dat de minister pas in februari 2025 besliste, verandert daar niets aan. Volgens de stichting zou het bedrijf over heel 2024 met 70,4 procent aan de norm voldoen. Over 2023 en over de twaalf maanden tot 1 mei 2024 of tot 28 juni 2024 haalde het de norm niet. Het beroep op het vertrouwensbeginsel slaagde niet. Medewerkers van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland hadden per mail bevestigd dat een andere berekeningsperiode dan 2023 was toegestaan en hadden een herberekening over 1 mei 2023 tot 1 mei 2024 aangeboden. Een concrete en ondubbelzinnige toezegging dat 2024 of een kortere periode mocht, bleek daar niet uit. Gezien de tendersystematiek had zo'n toezegging ook niet gekund. De communicatie van de uitvoeringsorganisatie schond volgens het college ook het zorgvuldigheids- en motiveringsbeginsel niet. De stichting pleitte verder voor een kortere berekeningsperiode vanwege de bijzondere overstap naar voorjaarskalvend melkvee. Volgens het college is de dierexcretie per dier per jaar een gebonden bevoegdheid en biedt de regeling geen ruimte voor een kortere periode. Bijzondere omstandigheden die tot onevenredig nadeel leiden, zag het niet. De bedrijfskeuze in 2023 pakte nadelig uit, maar dat maakt het besluit niet onevenwichtig. Ook het verzoek om de subsidie naar rato te verlenen, werd afgewezen. De regeling kent geen gedeeltelijke verlening: de aanvraag gaat over de hele periode 2025 tot en met 2028. Voor 2026 tot en met 2028 kan in een andere openstellingsperiode apart subsidie worden aangevraagd, en het bedrijf heeft dat ook gedaan. Het college verklaarde het beroep ongegrond. De afwijzing van de extensiveringsvergoeding voor het bedrijf dat de dierexcretienorm niet haalde blijft staan. De minister hoeft geen proceskosten te vergoeden.