Naar inhoud
Juristi.nl
ECLI:NL:CRVB:2012:BW3994Bestuursrecht

Haarlemse man krijgt toeslag op bijstand alsnog toegekend, terugvordering blijft staan — CRVB:2012:BW3994

bijstandstoeslag en terugvordering wegens verblijf in het buitenland

Eiser / verzoeker

appellant, ontvanger van bijstand in Haarlem

VS

Verweerder / gedaagde

college van burgemeester en wethouders van Haarlem

De Raad kent de man alsnog een toeslag van 20% op zijn bijstandsuitkering toe, maar bevestigt de terugvordering van € 2.196,84 wegens niet gemeld verblijf in het buitenland.

  • De Raad oordeelt dat het schoppen tegen deuren en schreeuwen tijdens het huisbezoek geen weigering was om mee te werken, omdat de man juist liet blijken dat het onderzoek naar zijn woonsituatie moest doorgaan
  • De hersteltermijn van ongeveer een uur was te kort om te bedaren, waardoor de latere weigering om medewerkers opnieuw toe te laten de man niet kan worden tegengeworpen
  • Omdat de gemeente na het afgebroken huisbezoek geen nieuw huisbezoek meer aflegde, heeft zij het besluit over de toeslag in strijd met de zorgvuldigheidsplicht van artikel 3:2 Awb genomen
  • De Raad voorziet zelf in de zaak en kent de man met terugwerkende kracht vanaf 8 januari 2008 een toeslag van 20% op de bijstandsnorm toe, met wettelijke rente over de te late betaling
  • De intrekking en terugvordering van € 2.196,84 wegens niet gemeld verblijf in het buitenland blijft in stand, omdat pinopnames daar het vermoeden van eigen verblijf rechtvaardigen

Samenvatting

Een man uit Haarlem krijgt van de Centrale Raad van Beroep alsnog een toeslag van 20% op zijn bijstandsuitkering, nadat de gemeente Haarlem hem eerder maar 0% toekende vanwege onduidelijkheid over zijn woonsituatie. Tegelijk bevestigt de Raad dat de gemeente een eerder verstrekt bedrag aan bijstand mag terugvorderen, omdat de man periodes in het buitenland verbleef zonder dat te melden.

De zaak draait om een huisbezoek dat de gemeente op 24 januari 2008 aflegde nadat de man zich bij het Centrum voor Werk en Inkomen meldde voor een bijstandsuitkering. Bij de intake bleek dat op zijn adres nog vijf andere mensen stonden ingeschreven. Om zijn woonsituatie te controleren gingen een klantmanager en twee medewerkers van de sectie fraudebestrijding met hem mee naar zijn woning.

AI-zoekassistent

Beschrijf uw zaak. Wij vinden de juiste advocaat.

In één of twee zinnen matcht onze AI uw situatie direct met gespecialiseerde advocaten, desgewenst in uw regio.

Match uit 19.638 advocatenGratis en vrijblijvendResultaat in seconden

Tijdens het bezoek raakte de man naar eigen zeggen overstuur, nadat de medewerkers zouden hebben gezegd dat hij beter kon terugkeren naar Somalië, een bewering die de medewerkers zelf ontkenden. Hij schopte tegen deuren en kasten en schreeuwde. De medewerkers braken het huisbezoek af en boden hem een hersteltermijn van ongeveer een uur om te bedaren. Toen zij een uur later terugkwamen, liet de man hen niet meer binnen.

De gemeente besloot daarop de aanvraag helemaal niet te behandelen, omdat de man volgens haar geen medewerking had verleend aan het huisbezoek. Na bezwaar kwam de gemeente daar deels op terug: de man kreeg alsnog bijstand, maar met een toeslag van 0% in plaats van de gebruikelijke 20% voor een alleenstaande, omdat zijn woonsituatie onduidelijk bleef. De rechtbank Haarlem hield dat besluit in stand.

Later bleek uit bankafschriften dat de man in 2008 meerdere keren in het buitenland pinde. De gemeente trok daarop de bijstand over vijf periodes in dat jaar in en vorderde € 2.196,84 terug, omdat hij langer dan de toegestane dertig dagen buiten Nederland verbleef zonder dat te melden. Ook tegen die beslissing ging de man zonder succes in beroep bij de rechtbank.

In hoger beroep oordeelt de Centrale Raad van Beroep dat het gedrag van de man tijdens het huisbezoek niet kan worden gezien als een weigering om mee te werken: uit de rapportages van de medewerkers zelf blijkt juist dat hij wilde dat het onderzoek naar zijn woonsituatie werd voortgezet. De Raad vindt bovendien dat de gemeente hem te weinig tijd gaf om te bedaren voordat het huisbezoek zou worden hervat. Omdat de gemeente na dat mislukte tweede bezoek geen nieuwe poging meer deed om de woonsituatie te onderzoeken, heeft zij het besluit over de toeslag onzorgvuldig voorbereid.

Over de teruggevorderde bijstand oordeelt de Raad anders. De pinopnames in het buitenland rechtvaardigen het vermoeden dat de man daar zelf verbleef, en hij heeft niet aannemelijk gemaakt dat iemand anders zijn bankpas gebruikte. Dat hij destijds nog geen inlichtingenformulieren ontving, doet daar niets aan af: de plicht om verblijf in het buitenland te melden geldt ook zonder zo'n formulier.

De Raad vernietigt de eerdere uitspraak van de rechtbank over de toeslag, verklaart het beroep daartegen gegrond en bepaalt zelf dat de man met terugwerkende kracht vanaf 8 januari 2008 recht heeft op een toeslag van 20% op de bijstandsnorm, met uitzondering van de periodes waarin hij aantoonbaar in het buitenland verbleef. De gemeente moet hem bovendien wettelijke rente vergoeden over de te laat uitbetaalde toeslag en de proceskosten van € 1.288 dragen. De terugvordering van € 2.196,84 wegens het niet gemelde verblijf in het buitenland blijft in stand.

Betrokken advocaten

mr. W.G. Fischer

appellant

Betrokken rechters

Gerelateerde uitspraken

Gegevens

Datum uitspraak

Rechtsgebied

Bestuursrecht

Zaaknummer

09-4017 WWB

Procedure

Hoger beroep

Bron: officiële uitspraak op rechtspraak.nl

Op de hoogte blijven

Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.

Nieuwe uitspraken van deze rechters

  • dhr. mr.dr. J.J.A. Kooijman
  • dhr. mr. O.L.H.W.I. Korte
  • mw. mr. J.N.A. Bootsma
Adv.Ynvest Fund
6%

vast rendement

  • Vastgoed als zekerheid
  • Kwartaalbetalingen
  • Vanaf €30.000
Meer informatie

Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.

Recente uitspraken

Raad verklaart hoger beroep tegen Wmo-besluit niet-ontvankelijk: geen griffierecht en geen gronden

Een vrouw uit de gemeente Dijk en Waard kwam in hoger beroep tegen een uitspraak over een besluit van het gemeentebestuur op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Waar het besluit precies over ging, blijkt niet uit de uitspraak, want de Centrale Raad van Beroep kwam aan de inhoud niet toe. De zaak strandde op twee formele vereisten die de vrouw niet nakwam. Het eerste vereiste is het griffierecht. Wie hoger beroep instelt, moet daarvoor een bedrag betalen; in deze zaak € 147. Op 21 juli 2026 kreeg de vrouw een brief met het verzoek dat bedrag binnen 28 dagen over te maken. Toen dat niet gebeurde, volgde op 21 augustus 2026 een aangetekende brief met een nieuwe termijn van vier weken. Daarin stond ook dat het hoger beroep niet inhoudelijk behandeld kan worden als het griffierecht uitblijft. Ook die termijn verstreek zonder betaling. Het tweede vereiste is dat een beroepschrift de gronden bevat: de redenen waarom de indiener het niet eens is met de eerdere uitspraak. Het beroepschrift van de vrouw bevatte die niet. Op 28 juli 2026 kreeg zij vier weken om dat te herstellen. Zij liet die termijn ongebruikt. Op 28 augustus 2026 volgde een aangetekende brief met opnieuw vier weken, met de waarschuwing dat overschrijding ertoe kan leiden dat de zaak niet inhoudelijk wordt behandeld. Ook nu kwam er geen reactie. De raad oordeelde dat op grond van de beschikbare gegevens niet kan worden gezegd dat de vrouw niet in verzuim is geweest. Zij kreeg bij beide verplichtingen twee kansen en benutte geen van beide. Het hoger beroep is daarom kennelijk niet-ontvankelijk, en dan mag de raad zonder verder onderzoek beslissen. Een enkelvoudige kamer deed dat nadat de meervoudige kamer de zaak daarheen had verwezen. Het hoger beroep richtte zich tegen de uitspraak van de rechtbank Noord-Holland van 14 april 2026. Over de vraag of die uitspraak juist was, zegt de Centrale Raad van Beroep niets, zodat die uitspraak in stand blijft. De Centrale Raad van Beroep verklaart het hoger beroep niet-ontvankelijk. Een proceskostenveroordeling volgt niet, en de vrouw kan binnen zes weken verzet doen tegen deze uitspraak.

Centrale Raad van Beroep·
Bestuursrecht
Raad bevestigt: geen WIA-uitkering voor schoonmaakster met fibromyalgie en handklachten

Een vrouw die als huishoudelijk medewerker 7,42 uur per week werkte, meldde zich op 19 april 2017 ziek met onder meer handklachten. Bij haar is fibromyalgie vastgesteld, een chronisch pijnsyndroom. Na 104 weken ziekte vroeg zij een uitkering aan op grond van de WIA, de regeling voor mensen die langdurig arbeidsongeschikt zijn. Het Uwv weigerde die uitkering per 17 april 2019, omdat zij minder dan 35 procent arbeidsongeschikt is. Zij vindt dat zij meer beperkingen heeft dan het Uwv aanneemt en daarom de geselecteerde functies niet kan doen. De zaak heeft een lange voorgeschiedenis. Eerder streed de vrouw over de beëindiging van haar Ziektewetuitkering. In die procedure benoemde de Centrale Raad van Beroep verzekeringsarts Greveling-Fockens als deskundige. Zij oordeelde in november 2022 dat de vrouw meer beperkt is dan het Uwv eerst aannam, onder meer voor schroefbewegingen met hand en arm, lopen en staan tijdens het werk en klimmen. Het Uwv paste de beperkingen daarop aan. Voor de WIA-aanvraag sloot de verzekeringsarts aan bij die belastbaarheid, en de arbeidsdeskundige selecteerde functies waarmee de vrouw volgens het Uwv geen inkomensverlies heeft. De arbeidsongeschiktheid kwam daardoor uit op 0,0 procent. De Centrale Raad van Beroep behandelt het hoger beroep tegen de uitspraak van de rechtbank Gelderland van 3 september 2025, die het beroep ongegrond verklaarde. De Raad zag in hoger beroep geen reden om anders te oordelen. De vrouw herhaalde haar beroepsgronden en legde geen nieuwe medische stukken over. De Raad onderschrijft de overwegingen van de rechtbank volledig en neemt die over. Die overwegingen komen op het volgende neer. Bij fibromyalgie zijn geen objectieve afwijkingen te meten, dus de verzekeringsarts moet de mogelijkheden inschatten, en niet elke arts schat dat gelijk in. De rechtbank zag geen reden om de inschatting van de door de Raad benoemde deskundige te verwerpen. Dat de door de vrouw ingeschakelde arts tot een iets andere belastbaarheid kwam, veranderde dat niet. Artrose in de handen was niet aangetoond: een fysiotherapeut mag geen diagnose stellen, hij had het over een latere situatie, en op een röntgenfoto waren geen artroseverschijnselen te zien. Bovendien vallen eventuele beperkingen door artrose binnen die voor fibromyalgie al zijn aangenomen. Ook de bezwaren tegen de functies hielden geen stand. Een licht tot matig verhoogde bloeddruk geeft in het algemeen geen klachten, en de vrouw had eerder geen klachten over haar bloeddruk gemeld. Zij zei zelf dat zij al dertig jaar autorijdt en op de automatische piloot rijdt, dus autorijden is mogelijk. Ongeveer drie uur per dag werken met toetsenbord en muis valt binnen de maximaal vier uur die voor haar zijn toegestaan. Bij de functie van chauffeur personenbusje is niet continu veel kracht nodig om het stuur te bedienen, omdat auto's stuurbekrachtiging hebben. De Centrale Raad van Beroep bevestigt de uitspraak van de rechtbank. De weigering om haar per 17 april 2019 een WIA-uitkering toe te kennen blijft daarmee in stand. De vrouw krijgt geen vergoeding voor proceskosten en griffierecht.

Centrale Raad van Beroep·
Bestuursrecht
Raad bevestigt weigering WIA-uitkering, maar Uwv betaalt € 5.545 proceskosten

Een vrouw die als begeleidster in de gehandicaptenzorg werkte, meldde zich in januari 2019 ziek vanwege psychische klachten. Ze vroeg een uitkering aan op grond van de Wet WIA, de regeling voor mensen die langdurig arbeidsongeschikt zijn. Voor die uitkering moet iemand ten minste 35 procent arbeidsongeschikt zijn. Het Uwv oordeelde dat zij daar per 17 februari 2021 niet aan voldeed en weigerde de uitkering. De vrouw ging in beroep. De rechtbank vernietigde in 2023 het eerste besluit, omdat het Uwv haar niet fysiek op een spreekuur had onderzocht. Een verzekeringsarts zag haar daarna alsnog en het Uwv bleef bij zijn standpunt. De rechtbank verklaarde het beroep tegen die nieuwe beslissing ongegrond. De Centrale Raad van Beroep behandelt het hoger beroep tegen de uitspraak van de rechtbank Noord-Holland van 11 september 2024. De vrouw stelt dat het Uwv te weinig rekening hield met de bijwerkingen van haar medicijnen, concentratieproblemen, slecht slapen, moeheid en somberheid. Ze vindt dat ze daarom minder uren kan werken en dat de functies die het Uwv voor haar selecteerde niet passen. Ook vindt ze dat de inkomsten uit haar persoonsgebonden budget (pgb) voor de zorg voor haar dochter hadden moeten meetellen bij het bepalen van het loon dat ze zonder ziekte had verdiend. Omdat de Raad twijfelde aan de medische beoordeling, benoemde hij een onafhankelijke arts arbeid en gezondheid als deskundige. Die stelde vast dat de vrouw op de peildatum een gegeneraliseerde angststoornis had, waarschijnlijk ook een lichte tot matige depressie, en stressklachten. De deskundige vond één extra beperking nodig: de vrouw kan niet werken op plekken waar ze in het geheel niet weg kan. Voor een urenbeperking of andere beperkingen zag hij geen onderbouwing. De Raad volgt de deskundige, omdat diens rapport zorgvuldig, inzichtelijk en consistent is. Het Uwv paste de beperkingenlijst daarop aan. Een arbeidsdeskundige onderzocht opnieuw of de geselecteerde functies nog passen. In al die functies kan iemand de werkplek verlaten, bijvoorbeeld voor een toiletbezoek of om even te bewegen. De functies blijven dus geschikt. Ook de pgb-inkomsten tellen volgens de Raad niet mee. Er was geen gezagsverhouding met de toen negenjarige dochter, dus geen loon uit dienstbetrekking. De vrouw was voor dat werk niet verzekerd voor de werknemersverzekeringen. De medische en arbeidskundige onderbouwing van het besluit was pas in hoger beroep compleet. Dat is een gebrek, maar de Raad passeert het omdat het de vrouw niet heeft benadeeld: het Uwv had ook zonder dat gebrek hetzelfde besloten. Het hoger beroep slaagt daarom niet. De Raad bevestigt de uitspraak van de rechtbank, met verbetering van de gronden. De weigering van de WIA-uitkering per 17 februari 2021 blijft in stand. Wel veroordeelt de Raad het Uwv in de proceskosten van de vrouw in beroep en hoger beroep, begroot op € 5.544,76. Dat bedrag omvat de rechtsbijstand en een deel van de kosten van het medisch adviesbureau dat zij zelf inschakelde. Het Uwv moet haar ook het betaalde griffierecht van € 188 vergoeden.

Centrale Raad van Beroep·
Bestuursrecht
Beveiliger krijgt geen WIA-uitkering: Raad bevestigt dat zij minder dan 35% arbeidsongeschikt is

Een vrouw die jarenlang als beveiliger op een vliegveld werkte, meldde zich op 26 januari 2022 ziek. Ze werkte toen 29,31 uur per week en ontving een werkloosheidsuitkering. Na haar ziekmelding vroeg ze een uitkering aan op grond van de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen, de WIA. Die uitkering is er voor mensen die door ziekte of een handicap niet meer (volledig) kunnen werken. Het UWV, de uitkeringsinstantie, weigerde de uitkering. Volgens het UWV was de vrouw per 24 januari 2024 minder dan 35 procent arbeidsongeschikt, en onder die grens bestaat geen recht op een WIA-uitkering. Het UWV baseerde dat op onderzoek door een verzekeringsarts en een arbeidsdeskundige. De verzekeringsarts legde de beperkingen van de vrouw vast in een functionele mogelijkhedenlijst, een overzicht van wat iemand lichamelijk en geestelijk nog wel en niet kan. De arbeidsdeskundige stelde vast dat zij niet meer terug kon naar haar werk als beveiliger, en zocht daarom andere functies die wel bij haar beperkingen pasten. Na bezwaar liet het UWV een verzekeringsarts en een arbeidsdeskundige voor bezwaar en beroep opnieuw kijken. Zij namen meer beperkingen op in de lijst van 1 april 2025. Een deel van de eerst gekozen functies viel daardoor af en er kwamen andere functies voor in de plaats. Het UWV kwam daarmee uit op een arbeidsongeschiktheid van 27,15 procent. Het bezwaar werd bij besluit van 8 april 2025 ongegrond verklaard. De rechtbank Midden-Nederland liet dat besluit in stand. Volgens de rechtbank was het medisch onderzoek zorgvuldig en vielen de gekozen functies binnen wat de vrouw volgens de lijst aankan. Hiertegen ging de vrouw in hoger beroep bij de Centrale Raad van Beroep, de hoogste rechter in zaken over sociale zekerheid. De vrouw voerde aan dat het UWV niet tijdig, volledig en actief onderzoek had gedaan en dat de verzekeringsartsen informatie bij haar behandelaars hadden moeten opvragen. Ook vond ze dat haar beperkingen te licht waren ingeschat. Zij wees op ernstige psychische klachten, onder meer een burn-outbeeld, op toenemende lichamelijke klachten zoals pijn, stijfheid en vermoeidheid, en op een ontregelde diabetes. Die klachten waren er volgens haar al ruim voor de datum in geding. Verder vond ze dat de rechtbank had moeten oordelen over de vraag of haar klachten duurzaam zijn. Ter zitting vroeg ze de Raad om een onafhankelijke deskundige te benoemen. De Raad volgde dat niet. De rechtbank had wel degelijk geoordeeld over de zorgvuldigheid van het onderzoek en de vrouw had niet uitgelegd waarom dat oordeel onjuist zou zijn. De verzekeringsartsen kenden haar klachten en hadden genoeg informatie om tot een afgewogen oordeel te komen. Het hoort bij hun vak om te bepalen welke onderzoeksmethoden ze kiezen en tot welke beperkingen de uitkomsten leiden. Bovendien kon de vrouw zelf medische stukken indienen, en dat had ze ook gedaan. Dat haar beperkingen te licht zouden zijn ingeschat, maakte ze volgens de Raad niet aannemelijk met objectieve medische stukken. De stukken die ze in hoger beroep inbracht dateerden van ver na 24 januari 2024 en zeiden daarom niets over haar situatie op die datum. De vraag of klachten duurzaam zijn, is pas van belang bij volledige arbeidsongeschiktheid en hoefde de rechtbank dus niet te beantwoorden. Omdat de Raad geen twijfel had over het medisch onderzoek, wees hij ook het verzoek om een deskundige af. Tegen de gekozen functies voerde de vrouw geen concrete arbeidskundige bezwaren aan; haar bezwaren richtten zich in wezen alleen op de vastgelegde beperkingen. De Centrale Raad van Beroep bevestigt de uitspraak van de rechtbank. De weigering om de vrouw een WIA-uitkering toe te kennen blijft daarmee in stand. Ze krijgt ook geen vergoeding voor haar proceskosten en het betaalde griffierecht.

Centrale Raad van Beroep·
Bestuursrecht
CRVB:2026:1346
Centrale Raad van Beroep·
Bestuursrecht