Hoogezand-Sappemeer moet besluit over bijzondere bijstand beter motiveren — CRVB:2012:BY1278
bijzondere bijstand
Eiser / verzoeker
Vrouw met bijstandsuitkering (appellante)
Verweerder / gedaagde
college van burgemeester en wethouders van Hoogezand-Sappemeer
Centrale Raad van Beroep oordeelt dat het besluit onvoldoende is gemotiveerd en draagt de gemeente op dit binnen zes weken te herstellen.
- Vrouw vroeg bijzondere bijstand aan voor twee ziekenhuisnota's van in totaal € 1.184,30
- College wees de aanvraag af omdat de nota's als schuld werden aangemerkt
- Beleid van de gemeente staat aanvragen tot twaalf maanden na de eerste nota toe, zonder de voorwaarde dat eerder gemeld had moeten worden
- Besluit is onvoldoende gemotiveerd omdat het niet strookt met het eigen beleid van de gemeente
- College moet binnen zes weken het gebrek in het besluit herstellen
Samenvatting
Een vrouw die een bijstandsuitkering ontving, vroeg in januari 2010 bijzondere bijstand aan bij de gemeente Hoogezand-Sappemeer. Het ging om twee ziekenhuisnota's van in totaal € 1.184,30, voor behandelingen die zij eind 2008 had ondergaan in het Martini Ziekenhuis in Groningen in verband met de ziekte van Crohn. Op het moment van die behandelingen had zij geen ziektekostenverzekering en geen inkomen, omdat zij kort daarvoor met haar gezin was teruggekeerd uit het buitenland.
Het college van burgemeester en wethouders wees de aanvraag af. De reden: de wet staat geen bijzondere bijstand toe voor het aflossen van schulden, en de nota's golden volgens de gemeente als een schuld omdat ze al waren gefactureerd voordat de vrouw haar aanvraag indiende. Volgens het college was er ook geen sprake van zo dringende omstandigheden dat er alsnog een uitzondering gemaakt moest worden. Het bezwaar van de vrouw tegen deze afwijzing werd ongegrond verklaard, en ook de rechtbank in Groningen gaf de gemeente gelijk.
De vrouw ging in hoger beroep bij de Centrale Raad van Beroep, de hoogste rechter in dit soort zaken. Ze wees erop dat de gemeente een eigen beleid hanteert voor dit soort aanvragen. Dat beleid, vastgelegd in een beleidsregel van het college, bepaalt dat bijzondere bijstand kan worden aangevraagd voor kosten tot en met twaalf maanden voorafgaand aan de aanvraag, waarbij de datum van de eerste nota bepalend is.
De Raad stelt vast dat zo'n eigen, extra beleid van een gemeente (dat verder gaat dan de wet strikt voorschrijft) door de rechter wordt gerespecteerd, maar dat wel wordt gecontroleerd of de gemeente zich er ook consequent aan houdt. Ter zitting probeerde de gemachtigde van het college uit te leggen dat het beleid alleen bedoeld is voor mensen die zich meteen na het ontstaan van de kosten bij de gemeente melden, en niet voor wie pas een aanvraag indient nadat de nota's al zijn ontvangen. Wie zich direct meldt, zou volgens deze uitleg bijstand kunnen krijgen in afwachting van de definitieve nota's.
De Raad gaat niet mee in die uitleg. De tekst van het beleid zelf biedt daarvoor geen ruimte: er staat simpelweg dat kosten tot twaalf maanden na de eerste nota nog kunnen worden ingediend, zonder de voorwaarde dat iemand zich al eerder had moeten melden. Omdat vaststaat dat de vrouw binnen die termijn van twaalf maanden een aanvraag heeft ingediend, klopt de afwijzing van de gemeente niet met haar eigen beleid. Daarmee is het besluit onvoldoende onderbouwd, en had de rechtbank dit gebrek moeten opmerken.
De Raad kan de zaak nog niet definitief afronden. Het college had ter zitting namelijk laten weten dat het, als de afwijzing geen stand houdt, alsnog wil onderzoeken of de vrouw onvoldoende verantwoordelijkheid heeft getoond voor haar eigen financiële situatie, bijvoorbeeld doordat zij destijds geen ziektekostenverzekering had. Omdat dat een nieuwe beoordeling vergt die de Raad niet zelf kan overnemen, spreekt hij een tussenuitspraak uit: de Centrale Raad van Beroep draagt de gemeente Hoogezand-Sappemeer op om binnen zes weken na deze uitspraak het gebrek in het besluit te herstellen, met inachtneming van wat de Raad heeft overwogen.
Betrokken advocaten
mr. M. Schlepers
appellante
Betrokken rechters
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:GHARL:2024:7733, Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 12-12-2024, 200.345.020/01 en 200.345.036/01 en 200.345.397/01
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden · Civiel Recht; Personen- En Familierecht
ECLI:NL:GHARL:2024:4800, Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 23-07-2024, 200.330.693/01
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden · Civiel Recht
ECLI:NL:GHARL:2024:2094, Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 26-03-2024, 200.335.995/01
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden · Civiel Recht; Personen- En Familierecht
ECLI:NL:GHARL:2023:5549, Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 29-06-2023, 200.317.672/01
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden · Civiel Recht; Personen- En Familierecht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Centrale Raad van BeroepRechtsgebied
BestuursrechtZaaknummer
11-570 WWB-T
Procedure
Hoger beroep
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
Nieuwe uitspraken van deze rechters
- mw. mr.drs. A.M. Overbeeke
- dhr. mr. E.J.M. Heijs
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.
Recente uitspraken
Een vrouw uit de gemeente Dijk en Waard kwam in hoger beroep tegen een uitspraak over een besluit van het gemeentebestuur op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Waar het besluit precies over ging, blijkt niet uit de uitspraak, want de Centrale Raad van Beroep kwam aan de inhoud niet toe. De zaak strandde op twee formele vereisten die de vrouw niet nakwam. Het eerste vereiste is het griffierecht. Wie hoger beroep instelt, moet daarvoor een bedrag betalen; in deze zaak € 147. Op 21 juli 2026 kreeg de vrouw een brief met het verzoek dat bedrag binnen 28 dagen over te maken. Toen dat niet gebeurde, volgde op 21 augustus 2026 een aangetekende brief met een nieuwe termijn van vier weken. Daarin stond ook dat het hoger beroep niet inhoudelijk behandeld kan worden als het griffierecht uitblijft. Ook die termijn verstreek zonder betaling. Het tweede vereiste is dat een beroepschrift de gronden bevat: de redenen waarom de indiener het niet eens is met de eerdere uitspraak. Het beroepschrift van de vrouw bevatte die niet. Op 28 juli 2026 kreeg zij vier weken om dat te herstellen. Zij liet die termijn ongebruikt. Op 28 augustus 2026 volgde een aangetekende brief met opnieuw vier weken, met de waarschuwing dat overschrijding ertoe kan leiden dat de zaak niet inhoudelijk wordt behandeld. Ook nu kwam er geen reactie. De raad oordeelde dat op grond van de beschikbare gegevens niet kan worden gezegd dat de vrouw niet in verzuim is geweest. Zij kreeg bij beide verplichtingen twee kansen en benutte geen van beide. Het hoger beroep is daarom kennelijk niet-ontvankelijk, en dan mag de raad zonder verder onderzoek beslissen. Een enkelvoudige kamer deed dat nadat de meervoudige kamer de zaak daarheen had verwezen. Het hoger beroep richtte zich tegen de uitspraak van de rechtbank Noord-Holland van 14 april 2026. Over de vraag of die uitspraak juist was, zegt de Centrale Raad van Beroep niets, zodat die uitspraak in stand blijft. De Centrale Raad van Beroep verklaart het hoger beroep niet-ontvankelijk. Een proceskostenveroordeling volgt niet, en de vrouw kan binnen zes weken verzet doen tegen deze uitspraak.
Een vrouw die als huishoudelijk medewerker 7,42 uur per week werkte, meldde zich op 19 april 2017 ziek met onder meer handklachten. Bij haar is fibromyalgie vastgesteld, een chronisch pijnsyndroom. Na 104 weken ziekte vroeg zij een uitkering aan op grond van de WIA, de regeling voor mensen die langdurig arbeidsongeschikt zijn. Het Uwv weigerde die uitkering per 17 april 2019, omdat zij minder dan 35 procent arbeidsongeschikt is. Zij vindt dat zij meer beperkingen heeft dan het Uwv aanneemt en daarom de geselecteerde functies niet kan doen. De zaak heeft een lange voorgeschiedenis. Eerder streed de vrouw over de beëindiging van haar Ziektewetuitkering. In die procedure benoemde de Centrale Raad van Beroep verzekeringsarts Greveling-Fockens als deskundige. Zij oordeelde in november 2022 dat de vrouw meer beperkt is dan het Uwv eerst aannam, onder meer voor schroefbewegingen met hand en arm, lopen en staan tijdens het werk en klimmen. Het Uwv paste de beperkingen daarop aan. Voor de WIA-aanvraag sloot de verzekeringsarts aan bij die belastbaarheid, en de arbeidsdeskundige selecteerde functies waarmee de vrouw volgens het Uwv geen inkomensverlies heeft. De arbeidsongeschiktheid kwam daardoor uit op 0,0 procent. De Centrale Raad van Beroep behandelt het hoger beroep tegen de uitspraak van de rechtbank Gelderland van 3 september 2025, die het beroep ongegrond verklaarde. De Raad zag in hoger beroep geen reden om anders te oordelen. De vrouw herhaalde haar beroepsgronden en legde geen nieuwe medische stukken over. De Raad onderschrijft de overwegingen van de rechtbank volledig en neemt die over. Die overwegingen komen op het volgende neer. Bij fibromyalgie zijn geen objectieve afwijkingen te meten, dus de verzekeringsarts moet de mogelijkheden inschatten, en niet elke arts schat dat gelijk in. De rechtbank zag geen reden om de inschatting van de door de Raad benoemde deskundige te verwerpen. Dat de door de vrouw ingeschakelde arts tot een iets andere belastbaarheid kwam, veranderde dat niet. Artrose in de handen was niet aangetoond: een fysiotherapeut mag geen diagnose stellen, hij had het over een latere situatie, en op een röntgenfoto waren geen artroseverschijnselen te zien. Bovendien vallen eventuele beperkingen door artrose binnen die voor fibromyalgie al zijn aangenomen. Ook de bezwaren tegen de functies hielden geen stand. Een licht tot matig verhoogde bloeddruk geeft in het algemeen geen klachten, en de vrouw had eerder geen klachten over haar bloeddruk gemeld. Zij zei zelf dat zij al dertig jaar autorijdt en op de automatische piloot rijdt, dus autorijden is mogelijk. Ongeveer drie uur per dag werken met toetsenbord en muis valt binnen de maximaal vier uur die voor haar zijn toegestaan. Bij de functie van chauffeur personenbusje is niet continu veel kracht nodig om het stuur te bedienen, omdat auto's stuurbekrachtiging hebben. De Centrale Raad van Beroep bevestigt de uitspraak van de rechtbank. De weigering om haar per 17 april 2019 een WIA-uitkering toe te kennen blijft daarmee in stand. De vrouw krijgt geen vergoeding voor proceskosten en griffierecht.
Een vrouw die als begeleidster in de gehandicaptenzorg werkte, meldde zich in januari 2019 ziek vanwege psychische klachten. Ze vroeg een uitkering aan op grond van de Wet WIA, de regeling voor mensen die langdurig arbeidsongeschikt zijn. Voor die uitkering moet iemand ten minste 35 procent arbeidsongeschikt zijn. Het Uwv oordeelde dat zij daar per 17 februari 2021 niet aan voldeed en weigerde de uitkering. De vrouw ging in beroep. De rechtbank vernietigde in 2023 het eerste besluit, omdat het Uwv haar niet fysiek op een spreekuur had onderzocht. Een verzekeringsarts zag haar daarna alsnog en het Uwv bleef bij zijn standpunt. De rechtbank verklaarde het beroep tegen die nieuwe beslissing ongegrond. De Centrale Raad van Beroep behandelt het hoger beroep tegen de uitspraak van de rechtbank Noord-Holland van 11 september 2024. De vrouw stelt dat het Uwv te weinig rekening hield met de bijwerkingen van haar medicijnen, concentratieproblemen, slecht slapen, moeheid en somberheid. Ze vindt dat ze daarom minder uren kan werken en dat de functies die het Uwv voor haar selecteerde niet passen. Ook vindt ze dat de inkomsten uit haar persoonsgebonden budget (pgb) voor de zorg voor haar dochter hadden moeten meetellen bij het bepalen van het loon dat ze zonder ziekte had verdiend. Omdat de Raad twijfelde aan de medische beoordeling, benoemde hij een onafhankelijke arts arbeid en gezondheid als deskundige. Die stelde vast dat de vrouw op de peildatum een gegeneraliseerde angststoornis had, waarschijnlijk ook een lichte tot matige depressie, en stressklachten. De deskundige vond één extra beperking nodig: de vrouw kan niet werken op plekken waar ze in het geheel niet weg kan. Voor een urenbeperking of andere beperkingen zag hij geen onderbouwing. De Raad volgt de deskundige, omdat diens rapport zorgvuldig, inzichtelijk en consistent is. Het Uwv paste de beperkingenlijst daarop aan. Een arbeidsdeskundige onderzocht opnieuw of de geselecteerde functies nog passen. In al die functies kan iemand de werkplek verlaten, bijvoorbeeld voor een toiletbezoek of om even te bewegen. De functies blijven dus geschikt. Ook de pgb-inkomsten tellen volgens de Raad niet mee. Er was geen gezagsverhouding met de toen negenjarige dochter, dus geen loon uit dienstbetrekking. De vrouw was voor dat werk niet verzekerd voor de werknemersverzekeringen. De medische en arbeidskundige onderbouwing van het besluit was pas in hoger beroep compleet. Dat is een gebrek, maar de Raad passeert het omdat het de vrouw niet heeft benadeeld: het Uwv had ook zonder dat gebrek hetzelfde besloten. Het hoger beroep slaagt daarom niet. De Raad bevestigt de uitspraak van de rechtbank, met verbetering van de gronden. De weigering van de WIA-uitkering per 17 februari 2021 blijft in stand. Wel veroordeelt de Raad het Uwv in de proceskosten van de vrouw in beroep en hoger beroep, begroot op € 5.544,76. Dat bedrag omvat de rechtsbijstand en een deel van de kosten van het medisch adviesbureau dat zij zelf inschakelde. Het Uwv moet haar ook het betaalde griffierecht van € 188 vergoeden.
Een vrouw die jarenlang als beveiliger op een vliegveld werkte, meldde zich op 26 januari 2022 ziek. Ze werkte toen 29,31 uur per week en ontving een werkloosheidsuitkering. Na haar ziekmelding vroeg ze een uitkering aan op grond van de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen, de WIA. Die uitkering is er voor mensen die door ziekte of een handicap niet meer (volledig) kunnen werken. Het UWV, de uitkeringsinstantie, weigerde de uitkering. Volgens het UWV was de vrouw per 24 januari 2024 minder dan 35 procent arbeidsongeschikt, en onder die grens bestaat geen recht op een WIA-uitkering. Het UWV baseerde dat op onderzoek door een verzekeringsarts en een arbeidsdeskundige. De verzekeringsarts legde de beperkingen van de vrouw vast in een functionele mogelijkhedenlijst, een overzicht van wat iemand lichamelijk en geestelijk nog wel en niet kan. De arbeidsdeskundige stelde vast dat zij niet meer terug kon naar haar werk als beveiliger, en zocht daarom andere functies die wel bij haar beperkingen pasten. Na bezwaar liet het UWV een verzekeringsarts en een arbeidsdeskundige voor bezwaar en beroep opnieuw kijken. Zij namen meer beperkingen op in de lijst van 1 april 2025. Een deel van de eerst gekozen functies viel daardoor af en er kwamen andere functies voor in de plaats. Het UWV kwam daarmee uit op een arbeidsongeschiktheid van 27,15 procent. Het bezwaar werd bij besluit van 8 april 2025 ongegrond verklaard. De rechtbank Midden-Nederland liet dat besluit in stand. Volgens de rechtbank was het medisch onderzoek zorgvuldig en vielen de gekozen functies binnen wat de vrouw volgens de lijst aankan. Hiertegen ging de vrouw in hoger beroep bij de Centrale Raad van Beroep, de hoogste rechter in zaken over sociale zekerheid. De vrouw voerde aan dat het UWV niet tijdig, volledig en actief onderzoek had gedaan en dat de verzekeringsartsen informatie bij haar behandelaars hadden moeten opvragen. Ook vond ze dat haar beperkingen te licht waren ingeschat. Zij wees op ernstige psychische klachten, onder meer een burn-outbeeld, op toenemende lichamelijke klachten zoals pijn, stijfheid en vermoeidheid, en op een ontregelde diabetes. Die klachten waren er volgens haar al ruim voor de datum in geding. Verder vond ze dat de rechtbank had moeten oordelen over de vraag of haar klachten duurzaam zijn. Ter zitting vroeg ze de Raad om een onafhankelijke deskundige te benoemen. De Raad volgde dat niet. De rechtbank had wel degelijk geoordeeld over de zorgvuldigheid van het onderzoek en de vrouw had niet uitgelegd waarom dat oordeel onjuist zou zijn. De verzekeringsartsen kenden haar klachten en hadden genoeg informatie om tot een afgewogen oordeel te komen. Het hoort bij hun vak om te bepalen welke onderzoeksmethoden ze kiezen en tot welke beperkingen de uitkomsten leiden. Bovendien kon de vrouw zelf medische stukken indienen, en dat had ze ook gedaan. Dat haar beperkingen te licht zouden zijn ingeschat, maakte ze volgens de Raad niet aannemelijk met objectieve medische stukken. De stukken die ze in hoger beroep inbracht dateerden van ver na 24 januari 2024 en zeiden daarom niets over haar situatie op die datum. De vraag of klachten duurzaam zijn, is pas van belang bij volledige arbeidsongeschiktheid en hoefde de rechtbank dus niet te beantwoorden. Omdat de Raad geen twijfel had over het medisch onderzoek, wees hij ook het verzoek om een deskundige af. Tegen de gekozen functies voerde de vrouw geen concrete arbeidskundige bezwaren aan; haar bezwaren richtten zich in wezen alleen op de vastgelegde beperkingen. De Centrale Raad van Beroep bevestigt de uitspraak van de rechtbank. De weigering om de vrouw een WIA-uitkering toe te kennen blijft daarmee in stand. Ze krijgt ook geen vergoeding voor haar proceskosten en het betaalde griffierecht.