Rechter houdt korting op IOAW-uitkering wegens gezamenlijke huishouding in stand — CRVB:2026:1006
gezamenlijke huishouding bij IOAW-uitkering
Eiser / verzoeker
appellanten, broer en zus met een IOAW-uitkering
Verweerder / gedaagde
het college van burgemeester en wethouders van Horst aan de Maas
Centrale Raad van Beroep bevestigt de uitspraak van de rechtbank en houdt de IOAW-uitkering naar de norm voor gehuwden in stand wegens een gezamenlijke huishouding
- Voor een gezamenlijke huishouding is naast gedeeld hoofdverblijf ook wederzijdse zorg vereist, objectief te beoordelen, los van de motieven of de aard van de relatie
- Een gezamenlijke huishoudpot zonder vaste vergoeding of verrekening wijst op financiële verstrengeling die verder gaat dan het delen van woonlasten
- Een kostgangersovereenkomst houdt geen stand zonder commerciële, controleerbare prijs voor kost en inwoning, en al helemaal niet als de praktijk ervan afwijkt
- Onderling verrichte zorgtaken die niet in de overeenkomst staan, zoals koken, wassen, klussen en samen boodschappen doen, bevestigen wederzijdse zorg
- Geen vergoeding van proceskosten of griffierecht
Samenvatting
Een man en zijn zus streden bij de Centrale Raad van Beroep tegen de beslissing van de gemeente Horst aan de Maas om hun uitkeringen te blijven berekenen naar de norm voor gehuwden in plaats van voor alleenstaanden. De zus was in oktober 2021 bij haar broer op zijn uitkeringsadres komen wonen. Naar aanleiding van haar eigen aanvraag voor een uitkering op grond van de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers onderzocht de gemeente hun woonsituatie, en concludeerde dat zij een gezamenlijke huishouding voerden. Beide uitkeringen werden daarom vastgesteld naar de lagere gehuwdennorm. Ruim een maand later sloten broer en zus een kostgangersovereenkomst, waarin onder meer stond dat de zus € 450 per maand zou bijdragen aan de huishouding en gebruik mocht maken van de woning, het sanitair, de telefoon en het internet. Toen de gemeente daarna opnieuw onderzoek deed, hield zij vast aan haar standpunt dat er een gezamenlijke huishouding bestond, en de rechtbank Limburg verklaarde het beroep daartegen ongegrond.
In hoger beroep voerde de zus aan dat van een gezamenlijke huishouding geen sprake was, omdat er geen wederzijdse zorg bestond en zij juist een zakelijke kostgangersrelatie met haar broer had. Voor een gezamenlijke huishouding in de zin van de wet moeten twee meerderjarigen niet alleen hun hoofdverblijf in dezelfde woning hebben, wat hier niet in geschil was, maar ook blijk geven van zorg voor elkaar, bijvoorbeeld door een financiële bijdrage aan de huishouding of anderszins. Die vraag moet objectief worden beantwoord: de reden waarom mensen zijn gaan samenwonen, hun onderlinge relatie en hun bedoelingen spelen daarbij geen rol.
De Raad volgde de zus niet. Van een zuiver zakelijke kostgangersrelatie was volgens de Raad geen sprake, en ook ontbrak financiële verstrengeling niet. De zus betaalde geen vergoeding voor het gebruik van de woning zelf; ze woonde in zoverre gratis bij haar broer. De € 450 die ze maandelijks bijdroeg, was geen vastgesteld bedrag op basis van werkelijke kosten, maar simpelweg wat ze kon missen. Al het geld van beiden ging in één huishoudpot die de broer beheerde, zonder dat werd bijgehouden wie welke kosten maakte of dat er nog werd verrekend. Dat gaat volgens de Raad veel verder dan het louter delen van woonlasten.
Ook als zakelijke kostgangersrelatie hield de overeenkomst geen stand: daarvoor is nodig dat de afspraken in een contract staan en dat voor kost en inwoning een commerciële, controleerbare prijs wordt betaald, en dat was hier niet het geval. Bovendien week de praktijk af van wat op papier stond: anders dan in de overeenkomst afgesproken kookte en waste alleen de zus, terwijl zij bovendien de hele woning schoonhield en de broer de klusjes deed, de huishoudpot beheerde en de boodschappen betaalde. Ze deden zelfs samen op de fiets boodschappen, omdat de zus dat niet alleen kon. Al deze niet-afgesproken zorgtaken over en weer bevestigden voor de Raad dat er wederzijdse zorg bestond.
De Centrale Raad van Beroep concludeerde dat de rechtbank terecht had geoordeeld dat de gemeente de uitkeringen terecht naar de gehuwdennorm bleef berekenen. Het hoger beroep slaagde niet, de uitspraak van de rechtbank werd bevestigd, en broer en zus kregen geen vergoeding van hun proceskosten of het betaalde griffierecht.
Betrokken advocaten
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:CRVB:2025:1847, Centrale Raad van Beroep, 17-12-2025, 24/2204 WAJONG
Centrale Raad van Beroep · Bestuursrecht; Socialezekerheidsrecht
ECLI:NL:RBLIM:2025:12283, Rechtbank Limburg, 11-12-2025, ROE 25/2325
Rechtbank Limburg · Bestuursrecht
ECLI:NL:CRVB:2025:1731, Centrale Raad van Beroep, 25-11-2025, 24/1270 PW
Centrale Raad van Beroep · Bestuursrecht; Socialezekerheidsrecht
ECLI:NL:CRVB:2025:1573, Centrale Raad van Beroep, 28-10-2025, 24/2464 PW
Centrale Raad van Beroep · Bestuursrecht; Socialezekerheidsrecht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Centrale Raad van BeroepRechtsgebied
Bestuursrecht; SocialezekerheidsrechtZaaknummer
24/481 NIOAW
Procedure
Hoger beroep
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.