Naar inhoud
Juristi.nl

Raad van Beroep: bijstand terecht ingetrokken na te lang verblijf in buitenland — CRVB:2026:1100

intrekking van bijstand wegens verblijf van meer dan vier weken buiten Nederland

Eiser / verzoeker

Echtpaar wiens bijstand was ingetrokken na een lang verblijf in het buitenland

VS

Verweerder / gedaagde

College van burgemeester en wethouders van 's-Hertogenbosch

De Centrale Raad van Beroep bevestigt de uitspraak van de rechtbank, waardoor de intrekking van de bijstand vanwege een te lang verblijf in het buitenland in stand blijft.

  • Bijstand ingetrokken omdat gezin langer dan vier weken per kalenderjaar buiten Nederland verbleef
  • Ontvangen bedragen van ruim € 6.500 tijdens het verblijf weerleggen het beroep op een acute noodsituatie
  • Rechter mag een wet in formele zin niet toetsen aan het evenredigheidsbeginsel, behoudens onvoorziene bijzondere omstandigheden
  • Wetgever heeft bewust geen uitzondering gemaakt voor overmacht zoals ziekte of het uitbreken van oorlog
  • Ook de recente Participatiewet in balans handhaaft de uitsluitingsgrond zonder ruimere overmachtsuitzondering

Samenvatting

Een echtpaar uit 's-Hertogenbosch, dat sinds 2016 bijstand ontving, meldde begin maart 2023 bij de gemeente dat het samen met de drie minderjarige kinderen op 15 maart naar het buitenland zou vertrekken en op 11 april weer terug zou zijn. Begin april liet de man weten dat het gezin ziek was geworden, met tyfus en malaria, en niet op tijd kon terugkeren. Vanaf 13 april 2023 verbleven zij daardoor langer dan de toegestane vier weken buiten Nederland, waarop de gemeente de bijstand blokkeerde.

Het werd er niet beter op: op 15 april brak in het land waar het gezin verbleef een burgeroorlog uit, waardoor vliegvelden sloten. Vanaf 23 april organiseerde de Nederlandse overheid evacuatievluchten waarvoor het gezin in aanmerking kwam, maar zij maakten daar geen gebruik van omdat de weg naar het vliegveld volgens de man te gevaarlijk was. Pas eind juni 2023 keerden zij terug naar Nederland, waarna ze meteen weer bijstand aanvroegen en ook kregen, met ingang van 28 juni 2023.

AI-zoekassistent

Beschrijf uw zaak. Wij vinden de juiste advocaat.

In één of twee zinnen matcht onze AI uw situatie direct met gespecialiseerde advocaten, desgewenst in uw regio.

Match uit 19.638 advocatenGratis en vrijblijvendResultaat in seconden

Over de tussenliggende periode, van 13 april tot 16 juni 2023, trok de gemeente de bijstand echter in en hield dat na bezwaar in stand: wie langer dan vier weken per kalenderjaar buiten Nederland verblijft, heeft volgens de Participatiewet geen recht op bijstand. De rechtbank Oost-Brabant verklaarde het beroep daartegen weliswaar gegrond en vernietigde het besluit, maar liet de gevolgen ervan in stand: de rechtbank vond de motivering van de gemeente onjuist, maar oordeelde dat de intrekking zelf terecht was, omdat het gezin niet aannemelijk had gemaakt dat er sprake was van een acute noodsituatie.

Tegen die uitspraak ging het echtpaar in hoger beroep bij de Centrale Raad van Beroep. Zij voerden twee argumenten aan. Ten eerste stelden zij dat er sprake was van zeer dringende redenen om toch bijstand te krijgen, omdat zij in het buitenland onvoldoende geld hadden voor eten en voor de terugreis. Uit de overgelegde bankafschriften bleek echter dat het gezin in die periode juist forse bedragen had ontvangen: onder meer de bijstand over voorafgaande maanden, toeslagen, vakantiegeld en verschillende giften, samen ruim € 6.500. Het probleem was niet dat er geen geld op de rekening stond, maar dat ze er ter plaatse moeilijk bij konden. Toch bleek uit hun eigen verklaring dat ze via een tussenpersoon wel degelijk aan contant geld ter plaatse konden komen, en de Raad oordeelde dat er voldoende ruimte was geweest om dat vaker te doen als dat nodig was. Van een acute noodsituatie die alleen met bijstand kon worden opgelost, was dus geen sprake.

Het tweede argument van het echtpaar was dat de wettelijke uitsluitingsgrond in hun geval buiten toepassing moest blijven, omdat strikte toepassing ervan door de overmacht van ziekte en oorlog onevenredig zou uitpakken. De Raad ging hier niet in mee. Rechters mogen een wet in formele zin, zoals de Participatiewet, niet toetsen aan algemene rechtsbeginselen, tenzij zich bijzondere omstandigheden voordoen waarmee de wetgever geen rekening heeft gehouden. Uit de wetsgeschiedenis bleek juist dat de wetgever bewust rekening heeft gehouden met de mogelijkheid dat mensen door overmacht, waaronder ziekte of het uitbreken van een oorlog, langer dan vier weken in het buitenland vastzitten, zonder dat dit een uitzondering rechtvaardigt. Ook bij de recente aanpassing van de wet, de Participatiewet in balans, is deze regel gehandhaafd zonder een ruimere uitzondering voor overmacht.

De Centrale Raad van Beroep kwam daarom tot de conclusie dat het hoger beroep niet slaagt en bevestigde de uitspraak van de rechtbank. De intrekking van de bijstand over de periode van 13 april tot en met 16 juni 2023 blijft in stand, en het echtpaar krijgt geen vergoeding voor de proceskosten of het griffierecht.

Betrokken advocaten

mr. A. Ang

appellanten

Sprakel Advocatuur, HAARLEM

25 uitspraken
mr. J. Sprakel

appellanten

Sprakel Advocatuur, HAARLEM

410 uitspraken

Gerelateerde uitspraken

Gegevens

Datum uitspraak

Zaaknummer

24/1345 PW

Procedure

Hoger beroep

Bron: officiële uitspraak op rechtspraak.nl

Op de hoogte blijven

Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.

Adv.Ynvest Fund
6%

vast rendement

  • Vastgoed als zekerheid
  • Kwartaalbetalingen
  • Vanaf €30.000
Meer informatie

Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.

Recente uitspraken

CRVB:2026:1506
Centrale Raad van Beroep·
Bestuursrecht; Socialezekerheidsrecht
CRVB:2026:1505
Centrale Raad van Beroep·
Bestuursrecht; Socialezekerheidsrecht
CRVB:2026:1485
Centrale Raad van Beroep·
Bestuursrecht; Socialezekerheidsrecht
CRVB:2026:1495
Centrale Raad van Beroep·
Bestuursrecht; Socialezekerheidsrecht
CRVB:2026:1496
Centrale Raad van Beroep·
Bestuursrecht; Socialezekerheidsrecht