Surinaamse man verliest beroep op eenmalige tegemoetkoming door leeftijdseis — CRVB:2026:359
Afwijzing tegemoetkoming TBSH wegens niet voldoen aan leeftijdseis bij vestiging in Nederland
Eiser / verzoeker
appellant (man van Surinaamse herkomst)
Verweerder / gedaagde
minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Het hoger beroep is verworpen; de afwijzing van de aanvraag om een tegemoetkoming van €5.000 op grond van het TBSH blijft in stand.
- De Centrale Raad van Beroep oordeelt dat de minister terecht mocht uitgaan van de registratieDatum in het Schakelregister (23 augustus 1968), nu appellant het tegendeel niet aannemelijk heeft gemaakt.
- De leeftijdseis van achttien jaar bij aankomst in Nederland (artikel 3 sub c TBSH) is niet onverbindend: de regeling is bij uitstek het resultaat van een politiek-bestuurlijke afweging die slechts zeer terughoudend rechterlijk getoetst wordt.
- De leeftijdsgrens sluit aan bij de Toescheidingsovereenkomst, die achttien jaar als maatstaf voor meerderjarigheid en zelfstandige nationaliteitskeuze hanteerde, en is daarmee een objectiveerbaar criterium.
- Toepassing van de leeftijdsvoorwaarde is in het concrete geval van appellant niet onredelijk bezwarend, omdat de voorwaarde niet nadeliger uitpakt dan door de regelgever beoogd.
- Het hoger beroep slaagt niet; appellant ontvangt geen proceskosten- of griffierechtvergoeding.
Samenvatting
Een man van Surinaamse herkomst heeft tevergeefs geprobeerd een eenmalige tegemoetkoming van vijfduizend euro te krijgen op grond van het Tijdelijk besluit eenmalig bedrag ouderen van Surinaamse herkomst (TBSH). Die regeling is in 2024 in het leven geroepen als gebaar van erkenning voor Surinaamse ouderen die vóór de onafhankelijkheid van Suriname naar Nederland kwamen en daardoor een onvolledige AOW hebben opgebouwd. De man strandde op een leeftijdseis: hij was nog geen achttien jaar oud toen hij in 1968 naar Nederland verhuisde.
De regeling stelt als voorwaarde dat iemand op het moment van vertrek naar Nederland minimaal achttien jaar oud was. Die grens is gekozen omdat op die leeftijd iemand geacht wordt een bewuste, zelfstandige keuze te hebben gemaakt om naar Nederland te komen in plaats van in Suriname te blijven. De man, geboren in 1950, staat in het Schakelregister geregistreerd als op 23 augustus 1968 in Nederland aangekomen — dus vóór zijn achttiende verjaardag.
De man betwistte die registratie. Hij opperde dat familieleden hem mogelijk al eerder hadden ingeschreven dan hij daadwerkelijk arriveerde, maar kon dat niet hard maken omdat zijn oudere familieleden inmiddels zijn overleden. Ook wees hij op een schoolrapport waaruit zou blijken dat hij pas in 1969 volledig in Nederland aanwezig was. De Centrale Raad van Beroep ging daar niet in mee: de inschrijving in het gemeentelijk bevolkingsregister van Amsterdam — een paar dagen later dan het Schakelregister — bevestigt juist die registratie, en het schoolrapport biedt onvoldoende tegenbewijs, mede gelet op een wetswijziging rond de leerplicht in 1969.
Daarnaast voerde de man aan dat de leeftijdseis als zodanig niet deugt. Hij redeneerde dat ook iemand die op jonge leeftijd naar Nederland kwam, maar daar sindsdien zijn hele leven heeft gewoond en gewerkt, aantoonbaar een bewuste keuze heeft gemaakt om Nederlander te blijven. Dat argument vond de Raad weliswaar begrijpelijk, maar juridisch niet sterk genoeg. De rechter toetst een dergelijke politiek-bestuurlijke regeling slechts zeer terughoudend. Pas als een voorwaarde overduidelijk ongeschikt of onnodig is om het nagestreefde doel te bereiken, kan die buiten toepassing worden gelaten. Dat was hier niet het geval: de leeftijdsgrens van achttien jaar sluit aan bij de Toescheidingsovereenkomst, het internationale verdrag dat bij de Surinaamse onafhankelijkheid regelde wie Nederlander bleef en wie Surinamer werd.
De Raad erkende dat het ook denkbaar was geweest om de leeftijdseis te koppelen aan het moment van de Surinaamse onafhankelijkheid in 1975 in plaats van aan het moment van aankomst in Nederland, maar dat maakt de gemaakte keuze nog niet onrechtmatig. De regelgever had veel vrijheid bij het vormgeven van deze regeling, die uitdrukkelijk bedoeld is als een vrijwillig gebaar — niet als juridisch afdwingbaar recht.
De Centrale Raad van Beroep bevestigde de uitspraak van de rechtbank Amsterdam en hield de afwijzing van de aanvraag in stand. De man ontvangt de tegemoetkoming van vijfduizend euro niet en krijgt ook zijn proceskosten en griffierecht niet vergoed.
Betrokken advocaten
mr. K. Verbeek
verweerder
mr. R. de Regt
verweerder
mr. G.E. Eind
verweerder
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:RBROT:2026:566, Rechtbank Rotterdam, 20-01-2026, ROT 24/10032
Rechtbank Rotterdam · Bestuursrecht
ECLI:NL:CRVB:2025:1198, Centrale Raad van Beroep, 12-08-2025, 23/1706 PW
Centrale Raad van Beroep · Bestuursrecht; Socialezekerheidsrecht
ECLI:NL:RBDHA:2025:14125, Rechtbank Den Haag, 21-07-2025, SGR 24/10078
Rechtbank Den Haag · Bestuursrecht; Socialezekerheidsrecht
ECLI:NL:RBNHO:2025:5068, Rechtbank Noord-Holland, 12-05-2025, 24/8163
Rechtbank Noord-Holland · Bestuursrecht; Socialezekerheidsrecht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Centrale Raad van BeroepRechtsgebied
BestuursrechtZaaknummer
25/1395 TBSH
Procedure
Hoger beroep
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.
Recente uitspraken
Een vrouw uit de gemeente Dijk en Waard kwam in hoger beroep tegen een uitspraak over een besluit van het gemeentebestuur op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Waar het besluit precies over ging, blijkt niet uit de uitspraak, want de Centrale Raad van Beroep kwam aan de inhoud niet toe. De zaak strandde op twee formele vereisten die de vrouw niet nakwam. Het eerste vereiste is het griffierecht. Wie hoger beroep instelt, moet daarvoor een bedrag betalen; in deze zaak € 147. Op 21 juli 2026 kreeg de vrouw een brief met het verzoek dat bedrag binnen 28 dagen over te maken. Toen dat niet gebeurde, volgde op 21 augustus 2026 een aangetekende brief met een nieuwe termijn van vier weken. Daarin stond ook dat het hoger beroep niet inhoudelijk behandeld kan worden als het griffierecht uitblijft. Ook die termijn verstreek zonder betaling. Het tweede vereiste is dat een beroepschrift de gronden bevat: de redenen waarom de indiener het niet eens is met de eerdere uitspraak. Het beroepschrift van de vrouw bevatte die niet. Op 28 juli 2026 kreeg zij vier weken om dat te herstellen. Zij liet die termijn ongebruikt. Op 28 augustus 2026 volgde een aangetekende brief met opnieuw vier weken, met de waarschuwing dat overschrijding ertoe kan leiden dat de zaak niet inhoudelijk wordt behandeld. Ook nu kwam er geen reactie. De raad oordeelde dat op grond van de beschikbare gegevens niet kan worden gezegd dat de vrouw niet in verzuim is geweest. Zij kreeg bij beide verplichtingen twee kansen en benutte geen van beide. Het hoger beroep is daarom kennelijk niet-ontvankelijk, en dan mag de raad zonder verder onderzoek beslissen. Een enkelvoudige kamer deed dat nadat de meervoudige kamer de zaak daarheen had verwezen. Het hoger beroep richtte zich tegen de uitspraak van de rechtbank Noord-Holland van 14 april 2026. Over de vraag of die uitspraak juist was, zegt de Centrale Raad van Beroep niets, zodat die uitspraak in stand blijft. De Centrale Raad van Beroep verklaart het hoger beroep niet-ontvankelijk. Een proceskostenveroordeling volgt niet, en de vrouw kan binnen zes weken verzet doen tegen deze uitspraak.
Een vrouw die als huishoudelijk medewerker 7,42 uur per week werkte, meldde zich op 19 april 2017 ziek met onder meer handklachten. Bij haar is fibromyalgie vastgesteld, een chronisch pijnsyndroom. Na 104 weken ziekte vroeg zij een uitkering aan op grond van de WIA, de regeling voor mensen die langdurig arbeidsongeschikt zijn. Het Uwv weigerde die uitkering per 17 april 2019, omdat zij minder dan 35 procent arbeidsongeschikt is. Zij vindt dat zij meer beperkingen heeft dan het Uwv aanneemt en daarom de geselecteerde functies niet kan doen. De zaak heeft een lange voorgeschiedenis. Eerder streed de vrouw over de beëindiging van haar Ziektewetuitkering. In die procedure benoemde de Centrale Raad van Beroep verzekeringsarts Greveling-Fockens als deskundige. Zij oordeelde in november 2022 dat de vrouw meer beperkt is dan het Uwv eerst aannam, onder meer voor schroefbewegingen met hand en arm, lopen en staan tijdens het werk en klimmen. Het Uwv paste de beperkingen daarop aan. Voor de WIA-aanvraag sloot de verzekeringsarts aan bij die belastbaarheid, en de arbeidsdeskundige selecteerde functies waarmee de vrouw volgens het Uwv geen inkomensverlies heeft. De arbeidsongeschiktheid kwam daardoor uit op 0,0 procent. De Centrale Raad van Beroep behandelt het hoger beroep tegen de uitspraak van de rechtbank Gelderland van 3 september 2025, die het beroep ongegrond verklaarde. De Raad zag in hoger beroep geen reden om anders te oordelen. De vrouw herhaalde haar beroepsgronden en legde geen nieuwe medische stukken over. De Raad onderschrijft de overwegingen van de rechtbank volledig en neemt die over. Die overwegingen komen op het volgende neer. Bij fibromyalgie zijn geen objectieve afwijkingen te meten, dus de verzekeringsarts moet de mogelijkheden inschatten, en niet elke arts schat dat gelijk in. De rechtbank zag geen reden om de inschatting van de door de Raad benoemde deskundige te verwerpen. Dat de door de vrouw ingeschakelde arts tot een iets andere belastbaarheid kwam, veranderde dat niet. Artrose in de handen was niet aangetoond: een fysiotherapeut mag geen diagnose stellen, hij had het over een latere situatie, en op een röntgenfoto waren geen artroseverschijnselen te zien. Bovendien vallen eventuele beperkingen door artrose binnen die voor fibromyalgie al zijn aangenomen. Ook de bezwaren tegen de functies hielden geen stand. Een licht tot matig verhoogde bloeddruk geeft in het algemeen geen klachten, en de vrouw had eerder geen klachten over haar bloeddruk gemeld. Zij zei zelf dat zij al dertig jaar autorijdt en op de automatische piloot rijdt, dus autorijden is mogelijk. Ongeveer drie uur per dag werken met toetsenbord en muis valt binnen de maximaal vier uur die voor haar zijn toegestaan. Bij de functie van chauffeur personenbusje is niet continu veel kracht nodig om het stuur te bedienen, omdat auto's stuurbekrachtiging hebben. De Centrale Raad van Beroep bevestigt de uitspraak van de rechtbank. De weigering om haar per 17 april 2019 een WIA-uitkering toe te kennen blijft daarmee in stand. De vrouw krijgt geen vergoeding voor proceskosten en griffierecht.
Een vrouw die als begeleidster in de gehandicaptenzorg werkte, meldde zich in januari 2019 ziek vanwege psychische klachten. Ze vroeg een uitkering aan op grond van de Wet WIA, de regeling voor mensen die langdurig arbeidsongeschikt zijn. Voor die uitkering moet iemand ten minste 35 procent arbeidsongeschikt zijn. Het Uwv oordeelde dat zij daar per 17 februari 2021 niet aan voldeed en weigerde de uitkering. De vrouw ging in beroep. De rechtbank vernietigde in 2023 het eerste besluit, omdat het Uwv haar niet fysiek op een spreekuur had onderzocht. Een verzekeringsarts zag haar daarna alsnog en het Uwv bleef bij zijn standpunt. De rechtbank verklaarde het beroep tegen die nieuwe beslissing ongegrond. De Centrale Raad van Beroep behandelt het hoger beroep tegen de uitspraak van de rechtbank Noord-Holland van 11 september 2024. De vrouw stelt dat het Uwv te weinig rekening hield met de bijwerkingen van haar medicijnen, concentratieproblemen, slecht slapen, moeheid en somberheid. Ze vindt dat ze daarom minder uren kan werken en dat de functies die het Uwv voor haar selecteerde niet passen. Ook vindt ze dat de inkomsten uit haar persoonsgebonden budget (pgb) voor de zorg voor haar dochter hadden moeten meetellen bij het bepalen van het loon dat ze zonder ziekte had verdiend. Omdat de Raad twijfelde aan de medische beoordeling, benoemde hij een onafhankelijke arts arbeid en gezondheid als deskundige. Die stelde vast dat de vrouw op de peildatum een gegeneraliseerde angststoornis had, waarschijnlijk ook een lichte tot matige depressie, en stressklachten. De deskundige vond één extra beperking nodig: de vrouw kan niet werken op plekken waar ze in het geheel niet weg kan. Voor een urenbeperking of andere beperkingen zag hij geen onderbouwing. De Raad volgt de deskundige, omdat diens rapport zorgvuldig, inzichtelijk en consistent is. Het Uwv paste de beperkingenlijst daarop aan. Een arbeidsdeskundige onderzocht opnieuw of de geselecteerde functies nog passen. In al die functies kan iemand de werkplek verlaten, bijvoorbeeld voor een toiletbezoek of om even te bewegen. De functies blijven dus geschikt. Ook de pgb-inkomsten tellen volgens de Raad niet mee. Er was geen gezagsverhouding met de toen negenjarige dochter, dus geen loon uit dienstbetrekking. De vrouw was voor dat werk niet verzekerd voor de werknemersverzekeringen. De medische en arbeidskundige onderbouwing van het besluit was pas in hoger beroep compleet. Dat is een gebrek, maar de Raad passeert het omdat het de vrouw niet heeft benadeeld: het Uwv had ook zonder dat gebrek hetzelfde besloten. Het hoger beroep slaagt daarom niet. De Raad bevestigt de uitspraak van de rechtbank, met verbetering van de gronden. De weigering van de WIA-uitkering per 17 februari 2021 blijft in stand. Wel veroordeelt de Raad het Uwv in de proceskosten van de vrouw in beroep en hoger beroep, begroot op € 5.544,76. Dat bedrag omvat de rechtsbijstand en een deel van de kosten van het medisch adviesbureau dat zij zelf inschakelde. Het Uwv moet haar ook het betaalde griffierecht van € 188 vergoeden.
Een vrouw die jarenlang als beveiliger op een vliegveld werkte, meldde zich op 26 januari 2022 ziek. Ze werkte toen 29,31 uur per week en ontving een werkloosheidsuitkering. Na haar ziekmelding vroeg ze een uitkering aan op grond van de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen, de WIA. Die uitkering is er voor mensen die door ziekte of een handicap niet meer (volledig) kunnen werken. Het UWV, de uitkeringsinstantie, weigerde de uitkering. Volgens het UWV was de vrouw per 24 januari 2024 minder dan 35 procent arbeidsongeschikt, en onder die grens bestaat geen recht op een WIA-uitkering. Het UWV baseerde dat op onderzoek door een verzekeringsarts en een arbeidsdeskundige. De verzekeringsarts legde de beperkingen van de vrouw vast in een functionele mogelijkhedenlijst, een overzicht van wat iemand lichamelijk en geestelijk nog wel en niet kan. De arbeidsdeskundige stelde vast dat zij niet meer terug kon naar haar werk als beveiliger, en zocht daarom andere functies die wel bij haar beperkingen pasten. Na bezwaar liet het UWV een verzekeringsarts en een arbeidsdeskundige voor bezwaar en beroep opnieuw kijken. Zij namen meer beperkingen op in de lijst van 1 april 2025. Een deel van de eerst gekozen functies viel daardoor af en er kwamen andere functies voor in de plaats. Het UWV kwam daarmee uit op een arbeidsongeschiktheid van 27,15 procent. Het bezwaar werd bij besluit van 8 april 2025 ongegrond verklaard. De rechtbank Midden-Nederland liet dat besluit in stand. Volgens de rechtbank was het medisch onderzoek zorgvuldig en vielen de gekozen functies binnen wat de vrouw volgens de lijst aankan. Hiertegen ging de vrouw in hoger beroep bij de Centrale Raad van Beroep, de hoogste rechter in zaken over sociale zekerheid. De vrouw voerde aan dat het UWV niet tijdig, volledig en actief onderzoek had gedaan en dat de verzekeringsartsen informatie bij haar behandelaars hadden moeten opvragen. Ook vond ze dat haar beperkingen te licht waren ingeschat. Zij wees op ernstige psychische klachten, onder meer een burn-outbeeld, op toenemende lichamelijke klachten zoals pijn, stijfheid en vermoeidheid, en op een ontregelde diabetes. Die klachten waren er volgens haar al ruim voor de datum in geding. Verder vond ze dat de rechtbank had moeten oordelen over de vraag of haar klachten duurzaam zijn. Ter zitting vroeg ze de Raad om een onafhankelijke deskundige te benoemen. De Raad volgde dat niet. De rechtbank had wel degelijk geoordeeld over de zorgvuldigheid van het onderzoek en de vrouw had niet uitgelegd waarom dat oordeel onjuist zou zijn. De verzekeringsartsen kenden haar klachten en hadden genoeg informatie om tot een afgewogen oordeel te komen. Het hoort bij hun vak om te bepalen welke onderzoeksmethoden ze kiezen en tot welke beperkingen de uitkomsten leiden. Bovendien kon de vrouw zelf medische stukken indienen, en dat had ze ook gedaan. Dat haar beperkingen te licht zouden zijn ingeschat, maakte ze volgens de Raad niet aannemelijk met objectieve medische stukken. De stukken die ze in hoger beroep inbracht dateerden van ver na 24 januari 2024 en zeiden daarom niets over haar situatie op die datum. De vraag of klachten duurzaam zijn, is pas van belang bij volledige arbeidsongeschiktheid en hoefde de rechtbank dus niet te beantwoorden. Omdat de Raad geen twijfel had over het medisch onderzoek, wees hij ook het verzoek om een deskundige af. Tegen de gekozen functies voerde de vrouw geen concrete arbeidskundige bezwaren aan; haar bezwaren richtten zich in wezen alleen op de vastgelegde beperkingen. De Centrale Raad van Beroep bevestigt de uitspraak van de rechtbank. De weigering om de vrouw een WIA-uitkering toe te kennen blijft daarmee in stand. Ze krijgt ook geen vergoeding voor haar proceskosten en het betaalde griffierecht.