Hof bevestigt taakstraf voor rijden onder invloed en handhaaft vrijspraak — GHAMS:2026:2281
rijden onder invloed van drugs
Eiser / verzoeker
Advocaat-generaal
Verweerder / gedaagde
de verdachte
Hof bevestigt het vonnis: verdachte veroordeeld tot een taakstraf van 40 uur en een voorwaardelijke ontzegging van de rijbevoegdheid van 6 maanden, vrijspraak voor het andere feit blijft in stand.
- Hof bevestigt de vrijspraak van het subsidiair tenlastegelegde rijden onder invloed van drugs, omdat een positieve speekseltest en afwijkend rijgedrag onvoldoende bewijs opleveren
- Een speekseltest is volgens het hof wezenlijk anders dan een ademanalyse bij alcohol en kan de mate van beinvloeding niet objectief vaststellen
- Politierechter nam ten onrechte een overschrijding van de redelijke termijn in eerste aanleg aan; die overschrijding deed zich alleen in hoger beroep voor, met ongeveer 6 maanden
- Ondanks dat een onvoorwaardelijke ontzegging van de rijbevoegdheid passend zou zijn, houdt het hof vanwege het tijdsverloop de voorwaardelijke ontzegging van 6 maanden in stand
- Hof wijst de eis van de advocaat-generaal tot een voorwaardelijke gevangenisstraf van 30 dagen en een ontzegging van 12 maanden af en bevestigt het vonnis van de politierechter
Samenvatting
Het gerechtshof Amsterdam heeft het vonnis van de politierechter in twee gevoegde strafzaken tegen een man bevestigd. Hij hield een taakstraf van 40 uur en een voorwaardelijke ontzegging van de rijbevoegdheid van 6 maanden, terwijl zijn vrijspraak voor een tweede feit in stand bleef.
De man werd op 28 februari 2022 door de politie staande gehouden op de A4, nadat verbalisanten zagen dat zijn Volkswagen Golf met wisselende snelheid over de rijbaan slingerde. Hij bleek geen rijbewijs te hebben voor de auto die hij bestuurde, sprak snel en gehaast en gedroeg zich onrustig. Een speekseltest gaf een indicatie voor amfetamine, cannabis en cocaine. Het openbaar ministerie vond dit voldoende bewijs dat hij onder een zodanige invloed van drugs verkeerde dat hij niet meer in staat was een voertuig te besturen, zoals de wet dat verbiedt.
Het hof dacht daar anders over. Een positieve speekseltest levert volgens het hof slechts een vermoeden van drugsgebruik op en is ongeschikt als bewijs dat iemand daadwerkelijk onder invloed verkeerde. Dat verschilt wezenlijk van een ademanalyse bij alcohol, waarmee wel objectief kan worden vastgesteld of iemand een grenswaarde heeft overschreden. De verklaring van de man zelf hielp het openbaar ministerie ook niet verder: hij vertelde dat hij weleens amfetamine en cannabis gebruikte, maar dan altijd een dag wachtte voor hij weer ging rijden. 'Ik weet dat drugs de rijvaardigheid kunnen beinvloeden. Ik wachtte altijd een dag voor ik weer een motorrijtuig ging besturen. Ik weet dat het lang in je bloed blijft, maar ik wist niet dat het zo lang effect had op je rijden', verklaarde hij. Uit die verklaring viel niets af te leiden over de hoeveelheid of het tijdstip van gebruik vlak voor de controle. Ook het afwijkende rijgedrag kon volgens het hof allerlei oorzaken hebben en bewees op zichzelf niet dat drugsgebruik daarachter zat. Het hof volgde daarom de politierechter in de vrijspraak van dit onderdeel van de tenlastelegging.
Voor het andere, wel bewezen feit, waarbij de man als bestuurder van een motorfiets na gebruik van amfetamine en cannabis aan het verkeer had deelgenomen, hield het hof vast aan de eerder opgelegde taakstraf van 40 uur, subsidiair 20 dagen hechtenis, en de voorwaardelijke ontzegging van de rijbevoegdheid van 6 maanden met een proeftijd van 2 jaar. Het hof achtte dit gedrag ernstig, omdat bestuurders die meerdere middelen combineren een aanzienlijk risico vormen voor de verkeersveiligheid, en de man bovendien niet over een geldig rijbewijs bleek te beschikken.
De advocaat-generaal had in hoger beroep juist een zwaardere straf geeist: een geheel voorwaardelijke gevangenisstraf van 30 dagen met een proeftijd van 2 jaar en een geheel voorwaardelijke ontzegging van de rijbevoegdheid van 12 maanden, mede omdat de man geen bekende woon of verblijfplaats meer in Europa heeft. De raadsvrouw bepleitte juist een volledig voorwaardelijke taakstraf, onder verwijzing naar het tijdsverloop en de omstandigheid dat de man niet meer in Nederland verblijft.
Over de redelijke termijn oordeelde het hof genuanceerd. Anders dan de politierechter meende, was er in eerste aanleg geen overschrijding: de redelijke termijn ging pas lopen met de dagvaarding van 18 november 2023 en het vonnis volgde al op 8 februari 2024. In hoger beroep was wel sprake van een overschrijding, met ongeveer 6 maanden. Gelet op de aard en hoogte van de opgelegde straffen volstond het hof met de enkele vaststelling van die overschrijding, zonder de straf verder te verlagen. Ook zag het hof, ondanks dat een onvoorwaardelijke ontzegging van de rijbevoegdheid gezien vergelijkbare zaken eigenlijk passend was, vanwege het tijdsverloop af van een verzwaring en bevestigde het daarmee volledig het vonnis van de politierechter.
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Gerechtshof AmsterdamRechtsgebied
StrafrechtZaaknummer
23-000414-24
Procedure
Hoger beroep
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.
Recente uitspraken
Een man werd door het gerechtshof Amsterdam veroordeeld voor de doodslag op zijn levenspartner, die in januari 2016 na een ruzie in hun Amsterdamse woning verdween. Haar lichaam werd op 29 maart 2016 gevonden in een bos bij Nunspeet, gekleed in andere kleding dan de man bij de politie had opgegeven. De rechtbank Amsterdam had hem eerder vrijgesproken; het openbaar ministerie stelde hoger beroep in. De zaak draaide grotendeels om indirecte bewijzen. De vrouw was voor het laatst levend bij de verdachte gezien, haar telefoon, portemonnee en handtas bleven achter in de woning, en er werden kattenharen op haar kleding aangetroffen die hoogstwaarschijnlijk afkomstig waren uit de gezamenlijke woning. De man kende de vindplaats van het lichaam goed, omdat hij er regelmatig had gevist. Zijn telefoon was de middag van 8 januari 2016 ruim twee uur onbereikbaar, terwijl hij in die periode de kans had gehad om het lichaam te dumpen. Kort na de verdwijning zegde hij haar vakbondslidmaatschap op, nog vóór hij contact had opgenomen met Slachtofferhulp, en weken later trok een nieuwe partner bij hem in. Een cruciale getuigenverklaring speelde de rechters parten. De dochter van de verdachte en het slachtoffer verklaarde in 2023, zeven jaar na de feiten, dat zij had gezien hoe haar vader haar moeder wurgde. Zowel het hof als de officier van justitie achtten die verklaring onvoldoende betrouwbaar. De eerste verklaringen van de dochter, afgelegd toen zij acht jaar oud was, hielden in dat zij de ruzie had gehoord maar niets had gezien. De latere verklaring week sterk af, met wisselende verklaringen over waarom zij dit eerder niet had verteld, en een rechtspsycholoog sloot een zogeheten pseudo-herinnering niet uit. Het hof liet de verklaring dan ook buiten de bewijsvoering. Op basis van de overige belastende omstandigheden concludeerde het hof dat het niet anders kan zijn dan dat de verdachte zijn partner door verwurging van het leven heeft beroofd. Voorbedachte raad, wat moord zou hebben opgeleverd, achtte het hof niet bewezen, zodat de kwalificatie doodslag van toepassing is. Naast de doodslag stond de man ook terecht voor een poging in december 2015 om een vuurwapen te kopen. Het hof achtte bewezen dat hij via tussenpersonen een Norinco-pistool had proberen te verwerven en daarvoor € 500 had betaald. Toch hoeft hij daarvoor niet te worden gestraft: de wet strafbaar stelt het overdragen van een vuurwapen, niet het verwerven ervan. Omdat het juiste bestanddeel in de tenlastelegging ontbreekt, is het feit niet strafbaar. De man werd hiervoor ontslagen van alle rechtsvervolging. De dochter van het slachtoffer had als benadeelde partij € 20.000 shockschade gevorderd. Het hof wees die vordering af, omdat haar verklaring dat zij de wurging had gezien onbetrouwbaar werd geacht en er geen andere grond was om aan te nemen dat zij direct met de onrechtmatige daad was geconfronteerd. De officier van justitie had veertien jaar gevangenisstraf geëist. Het hof vond twaalf jaar in beginsel passend, maar verlaagde de straf met één jaar wegens overschrijding van de redelijke termijn: de rechtbankfase duurde negen jaar in plaats van de gebruikelijke twee, een overschrijding van zeven jaar. Het hof legde een gevangenisstraf op van elf jaar.
Een man uit Amsterdam stond terecht voor het helen van een elektrische fiets. Hij zou de fiets op 12 juni 2024 hebben verworven, voorhanden gehad of overgedragen, terwijl hij wist of had moeten vermoeden dat het om gestolen goed ging. De politierechter in Amsterdam veroordeelde hem in eerste aanleg, maar de man ging in hoger beroep. Het bewijs dat het Openbaar Ministerie aanvoerde, bestond vooral uit krasjes op het slot van de accu van de fiets. De verdachte zou daaruit hebben moeten begrijpen dat de fiets van diefstal afkomstig was. Het hof volgde die redenering niet. Krasjes op een accuslot zijn op zichzelf onvoldoende om te concluderen dat iemand wist of redelijkerwijs had moeten vermoeden dat de fiets gestolen was. De rest van de fiets vertoonde ook geen sporen die op diefstal wezen. De advocaat-generaal had gevorderd de man te veroordelen voor schuldheling, de lichtere variant waarbij niet bewezen hoeft te worden dat iemand wist dat het om gestolen goed ging, maar waarbij het verwijt is dat hij dat had moeten vermoeden. Ook voor die variant achtte het hof het bewijs onvoldoende. De verdediging had daarnaast aangevoerd dat de staandehouding van de verdachte onrechtmatig was geweest, maar aan dat verweer hoefde het hof niet meer toe te komen nu de vrijspraak al op inhoudelijke gronden volgde. Het hof vernietigde het vonnis van de politierechter en sprak de man vrij van het tenlastegelegde.
Op 20 juli 2024 reed een man in Utrecht op hoge snelheid weg voor een politieauto in een Audi A3 op de Lunettenbaan en Simplonbaan. Tijdens de vlucht sprong hij uit het nog rijdende voertuig, zonder het eerst tot stilstand te brengen. De auto reed vervolgens door en veroorzaakte materiële schade. De man had geluk dat er geen gewonden vielen. Na zijn aanhouding bleek uit een speekseltest dat hij mogelijk had gereden onder invloed van methamfetamine, MDMA, amfetamine en/of cocaïne. Toen de politie hem beval mee te werken aan een bloedonderzoek, weigerde hij dat. Daarmee negeerde hij een wettelijk verplichte maatregel die de verkeersveiligheid moet waarborgen. De politierechter in Midden-Nederland veroordeelde hem in februari 2025 tot een week hechtenis voor het gevaarlijk rijgedrag en twee maanden gevangenisstraf plus twaalf maanden rijontzegging voor de weigering van het bloedonderzoek. De verdachte ging in hoger beroep en stelde dat de straffen te zwaar waren. Zijn raadsman wees erop dat hij niet eerder was veroordeeld voor precies deze verkeersovertredingen en dat hij verantwoordelijkheid wilde nemen. Het gerechtshof keek ook naar zijn strafrechtelijk verleden en stelde vast dat hij in het verleden herhaaldelijk onherroepelijk was veroordeeld voor overtredingen van de Wegenverkeerswet, en ook strafbeschikkingen had ontvangen, onder meer voor rijden onder invloed. Dat hij al eerder in proeftijden liep, had hem er kennelijk niet van weerhouden opnieuw de fout in te gaan. Het hof oordeelde daarom dat een onvoorwaardelijke vrijheidsstraf onvermijdelijk was. Het hof verklaarde het openbaar ministerie niet-ontvankelijk voor het rijden zonder rijbewijs, het derde onderdeel van de aanklacht. Ten aanzien van de weigering van het bloedonderzoek week het hof af van de gebruikelijke richtlijn van het Landelijk Overleg Vakinhoud Strafrecht, die een geldboete van € 1.300 en negen maanden rijontzegging als uitgangspunt hanteert. Vanwege zijn recidive legde het hof toch een onvoorwaardelijke gevangenisstraf op, maar korter dan de politierechter had gedaan. Het hof veroordeelde de man voor het gevaarlijk rijgedrag tot één week hechtenis en voor de weigering van het bloedonderzoek tot één maand gevangenisstraf en een rijontzegging van negen maanden. Daarnaast gelastte het hof de tenuitvoerlegging van twee eerder voorwaardelijk opgelegde straffen van elk één week hechtenis, omdat de man zich tijdens zijn proeftijden opnieuw schuldig had gemaakt aan strafbare feiten.
Een man werd door de rechtbank Noord-Holland veroordeeld voor het toebrengen van zwaar lichamelijk letsel aan een ander. In hoger beroep probeerde zijn verdediging de beslissing aan te vechten, maar het gerechtshof Amsterdam ging daar niet in mee en bevestigde het vonnis. De aanleiding voor het geweld lag in een confrontatie waarbij de verdachte eerst zelf slachtoffer werd. De aangever sloeg hem met een baksteen tegen het hoofd nadat de verdachte eerder tegen zijn deur had geschopt en daar ook een brandblusser tegenaan had geslagen. Door die klap met de baksteen verloor de verdachte een aantal tanden. Het hof erkende dat begrijpelijk is dat de verdachte hierdoor woedend werd. Die woede rechtvaardigt echter niet wat er daarna gebeurde. De verdachte reageerde met buitensporig geweld en bracht de aangever zwaar lichamelijk letsel toe. Het hof oordeelde, net als de rechtbank eerder, dat dit niet als een gerechtvaardigde reactie kan worden beschouwd, ook niet gelet op de voorgeschiedenis van het incident. De advocaat-generaal had in hoger beroep gevorderd dat de verdachte zou worden veroordeeld tot 26 maanden gevangenisstraf en dat daarbovenop de maatregel van terbeschikkingstelling met verpleging zou worden opgelegd. Het hof bevestigde het vonnis van de rechtbank Noord-Holland van 25 juni 2026 volledig, waarbij de aanvullende overwegingen van het hof over de baksteen-context als enige toevoeging gelden.
Een man uit Diemen stond terecht voor de dood van zijn hoogzwangere Braziliaanse partner en hun ongeboren zoon, die in oktober 2019 levenloos werden aangetroffen in zijn woning. De man had via internet abortuspillen besteld, misoprostol, en die aan zijn partner verstrekt omdat hij geen jongen wilde. Alleen een dochtertje was acceptabel voor hem; als het een jongen was, wilde hij aborteren en had hij zijn partner daarin meermalen duidelijk gemaakt dat ze dan zou moeten kiezen tussen de abortus en hun relatie. De man had de pillen besteld met zijn creditcard, en zijn partner had in de nacht van 16 op 17 oktober 2019 meerdere pillen ingenomen, gecombineerd met forse hoeveelheden alcohol, MDMA, cocaïne en ketamine. Al deze stoffen had de verdachte aan haar verstrekt. Daarna brak de baarmoeder van zijn partner open, een zeldzame maar bij vergevorderde zwangerschap bekende bijwerking van misoprostol. Desondanks riep de man geen medische hulp in. Hij wist dat het illegaal was: in berichten had hij zijn partner expliciet afgeraden naar het ziekenhuis te gaan, 'ook niet in het geval het een gevaar voor je leven is'. Toen de politie de woning binnentrad, lagen de vrouw en de baby dood in bed. De zwangerschap was op dat moment al minstens 32 weken gevorderd, vermoedelijk 34 tot 35 weken. DNA-onderzoek bevestigde dat de verdachte de biologische vader was. De verdachte beriep zich in hoger beroep op vrijspraak. Zijn raadsvrouw stelde dat zijn partner uit eigen beweging had gekozen voor de abortus, dat er geen sprake was van dwang of een ongelijkwaardige relatie, en dat niet kon worden vastgesteld welke van de aanwezige factoren de baarmoederverscheuring had veroorzaakt. Ook betwistte de verdediging dat de baby levensvatbaar was en dat de verdachte hulp had nagelaten in te schakelen. Het hof verwierp deze verweren. Uit de duizenden berichten en verklaringen van de verdachte zelf bleek dat hij de abortus had geïnitieerd en georganiseerd, de pillen had besteld en betaald, en zijn partner actief had ontmoedigd medische hulp te zoeken. De bijsluiter van de misoprostol waarschuwde uitdrukkelijk voor het risico van een baarmoederruptuur bij een vergevorderde zwangerschap, een risico dat de man kende maar bewust accepteerde. Dat hij vervolgens naast zijn bloedende, bewusteloze partner bleef liggen zonder alarm te slaan, rekende het hof hem zwaar aan. Het hof kwalificeerde de feiten als moord op het ongeboren kind, zware mishandeling met voorbedachte rade van de moeder met de dood als gevolg, en illegale abortusbehandeling met de dood als gevolg. Van meerdere deelfeiten sprak het hof de verdachte partieel vrij, onder meer voor het 'toedienen' van de middelen en de strafverzwarende kwalificatie dat de partner zijn 'levensgezel' was. De rechtbank had in eerste aanleg 16 jaar gevangenisstraf én terbeschikkingstelling met dwangverpleging opgelegd. Het hof week op beide punten af. De tbs-maatregel achtte het hof niet gerechtvaardigd, omdat geen van de deskundigen met voldoende zekerheid een psychische stoornis had kunnen vaststellen. De verdachte had steeds geweigerd mee te werken aan gedragskundig onderzoek. Aanwijzingen voor narcistische trekken waren er wel, maar dat was onvoldoende grondslag voor een tbs-maatregel. Ook op de strafmaat paste het hof een korting toe vanwege overschrijding van de redelijke termijn. In eerste aanleg liep de behandeling meer dan 40 maanden uit; in hoger beroep was dat nog eens ruim 11 maanden. De verdachte zat al die tijd in voorlopige hechtenis. Het hof begon bij een straf van 15 jaar en verlaagde die met een jaar vanwege de termijnoverschrijdingen. Vier nabestaanden, de twee minderjarige kinderen van de vrouw en haar ouders, kregen elk € 20.000 affectieschade toegewezen. De vordering van de zus voor repatriëringskosten wees het hof af, omdat die kosten al waren betaald uit inbeslaggenomen gelden van de verdachte. Het hof veroordeelde de man tot 14 jaar gevangenisstraf en wees de tbs-maatregel af.