Hof veroordeelt 75-jarige smaadschriftpleger tot voorwaardelijke straf — GHARL:2024:3496
smaadschrift / vrijheid van meningsuiting / sterk verminderde toerekeningsvatbaarheid
Eiser / verzoeker
Openbaar Ministerie
Verweerder / gedaagde
Verdachte
Verdachte veroordeeld voor smaadschrift tot één week voorwaardelijke gevangenisstraf met proeftijd van twee jaar, vijfjarig contact- en gebiedsverbod, en verplichting tot betaling van €2.500 immateriële schadevergoeding aan het slachtoffer.
- Smaadschrift bewezen: verdachte stuurde brieven en e-mails met ernstige beschuldigingen naar buurtbewoners en de werkgever van het slachtoffer
- Beroep op algemeen belang (art. 261 lid 3 Sr) verworpen: grievende verspreiding diende niet het algemeen belang
- Verdachte sterk verminderd toerekeningsvatbaar verklaard op basis van psychiatrisch onderzoek (neurocognitieve stoornis en waansysteem), volledig ontoerekeningsvatbaar niet aangenomen
- Gevangenisstraf verlaagd van vier weken onvoorwaardelijk naar één week voorwaardelijk, mede gezien opname onder civiele zorgmachtiging
- Vijfjarig contact- en gebiedsverbod opgelegd (dadelijk uitvoerbaar) en €2.500 immateriële schadevergoeding toegewezen aan slachtoffer
Samenvatting
Een 75-jarige man heeft in augustus 2022 meerdere brieven en e-mails gestuurd met zware beschuldigingen aan het adres van een ander persoon. Hij stuurde die berichten naar buurtbewoners van het slachtoffer én naar diens werkgever en collega's. In die berichten beweerde hij onder meer dat het slachtoffer betrokken zou zijn geweest bij kinderporno, dat hij een narcist is, vals heeft verklaard bij de politie en chantage zou hebben gepleegd.
De verdachte meende dat hij in zijn recht stond en handelde naar eigen zeggen in het algemeen belang, omdat hij vond dat de politie de beschuldigingen moest onderzoeken. Een psychiater die hem onderzocht concludeerde echter dat bij de man sprake is van een uitgebreid waansysteem en dat hij verbanden ziet die er niet zijn. Het hof erkende dat de man vanuit dat waandenken oprecht geloofde goed te doen, maar oordeelde dat hij zich door zijn berichten onnodig grievend te uiten, niet het algemeen belang diende.
In eerste aanleg had de politierechter in Utrecht de man veroordeeld tot vier weken onvoorwaardelijke gevangenisstraf. In hoger beroep bij het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden werd die straf aanzienlijk verzacht. De reden daarvoor is gelegen in de psychiatrische toestand van de verdachte. Een psychiater adviseerde hem sterk verminderd dan wel niet toerekeningsvatbaar te verklaren en bepleitte behandeling in de ouderenpsychiatrie in plaats van gevangenisstraf. Een GZ-psycholoog kon door beperkingen in het onderzoek geen diagnose stellen.
Het hof concludeerde dat de feiten de man in sterk verminderde mate kunnen worden toegerekend. Een volledige ontoerekeningsvatbaarheid, zoals de verdediging bepleitte, achtte het hof niet aannemelijk omdat de man niet volledig het inzicht miste in de gevolgen van zijn gedrag. De man is inmiddels op grond van een civiele zorgmachtiging opgenomen in een zorginstelling.
Ondanks zijn psychiatrische problematiek weegt het hof de ernst van het feit zwaar: verdachte heeft ernstig inbreuk gemaakt op de privacy en eer van het slachtoffer, en heeft dit vaker gedaan — zijn strafblad toont eerdere veroordelingen voor soortgelijke feiten. Desondanks acht het hof, mede op advies van de advocaat-generaal, een voorwaardelijke straf passend als stok achter de deur.
Het hof veroordeelde de man tot een voorwaardelijke gevangenisstraf van één week met een proeftijd van twee jaar. Bovendien legt het hof hem voor de duur van vijf jaar een contact- en gebiedsverbod op: hij mag geen contact zoeken met het slachtoffer of diens collega's, en mag zich niet ophouden in de straat waar het slachtoffer woont. Deze maatregelen zijn dadelijk uitvoerbaar. De schadevergoedingsvordering van het slachtoffer van €2.500 aan immateriële schade werd volledig toegewezen, te vermeerderen met wettelijke rente vanaf 29 augustus 2022.
Betrokken advocaten
mr. M. van Viegen
verdachte
Betrokken rechters
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:RBZWB:2025:8741, Rechtbank Zeeland-West-Brabant, 11-12-2025, 02-327695-24
Rechtbank Zeeland-West-Brabant · Strafrecht
ECLI:NL:RBGEL:2025:9764, Rechtbank Gelderland, 12-11-2025, 25-021096
Rechtbank Gelderland · Strafrecht
ECLI:NL:RBMNE:2025:3366, Rechtbank Midden-Nederland, 01-07-2025, 1613622624
Rechtbank Midden-Nederland · Strafrecht
ECLI:NL:GHARL:2025:3313, Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 02-06-2025, AVnr 000266-25 - 16-257672-23
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden · Strafrecht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Gerechtshof Arnhem-LeeuwardenRechtsgebied
Strafrecht; StrafprocesrechtZaaknummer
21-000052-23
Procedure
Hoger beroep
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
Nieuwe uitspraken van deze rechters
- mw. mr. S. Taalman
- mw. mr. R.A. Boon
- dhr. mr. J.P.H. van Driel van Wageningen
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.
Recente uitspraken
Een vrouw uit Friesland die betrokken was bij een omvangrijke handel in geneesmiddelen in strijd met de Geneesmiddelenwet, moet ruim € 137.000 aan de Staat betalen. Dat bepaalt het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden in een ontnemingszaak: een procedure waarin de rechter vaststelt hoeveel geld iemand met strafbare feiten heeft verdiend en dat bedrag terugvordert. De vrouw is op dezelfde dag, 10 november 2026, in een apart arrest veroordeeld voor overtreding van artikel 18 en artikel 40, tweede lid, van de Geneesmiddelenwet. Die feiten pleegde zij meermalen en opzettelijk, deels samen met anderen. Uit het strafdossier blijkt volgens het hof dat zij daaruit financieel voordeel heeft gehaald. Het gaat om hoger beroep tegen de beslissing van de economische kamer van de rechtbank Noord-Nederland van 19 januari 2023, die het voordeel al op hetzelfde bedrag had geschat. Het hof vernietigt die beslissing om proceseconomische redenen en doet de zaak opnieuw, met hetzelfde resultaat. De berekening is gebaseerd op een rapport van de politie van 12 juli 2022. Daarin analyseerden verbalisanten de bankrekeningen van een medeveroordeelde en van de betrokken bedrijven. De totale opbrengst kwam uit op € 7.361.479,70. Daarvan gingen bedrijfskosten van € 2.002.514,75, kosten van een ander bedrijf van € 31.165 en betaalde belastingen van € 597.839 af, waarmee het totale wederrechtelijke voordeel op € 4.729.960,95 uitkwam. Het deel van de vrouw is bepaald aan de hand van de bedragen die naar haar bankrekeningen zijn overgemaakt: € 137.654,25. Het hof vindt deze berekening voldoende onderbouwd. De verdediging vroeg primair om afwijzing van de vordering omdat die onvoldoende zou zijn onderbouwd. Subsidiair stelde zij dat alleen de vergoedingen voor boekhouding en huur vanaf februari 2017 als voordeel konden gelden, ongeveer € 20.000, met daartegenover veel kosten. Het hof volgde dat niet. Alleen kosten die rechtstreeks samenhangen met de strafbare feiten kunnen worden afgetrokken, en de betrokkene moet aannemelijk maken dat zij die kosten zonder de feiten niet had gemaakt. Accountantskosten en een autoverzekering horen bij de legale onderneming. Betaalde belastingen telt de strafrechter volgens de wetgever niet mee; wie te veel belasting heeft betaald, kan na een onherroepelijke ontnemingsbeslissing een verzoek bij de Belastingdienst indienen. De oprichtingskosten van twee vennootschappen zijn volgens een verklaring betaald door een medeveroordeelde, en de overige kosten waren niet concreet gemaakt of met stukken onderbouwd. Het hof stelt vast dat de redelijke termijn in eerste aanleg en in hoger beroep aanzienlijk is overschreden. Het volstaat met die constatering, omdat de strafzaak en de ontnemingszaak tegelijk worden afgedaan en in de strafzaak al compensatie voor de overschrijding plaatsvindt. Het hof schat het wederrechtelijk verkregen voordeel op € 137.654,25 en legt de vrouw een betalingsverplichting aan de Staat op van datzelfde bedrag. De duur van de gijzeling die ten hoogste kan worden gevorderd, bepaalt het hof op 1.080 dagen. De betalingsverplichting vervalt als en voor zover haar mededaders al aan hun verplichting tot betaling aan de Staat hebben voldaan.
Een ondernemer die jarenlang geneesmiddelen verhandelde in strijd met de Geneesmiddelenwet, moet bijna een miljoen euro aan de Staat betalen. Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden stelde het bedrag dat de man wederrechtelijk heeft verdiend vast op € 909.802,19. Dezelfde dag veroordeelde het hof hem in de strafzaak voor overtreding van twee voorschriften uit de Geneesmiddelenwet, opzettelijk en meermalen gepleegd. Het gaat om een ontnemingszaak: een aparte procedure waarin de rechter bepaalt hoeveel geld iemand met strafbare feiten heeft verdiend en dat bedrag van hem terugvordert. De betrokkene ging in hoger beroep tegen de beslissing van de rechtbank Noord-Nederland van 19 januari 2023. Die rechtbank had het voordeel al geschat op hetzelfde bedrag en de betalingsverplichting daar ook op vastgesteld. Het hof vernietigde die beslissing om proceseconomische redenen en deed de zaak zelf opnieuw, met dezelfde uitkomst. De advocaat-generaal vorderde het bedrag van € 909.802,19. Het hof nam het politierapport van 12 juli 2022 als uitgangspunt. De rechercheurs hadden de banktransacties van een medebetrokkene en van de betrokken ondernemingen geanalyseerd. De totale opbrengst kwam daarbij uit op € 7.361.479,70. Daarvan gingen kosten af: € 2.002.514,75 in de betrokken ondernemingen, € 31.165 in de onderneming van de man zelf en € 597.839 aan betaalde belastingen. Het totale voordeel bedroeg zo € 4.729.960,95. Het deel dat naar de bankrekeningen van de man was overgemaakt, € 909.802,19, werd aan hem toegerekend. De verdediging vroeg primair om afwijzing van de vordering vanwege de bepleite vrijspraak. Subsidiair voerde zij aan dat extra kosten moesten worden afgetrokken: kantoorruimte aan huis (€ 18.000), energie en abonnementen (€ 3.000) en € 426.625,05 betaalde inkomstenbelasting. Omdat het echtpaar in gemeenschap van goederen was gehuwd, zou volgens de verdediging bovendien maar de helft van het resterende bedrag aan de man moeten worden toegerekend. Het hof wees al die argumenten af. Alleen kosten die rechtstreeks samenhangen met de strafbare feiten mogen worden afgetrokken. De kantoor- en energiekosten waren niet met stukken onderbouwd en horen bij de legale onderneming van de man. Betaalde inkomstenbelasting telt bij het vaststellen van het voordeel niet mee, omdat het belastingstelsel dat zo nodig zelf herstelt: na een onherroepelijke ontnemingsbeslissing kan te veel betaalde belasting worden teruggevraagd bij de Belastingdienst. Het huwelijk in gemeenschap van goederen maakte ook geen verschil, want de onderneming was van de man en de opbrengsten worden daarom aan hem toegerekend. Het hof stelde verder vast dat de redelijke termijn in eerste aanleg en in hoger beroep aanzienlijk is overschreden. Het liet het bij die vaststelling, omdat de strafzaak en de ontnemingszaak gelijktijdig worden afgedaan en in de strafzaak al compensatie voor de overschrijding plaatsvindt. Ook een beroep op onvoldoende draagkracht slaagde niet: dat hoort in beginsel thuis in de executiefase en het was niet aannemelijk dat de man nu en in de toekomst geen draagkracht heeft. Het hof vernietigde het vonnis waarvan beroep en stelde het wederrechtelijk verkregen voordeel vast op € 909.802,19. De man moet datzelfde bedrag aan de Staat betalen. De gijzeling die ten hoogste kan worden gevorderd als hij niet betaalt, bepaalde het hof op het maximum van 1.080 dagen.
Een vrouw uit Friesland richtte in mei 2016 vennootschappen op voor een bekende die bankrekeningen nodig had 'voor de handel'. Via die bedrijven werd van mei 2016 tot eind januari 2018 het erectiemiddel Kamagra verkocht, een geneesmiddel waarvoor in Nederland geen handelsvergunning bestaat. Verbalisanten bestelden de tabletten via een pseudokoop op verschillende websites. De Inspectie voor de Gezondheidszorg stelde vast dat ze de werkzame stoffen Sildenafil en Tadalafil bevatten. Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden heeft de vrouw in hoger beroep opnieuw beoordeeld, tegen het vonnis van de rechtbank Noord-Nederland van 19 januari 2023. Die rechtbank legde 18 maanden gevangenisstraf op, waarvan 6 maanden voorwaardelijk. De advocaat-generaal eiste in hoger beroep 16 maanden, waarvan 5 maanden voorwaardelijk. De verdediging vroeg vrijspraak. Volgens de raadsvrouw was er geen sprake van medeplegen, omdat de vrouw slechts een ondersteunende rol had. Ook vond zij de periode in de tenlastelegging te ruim, omdat de vrouw pas vanaf februari 2017 doorhad dat het om Kamagra ging. Het hof verwierp dat verweer. De vrouw deed de boekhouding van de vennootschappen van de hoofdverdachte, richtte zelf vennootschappen op, benaderde een kennis om nog een bedrijf met bankrekening te openen en hielp mee met het werven van inpakkers en het inpakken van bestellingen. Via WhatsApp overlegde zij met de hoofdverdachte over de financiële bedrijfsvoering, onder meer nadat een bank vragen had gesteld over de handel in Kamagra. Het hof zag daarin een bijdrage van voldoende gewicht om te spreken van medeplegen. Ook het opzet stond volgens het hof vast. Het oprichten van bedrijven omdat er bankrekeningen nodig waren 'voor de handel' was ongebruikelijk, zeker voor een boekhouder die zicht had op de inkomsten. Daarbij kwam dat zij al eerder een vennootschap op haar adres had ingeschreven nadat zij had gehoord dat Kamagra uit de loods van de hoofdverdachte was gestolen. Het hof nam daarom aan dat zij vanaf de oprichting bewust de aanmerkelijke kans aanvaardde dat via deze bedrijven in Kamagra werd gehandeld. Het voorwaardelijke verzoek om een getuige te horen kwam niet aan bod, omdat het hof het bewijsmiddel over die getuige niet gebruikte. Bij de straf noemde het hof de handel professioneel georganiseerd, met afscherming van identiteiten via andere personen en een bedrijfspand voor opslag en distributie. De vrouw had een wezenlijke rol en handelde om er financieel beter van te worden. Wel woog het hof mee dat in het dossier niet is uitgewerkt welke concrete risico's het gebruik van Kamagra heeft. De vrouw heeft geen strafblad, het recidiverisico is volgens de reclassering laag, zij heeft een kinderdagverblijf en zorgt voor haar dertienjarige dochter. Een onvoorwaardelijke gevangenisstraf zou in beginsel passend zijn geweest. Maar de redelijke termijn is zowel in eerste aanleg als in hoger beroep overschreden, de zaak is inmiddels heel oud en de vrouw heeft haar leven weer op de rit. Nog de gevangenis in moeten zou volgens het hof onevenredig zwaar zijn. Het hof vernietigde het vonnis en veroordeelde de vrouw tot een taakstraf van 240 uur, met 120 dagen hechtenis als vervanging als zij die niet naar behoren verricht, plus een geheel voorwaardelijke gevangenisstraf van 1 jaar met een proeftijd van 2 jaar. Het voorarrest wordt in mindering gebracht op de taakstraf, tegen twee uur per dag.