Zoon moet grond van vader toch ontruimen; hof geeft een maand uitstel en maximeert dwangsom op € 25.000 — GHARL:2025:2322
ontruiming en herstel strook grond tussen vader en zoon
Eiser / verzoeker
Zoon (appellant)
Verweerder / gedaagde
Vader, eigenaar van de grond (geïntimeerde)
Ontruiming en herstel blijven, maar binnen een maand en met dwangsom van € 500 per dag tot maximaal € 25.000; elke partij draagt eigen kosten in hoger beroep.
- Geen schenking of bruikleen: toestemming niet komen vast te staan en gedogen past bij de verwachte bedrijfsovername
- Misbruik van recht en rechtsverwerking verworpen: tijdsverloop en niet protesteren zijn onvoldoende, kosten van herstel niet onderbouwd
- Eigenaar kan grond opeisen en herstel vorderen (revindicatie en actio negatoria)
- Hof geeft een maand in plaats van veertien dagen en maximeert dwangsom op € 25.000; proceskosten in hoger beroep gecompenseerd
Samenvatting
Op het erf van een agrarisch familiebedrijf draait het om een strook grond naast een oprit. De zoon kocht in 2004 grond van zijn vader om te bouwen, en kreeg in bruikleen de oprit naar zijn woning. Beiden gingen er toen van uit dat hij het bedrijf zou overnemen. Naast de oprit nam de zoon een derde stuk grond in gebruik: hij hoogde het op, plaatste speeltoestellen voor zijn kinderen en legde het aan als verlengde van zijn tuin. Toen de bedrijfsovername niet doorging, eiste de vader de grond terug.
De rechtbank Gelderland kende de vader de ontruiming van de grond toe bij vonnis van 3 april 2024: binnen veertien dagen ontruimen, herstellen in oude staat en teruggeven, op straffe van € 500 dwangsom per dag zonder maximum. De zoon ging in hoger beroep en voerde aan dat hij de grond kreeg geschonken of in bruikleen, en dat zijn vader misbruik van recht maakte of zijn recht had verwerkt. Op 25 februari 2025 was er een mondelinge behandeling bij het hof.
Het hof bevestigt het oordeel van de rechtbank dat er geen schenking of bruikleen is. Het is niet komen vast te staan dat de vader toestemming gaf, want hij betwistte dat en de zoon legde niet uit hoe, waar en wanneer dat zou zijn gebeurd. Dat was ook onbegrijpelijk omdat de zoon eerder zei dat hij altijd dacht dat de grond bij zijn perceel hoorde. Zelfs met toestemming voor speeltoestellen en ophogen volgt nog geen overeenkomst. De vader gedoogde het gebruik, wat past bij het idee dat de zoon het bedrijf zou overnemen. De verkoop van de grond en de bruikleen van de oprit waren wel schriftelijk vastgelegd, wat zwaar weegt.
Misbruik van recht en rechtsverwerking slagen ook niet. Nu de samenwerking was stukgelopen, stond het de vader vrij het gebruik niet langer te gedogen. De zoon liet niet zien dat de kosten van terugbrengen in oude staat onevenredig hoog zijn, en het enkele tijdsverloop en het niet protesteren van de vader zijn onvoldoende voor rechtsverwerking. Het afgraven van de ophoging en het verwijderen van de speeltoestellen is volgens het hof duidelijk genoeg. Een beroep op de bevoegdheid om inbreuk op eigendom ongedaan te maken (actio negatoria) is terecht toegewezen.
Het hof past de veroordeling wel aan. De vader stemde ter zitting in met een maand in plaats van veertien dagen, en het hof vindt de dwangsom zonder plafond onevenredig bezwarend. Het vernietigt het vonnis en spreekt de veroordeling opnieuw uit, omdat de bekrachtigde delen anders niet uitvoerbaar bij voorraad kunnen worden verklaard.
De zoon moet de strook grond binnen een maand na het arrest ontruimen, ontruimd houden, in oude staat herstellen en aan zijn vader ter beschikking stellen, op straffe van € 500 per dag tot maximaal € 25.000. In hoger beroep draagt iedere partij de eigen kosten, vanwege de familieverhoudingen. De zoon blijft de proceskosten van de eerste aanleg betalen.
Betrokken advocaten
mr. C.L.C. O’Connor
appellant
Betrokken rechters
Gerelateerde uitspraken
Orange Boats krijgt geen levering van pand van € 930.000 af: dwalingsverweer over zorgwoningen niet kansloos
Rechtbank Noord-Holland · Civiel Recht; Verbintenissenrecht
Rechter wijst claim op strook grond af: haag was geen erfgrens en bezit door verjaring ontbreekt
Rechtbank Gelderland · Civiel Recht; Verbintenissenrecht
Hof ziet verblijf van ex-partner in echtelijke woning voorshands niet als huur, anders dan de kantonrechter
Gerechtshof Amsterdam · Civiel Recht
Verhuurder krijgt € 8.300 huurachterstand van antikraakbedrijf; tegenclaim van € 277.565 houdt geen stand
Rechtbank Midden-Nederland · Civiel Recht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Gerechtshof Arnhem-LeeuwardenRechtsgebied
Civiel RechtZaaknummer
200.341.062
Procedure
Hoger beroep
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
Nieuwe uitspraken van deze rechters
- dhr. mr.dr. R. Verkijk
- dhr. mr. M. Wallart
- mw. mr. M.C. Ritsema van Eck-van Drempt
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.