Hof legt dwangsom op aan executeur die bankafschriften nalatenschap niet verstrekt — GHARL:2026:4781
erfrecht / legitieme portie / executeur / verstrekking bankafschriften / dwangsom
Eiser / verzoeker
appellant, executeur van de nalatenschap
Verweerder / gedaagde
geïntimeerde, onterven zoon
Het hof bekrachtigde de dwangsom die aan de executeur was opgelegd voor het niet verstrekken van bankafschriften, maar vernietigde de nieuwe veroordeling tot afgifte en de proceskostenveroordeling; iedere partij draagt zijn eigen kosten.
- Een nieuwe veroordeling in kort geding tot afgifte van bankafschriften is niet nodig als de bodemrechter die veroordeling al heeft uitgesproken en die uitvoerbaar bij voorraad is.
- Het hof achtte een termijn van vier weken voor het opvragen van bankafschriften realistischer dan de gevorderde zeven dagen, omdat de executeur afhankelijk is van de verwerkingstijd van de bank.
- De dwangsom werd bekrachtigd omdat onduidelijk bleef waarom de pogingen van de executeur en zijn advocaat om de bankafschriften te verkrijgen niet slaagden, en een dwangsom een prikkel kan zijn om verzoeken beter te documenteren.
- Het beroep op persoonlijke omstandigheden (geen professionele executeur, taalbarrière, psychische belasting) ontslaat de executeur niet van zijn verplichting de bankafschriften te verstrekken.
- Van misbruik van procesrecht door het instellen van hoger beroep was geen sprake; iedere partij draagt zijn eigen proceskosten.
Samenvatting
Een executeur van een nalatenschap weigerde of slaagde er niet in om bankafschriften van de overledene te verstrekken aan de onterven zoon, die aanspraak maakt op zijn legitieme portie. Het hof in Arnhem moest beoordelen of een dwangsom terecht was opgelegd en of de overige maatregelen van de kortgedingrechter in stand konden blijven.
De erflater overleed met achterlating van een zoon en een dochter, waarbij de zoon bewust was onterfd. Ondanks zijn onterving heeft de zoon recht op zijn legitieme portie: een wettelijk minimumaandeel in de nalatenschap dat niet kan worden weggenomen via een testament. Om de hoogte van dat bedrag te kunnen berekenen, had hij inzage nodig in de financiële gegevens van zijn vader, waaronder bankafschriften van een bepaalde bankrekening over de jaren 2019 tot mei 2023.
De rechtbank had in een eerdere tussenbeslissing in de hoofdprocedure al bepaald dat de executeur die bankafschriften moest verstrekken, met een termijn van vier weken. Toen dat niet gebeurde, stapte de zoon naar de kortgedingrechter. Die veroordeelde de executeur opnieuw tot afgifte, nu binnen zeven dagen, en verbond daar een dwangsom aan.
De executeur ging in hoger beroep. Hij voerde aan dat hij niet onwillig was, maar dat de bank simpelweg niet meewerkte aan zijn verzoeken. Ook stelde hij dat hij geen professionele executeur is, de Nederlandse taal niet goed beheerst, en dat hij psychisch overbelast is geraakt door de taak. Hij wilde zelfs ontslag vragen als executeur.
Het hof oordeelde genuanceerd. Het stelde vast dat de zoon al een rechterlijke uitspraak had die hem recht gaf op de bankafschriften. Een nieuwe veroordeling in kort geding tot precies hetzelfde was daardoor niet nodig en het hof vernietigde die. Ook de verkorte termijn van zeven dagen vond het hof onrealistisch, omdat de executeur afhankelijk is van de verwerkingstijd van de bank. De termijn van vier weken uit de eerdere uitspraak was redelijker.
Over de dwangsom dacht het hof anders. Hoewel niet kon worden vastgesteld dat de executeur bewust weigerde mee te werken, was het ook volstrekt onduidelijk waarom de pogingen van hemzelf en zijn advocaat bij de bank op niets uitliepen. Banken verstrekken normaliter inzage in rekeningen van overledenen tot zeven jaar terug, mits de executeur een verklaring van executele en een identiteitsbewijs overlegt. Of die stukken ooit waren meegestuurd, bleef onbeantwoord. Het hof oordeelde dat een dwangsom in zo'n situatie een nuttige prikkel kan zijn om de verzoeken beter te documenteren en in te richten.
De stelling dat misbruik van procesrecht plaatsvond door het instellen van hoger beroep verwierp het hof. Omdat beide partijen deels gelijk kregen, besliste het hof dat ieder zijn eigen proceskosten draagt. Het hof bekrachtigde de dwangsom, maar koppelde die aan de oorspronkelijke veroordeling in de bodemzaak in plaats van aan een nieuwe veroordeling. De overige onderdelen van het kortgedingvonnis vernietigde het hof.
Betrokken advocaten
mr. A.D. Bauer-van Erp
verweerder
Betrokken rechters
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:RBROT:2025:13649, Rechtbank Rotterdam, 12-11-2025, C/10/699534/ HA ZA 25-405
Rechtbank Rotterdam · Civiel Recht; Verbintenissenrecht
ECLI:NL:RBROT:2025:3793, Rechtbank Rotterdam, 16-04-2025, C/10/685792 / HA ZA 24-783
Rechtbank Rotterdam · Civiel Recht; Personen- En Familierecht
ECLI:NL:RBROT:2024:12211, Rechtbank Rotterdam, 29-11-2024, C/10/690186 / KG ZA 24-1141
Rechtbank Rotterdam · Civiel Recht
ECLI:NL:GHSHE:2024:3029, Gerechtshof 's-Hertogenbosch, 26-09-2024, 200.340.941_01
Gerechtshof 's-Hertogenbosch · Civiel Recht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Gerechtshof Arnhem-LeeuwardenRechtsgebied
Civiel RechtZaaknummer
200.362.583
Procedure
Hoger beroep kort geding
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
Nieuwe uitspraken van deze rechters
- dhr. mr. J.H. Lieber
- mw. mr. drs. R. Prakke-Nieuwenhuizen LL.M.
- dhr. mr. J.U.M. van der Werff
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.