Naar inhoud
Juristi.nl

Hof wijst tenuitvoerlegging gedragsbeïnvloedingsmaatregel af wegens gebrek aan perspectief — GHARL:2026:4958

Tenuitvoerlegging maatregel gedragsbeïnvloeding of vrijheidsbeperking (GVM)

Eiser / verzoeker

Openbaar Ministerie (advocaat-generaal)

VS

Verweerder / gedaagde

Betrokkene (veroordeelde)

Het hof vernietigt de beslissing van de rechtbank en wijst de vordering tot tenuitvoerlegging van de gedragsbeïnvloedingsmaatregel volledig af.

  • Het hof wijst de vordering tot tenuitvoerlegging van de GVM af omdat de reclassering de maatregel onuitvoerbaar acht en er geen perspectief is op gedragsverandering.
  • Er is geen actueel persoonlijkheidsonderzoek of recente risicotaxatie beschikbaar, wat het hof meeweegt bij de afwijzing.
  • De betrokkene heeft ook tijdens detentie consequent geweigerd mee te werken aan voorwaarden, inclusief die voor voorwaardelijke invrijheidstelling, waardoor vervangende hechtenis als pressiemiddel geen effect wordt verwacht.
  • Een klinische behandeling, door psychologen noodzakelijk geacht, is niet mogelijk wegens het ontbreken van een indicatie van het NIFP/IFZ.
  • Zelfs de door de advocaat-generaal voorgestelde afgeslankte variant (alleen meldplicht en alcoholverbod) acht het hof zonder of met hooguit minimale toegevoegde waarde voor recidivevermindering.

Samenvatting

Een man die in 2020 door de rechtbank Amsterdam werd veroordeeld voor verkrachting, mishandeling en diefstal met geweld, hoefde na zijn vrijlating niet te voldoen aan een gedragsbeïnvloedingsmaatregel. Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden vernietigde de beslissing van de rechtbank Amsterdam die de tenuitvoerlegging van die maatregel had gelast.

De man, geboren in 1991 en afkomstig uit het buitenland, had in 2020 een gevangenisstraf van zeven jaar opgelegd gekregen, naast een zogeheten maatregel strekkende tot gedragsbeïnvloeding of vrijheidsbeperking (GVM). Deze maatregel kan pas ten uitvoer worden gelegd als iemand zijn gevangenisstraf heeft uitgezeten en er ernstig rekening mee wordt gehouden dat hij opnieuw een ernstig misdrijf zal plegen. De man eindigde zijn detentie op 19 februari 2026, dezelfde dag waarop de rechtbank besliste dat de GVM twee jaar lang ten uitvoer moest worden gelegd, gekoppeld aan bijzondere voorwaarden zoals een meldplicht, een drugsverbod en een alcoholverbod.

AI-zoekassistent

Beschrijf uw zaak. Wij vinden de juiste advocaat.

In één of twee zinnen matcht onze AI uw situatie direct met gespecialiseerde advocaten, desgewenst in uw regio.

Match uit 19.638 advocatenGratis en vrijblijvendResultaat in seconden

De man tekende beroep aan. De reclassering was ook al bij de rechtbank van mening geweest dat de maatregel niet uitvoerbaar was, en herhaalde dat standpunt bij het hof. De reclassering wees erop dat de man na zijn vrijlating niet was verschenen op afspraken en nergens meer aantoonbaar verbleef. Bovendien had hij gedurende zijn hele detentie geweigerd mee te werken aan diagnostisch onderzoek of behandeling, waardoor er geen persoonlijkheidsonderzoek beschikbaar was. Volgens psychologen van de Dienst Justitiële Inrichtingen was het risico op seksueel agressief gedrag hoog als na detentie geen zorg zou worden ingezet. Een klinische behandeling was echter niet mogelijk omdat de daarvoor vereiste indicatie door het NIFP/IFZ niet was afgegeven.

De advocaat-generaal pleitte voor een afgeslankte versie van de GVM: alleen een meldplicht bij de reclassering en een alcoholverbod, zonder het drugsverbod. Ook de officier erkende dat de kans op succes beperkt was, maar vond het niet wenselijk de maatregel volledig los te laten, omdat de man een hoog recidiverisico vertoonde en het van belang bleef te proberen hem in contact te brengen met de reclassering.

Het hof volgde die redenering niet. Het wees op een reeks zwaarwegende bezwaren. Er bevond zich geen actueel persoonlijkheidsonderzoek of recente risicotaxatie bij de stukken. De reclassering achtte de maatregel onuitvoerbaar. Zelfs een uitgebreider pakket aan voorwaarden bood volgens de reclassering weinig perspectief op gedragsverandering, laat staan een enkele meldplicht en een alcoholverbod. Bovendien had de man zijn volledige strafrestant uitgezeten omdat hij ook al had geweigerd mee te werken aan de voorwaarden voor voorwaardelijke invrijheidstelling. Dat zelfs dat dreigement hem niet in beweging had gekregen, maakte het onwaarschijnlijk dat een vervangende hechtenis van maximaal zes maanden dat alsnog zou doen.

Het hof vernietigde de beslissing van de rechtbank Amsterdam en wees de vordering tot tenuitvoerlegging van de GVM volledig af.

Betrokken advocaten

mr. M. Rasterhoff

verweerder

Van Dongen Van Leusden & Rasterhoff Advocaten, AMSTERDAM

51 uitspraken

Betrokken rechters

Gerelateerde uitspraken

Gegevens

Datum uitspraak

Zaaknummer

P26/132

Procedure

Hoger beroep

Bron: officiële uitspraak op rechtspraak.nl

Op de hoogte blijven

Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.

Nieuwe uitspraken van deze rechters

  • dhr. mr. O.G. Schuur
  • mw. mr. M. Keppels
  • dhr. mr. P.C. Vegter
Adv.Ynvest Fund
6%

vast rendement

  • Vastgoed als zekerheid
  • Kwartaalbetalingen
  • Vanaf €30.000
Meer informatie

Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.

Recente uitspraken

GHARL:2026:7341
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden·
Strafrecht; Penitentiair Strafrecht
Hof wijst tbs-vordering af voor jongen die kinderporno maakte: PIJ-maatregel loopt gewoon af

Een jongen die als 15- en 16-jarige seksuele misdrijven pleegde met minderjarige meisjes, zit al ruim zeven jaar vast. Het openbaar ministerie wilde zijn jeugdmaatregel omzetten in terbeschikkingstelling (tbs) met verpleging van overheidswege, een maatregel die in zijn geval zonder maximumduur kan doorlopen. Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden weigert dat. De jeugdige komt daardoor niet vrij op grond van een nieuw oordeel over zijn gedrag, maar de ingrijpendste route is dichtgetimmerd: de PIJ-maatregel loopt af zoals de wet dat voorschrijft. De zaak ligt bij het hof in hoger beroep tegen de beslissing van de rechtbank Noord-Nederland, zittingsplaats Leeuwarden, van 11 november 2025. Die rechtbank had de PIJ-maatregel (plaatsing in een inrichting voor jeugdigen) omgezet in tbs met verpleging. De rechtbank wees bovendien, impliciet, het verzoek om een tegenonderzoek af. De PIJ-maatregel is in 2019 opgelegd voor het gewoontematig vervaardigen en bezitten van kinderporno en voor het door misleiding bewegen van minderjarigen tot ontuchtige handelingen. Bij de jeugdige bestond toen een gebrekkige ontwikkeling of ziekelijke stoornis van de geestvermogens. De maatregel is meermaals verlengd tot de wettelijke maximumduur van zeven jaar. Daarna zou het onvoorwaardelijke deel op 13 november 2025 eindigen. Kort daarvoor, op 1 oktober 2025, vorderde het openbaar ministerie de omzetting in tbs. Deskundigen van het Pieter Baan Centrum stelden bij de jeugdige een narcistische en een antisociale persoonlijkheidsstoornis vast, met borderline trekken en veel psychopathische trekken. Over zijn seksualiteit kregen zij weinig zicht. Zij schatten het risico op seksuele recidive hoog in en adviseerden omzetting. De jeugdinrichting concludeerde dat het kader van de PIJ-maatregel niet toereikend was en dat een langdurig gedwongen kader nodig is. Het hof liet daarna een extra onderzoek doen door een psychiater en een psycholoog. Zij bevestigden in grote lijnen de diagnose en het advies tot omzetting. De reclassering vond een voorwaardelijke beëindiging van de maatregel met klinische behandeling en begeleid wonen niet uitvoerbaar. De raadsman betwistte dat de psychiater voldoende gespecialiseerd was in zedenproblematiek en wees erop dat de zwaarte van de omzetting hoge eisen stelt. Het hof ziet dat aan de formele voorwaarden is voldaan: de maatregel is maximaal verlengd, de bewezenverklaarde feiten kunnen tbs rechtvaardigen en er zijn adviezen van twee gedragsdeskundigen van verschillende disciplines. De vraag is of de veiligheid van anderen de omzetting eist. Daarbij weegt het hof zwaar dat de wetgever omzetting alleen voor ogen had bij jeugdigen die nog steeds zeer recidivegevaarlijk zijn en bij wie bij invrijheidstelling onvermijdelijk recidive volgt, in uitzonderlijke gevallen. Tbs kan bij zulke misdrijven bovendien onbeperkt duren, terwijl de vrijheidsbeneming al op jonge leeftijd begon. Het hof is niet ongevoelig voor de zorgen van de deskundigen, maar ziet een probleem in de onderbouwing. Tijdens de PIJ-maatregel is de jeugdige niet strafrechtelijk veroordeeld of vervolgd. De deskundigen baseren hun risico-inschatting vooral op twee incidenten. In maart 2023 ging de jeugdige met een meisje van dertien naar de bioscoop, waar zij hem oraal zou hebben bevredigd, en op zijn telefoon stonden foto's van haar. In 2024 werden bij een telefooncontrole vermoedelijk kinderpornografische afbeeldingen aangetroffen. Er is van geen van beide incidenten aangifte gedaan, en de precieze toedracht staat niet vast. Het is zelfs onduidelijk of de afbeeldingen uit 2024 nieuw waren of dezelfde als in 2023. Het hof vindt het niet verantwoord om zo'n verstrekkende beslissing te baseren op incidenten waarvan onvoldoende vaststaat wat er is gebeurd. Ook ontbreekt het kenmerk dat de wetgever noemt: ernstige agressieregulatiestoornissen. De deskundigen schatten het risico op geweld juist laag in. De eerdere delicten waren bovendien delicten zonder fysiek seksueel contact. Over de verzoeken van de raadsman om een nieuw onderzoek door een in zedenproblematiek gespecialiseerde psychiater komt het hof niet toe aan een beoordeling. Die verzoeken waren gedaan voor het geval het hof de vordering niet zou afwijzen, en dat doet het hof wel. Het hof vernietigt de beslissing van de rechtbank Noord-Nederland van 11 november 2025 en wijst de vordering van het openbaar ministerie af om de PIJ-maatregel om te zetten in terbeschikkingstelling met verpleging van overheidswege.

Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden·
Strafrecht; Penitentiair Strafrecht
GHARL:2026:7402
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden·
Strafrecht; Penitentiair Strafrecht
GHARL:2026:7401
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden·
Strafrecht; Penitentiair Strafrecht
GHARL:2026:7403
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden·
Strafrecht; Penitentiair Strafrecht