Hof rekent vermogen buitenlandse stichting alsnog toe na verwijzing door Hoge Raad — GHARL:2026:5188
toerekening van vermogen in een afgezonderd particulier vermogen na cassatie
Eiser / verzoeker
Inspecteur van de Belastingdienst
Verweerder / gedaagde
Belanghebbenden (echtpaar)
Hoger beroep van de inspecteur gegrond verklaard, het vermogen van de stichting wordt alsnog aan de man toegerekend en de aanslagen worden grotendeels hersteld naar de eerder door het hof Den Bosch berekende, hogere bedragen.
- Hof oordeelt na verwijzing door de Hoge Raad dat de man kon beschikken over het vermogen van de stichting als ware het zijn eigen vermogen
- Doorslaggevend is dat de man de bevoegdheid had om het bestuur van de stichting naar believen te vervangen, kort na de oprichting aan hem overgedragen
- Alle substantiele beslissingen, waaronder de herstructurering en de liquidatie van de stichting, zijn op initiatief van de man genomen
- Omdat geen sprake is van een afgezonderd particulier vermogen komt de tegenbewijsregeling van artikel 2.14a lid 7 Wet IB 2001 niet meer aan de orde
- Drie van de vier aanslagen worden vastgesteld op eerder door partijen berekende, verhoogde bedragen en een aanslag blijft op het oorspronkelijke bedrag
Samenvatting
In hoger beroep tegen de uitspraak van de rechtbank Zeeland-West-Brabant van 26 november 2020 boog het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden zich, na een omweg langs een ander hof en de Hoge Raad, opnieuw over de vraag of het vermogen van een stichting op Curacao voor de inkomstenbelasting over 2011 en 2012 aan een man moet worden toegerekend.
De rechtbank had destijds geoordeeld dat de stichting, een zogeheten Stichting Particulier Fonds, gold als afgezonderd particulier vermogen: vermogen dat de man had ondergebracht bij een trustkantoor op Curacao, waarna de zeggenschap bij dat bestuur lag en niet meer bij hemzelf. Omdat de stichting op Curacao daadwerkelijk werd belast naar de winst, kon de man met succes een beroep doen op de tegenbewijsregeling die toerekening van het vermogen aan hem voorkomt. De rechtbank verlaagde de aanslagen daarom tot de bedragen die het echtpaar zelf had aangegeven.
De inspecteur ging tegen die uitspraak in hoger beroep bij het gerechtshof Den Bosch, dat in 2022 tot een tegenovergesteld oordeel kwam: de man was naar het oordeel van dat hof blijven beschikken over het vermogen van de stichting alsof het zijn eigen vermogen was, zodat van een afgezonderd vermogen helemaal geen sprake was en de aanslagen weer werden verhoogd. Het echtpaar ging daartegen in cassatie. De Hoge Raad vernietigde die uitspraak in 2025, niet omdat het oordeel over de beschikkingsmacht onjuist was, maar omdat het hof een verzoek van het echtpaar om interne stukken van de Belastingdienst over te leggen ten onrechte te laat had verklaard. De Hoge Raad verwees de zaak terug naar het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden om de vraag over de beschikkingsmacht opnieuw te beoordelen, ditmaal met de ontbrekende stukken erbij.
Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden komt na bestudering van die stukken tot dezelfde conclusie als het hof in Den Bosch. Doorslaggevend acht het hof dat de man kort na de oprichting van de stichting de bevoegdheid kreeg om zonder opgaaf van redenen het bestuur te vervangen en te bepalen wie daarvoor in de plaats kwam. Daarnaast blijkt uit de overgelegde correspondentie dat alle belangrijke beslissingen op zijn initiatief werden genomen: het uitlenen van dividenden aan de onderliggende vennootschappen, de herstructurering waarbij het belang van de stichting kromp van 49 naar 24 procent, en uiteindelijk de liquidatie van de stichting zelf, die pas in gang werd gezet nadat hij daarom vroeg om zijn eigen belastingschuld te kunnen betalen. Het bestuur van de stichting kwam daar telkens aan tegemoet zonder zichtbaar bezwaar, wat volgens het hof niet past bij een bestuurder die zelfstandig de belangen van toekomstige begunstigden behartigt. Het hof concludeert dat de man over het vermogen van de stichting kon beschikken als ware het zijn eigen vermogen, zodat geen sprake is van een afgezonderd particulier vermogen en de tegenbewijsregeling niet meer aan de orde komt.
Het hof verklaart het hoger beroep van de inspecteur daarom gegrond en vernietigt de uitspraak van de rechtbank, op de eerder toegekende vergoedingen voor griffierecht, proceskosten en schadevergoeding na. Voor een van de vier aanslagen blijft het oorspronkelijke, volledige bedrag in stand omdat het daartegen gerichte beroep ongegrond wordt verklaard; de overige aanslagen worden vastgesteld op de bedragen die partijen al hadden berekend voor het geval het hoger beroep zou slagen, hoger dan de rechtbank had toegestaan maar lager dan de oorspronkelijke aanslagen. Wel kent het hof het echtpaar nog een beperkte vergoeding toe van € 500 wegens overschrijding van de redelijke termijn in de verwijzingsprocedure zelf, met € 233,50 aan proceskosten voor dat verzoek, beide te betalen door de Staat der Nederlanden.
Betrokken advocaten
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:RBMNE:2025:5330, Rechtbank Midden-Nederland, 03-10-2025, UTR 23/5361
Rechtbank Midden-Nederland · Bestuursrecht; Belastingrecht
ECLI:NL:CBB:2025:342, College van Beroep voor het bedrijfsleven, 24-06-2025, 24/84
College van Beroep voor het bedrijfsleven · Bestuursrecht
ECLI:NL:GHARL:2025:3682, Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 17-06-2025, 24/653
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden · Bestuursrecht; Belastingrecht
ECLI:NL:RBZWB:2025:2726, Rechtbank Zeeland-West-Brabant, 07-05-2025, 24/6089 tot en met 24/6092
Rechtbank Zeeland-West-Brabant · Bestuursrecht; Belastingrecht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Gerechtshof Arnhem-LeeuwardenRechtsgebied
Bestuursrecht; BelastingrechtZaaknummer
25/618 t/m 25/621
Procedure
Hoger beroep
Formele relaties
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.
Recente uitspraken
Een gemachtigde die namens 59 belastingplichtigen hoger beroep voert, verzocht tijdens de zitting om wraking van de drie raadsheren die de zaken behandelden. Hij betoogde dat zij vooringenomen waren, onder meer omdat zij stukken die hij ter zitting had overgelegd buiten beschouwing lieten. Een raadsheer kan worden gewraakt als er feiten of omstandigheden zijn waardoor zijn onpartijdigheid schade zou kunnen lijden. Wraking is bedoeld om zo'n rechter te laten vervangen. De zaken liggen bij de belastingkamer van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden. De gemachtigde, mr. D.A.N. Bartels, trad namens zijn eigen bedrijf Bartels Consultancy B.V. voor alle 59 verzoekers op. Het onderzoek ter zitting vond plaats op 30 september 2026. Daar deed hij het wrakingsverzoek tegen de raadsheren Van de Sande, Keuning en Woeltjes. Zij lieten weten dat zij niet in de wraking berustten en dat zij niet gehoord wilden worden. Wel gaven zij schriftelijk een reactie op het verzoek. De wrakingskamer van het hof behandelde het verzoek op 13 oktober 2026 mondeling, tegelijk met een ander wrakingsverzoek van dezelfde gemachtigde. De raadsheren verschenen daar niet. Tijdens die behandeling gebeurde iets opmerkelijks. De gemachtigde had eerst een grote hoeveelheid stukken ingediend om zijn standpunt te onderbouwen. Daarna lichtte hij het verzoek uitvoerig toe. Pas tegen het einde van de zitting verklaarde hij uitdrukkelijk en ondubbelzinnig dat hij niet wilde dat de zaken aan andere raadsheren werden toegedeeld. Hij wilde dat de gewraakte raadsheren de behandeling zouden voortzetten. De wrakingskamer oordeelde dat verzoekers daardoor geen belang hebben bij een inhoudelijke beoordeling. Met een wrakingsverzoek kan immers alleen worden bereikt dat de raadsheren worden vervangen. Wie dat uitdrukkelijk niet wil, heeft niets aan een uitspraak over de vraag of de raadsheren vooringenomen waren. De kamer verklaarde het verzoek daarom niet-ontvankelijk, zonder de gronden te beoordelen. De kamer ging een stap verder en oordeelde dat de gemachtigde misbruik van het wrakingsmiddel heeft gemaakt. Volgens haar heeft hij onnodig beslag gelegd op de rechterlijke capaciteit en op de capaciteit van de griffie. Zij zag in zijn handelwijze geen ander doel dan de voortgang van de procedure te frustreren. Daarbij speelde mee dat het de wrakingskamer ambtshalve bekend is dat deze gemachtigde veelvuldig op oneigenlijke gronden naar het wrakingsmiddel grijpt. Zij verwees naar beslissingen van het gerechtshof 's-Hertogenbosch van 24 oktober 2025, van de rechtbank Den Haag van 2 april 2026 en van het gerechtshof Amsterdam van 18 september 2026. De kamer waarschuwde bovendien voor een vervolg. Als bij een volgende beslissing opnieuw misbruik wordt vastgesteld, overweegt zij wrakingsverzoeken van (cliënten van) deze gemachtigde in alle procedures voor een nader te bepalen periode buiten behandeling te laten. De wrakingskamer verklaarde het wrakingsverzoek niet-ontvankelijk. Zij bepaalde ook dat een volgend wrakingsverzoek van verzoekers in deze zaken niet in behandeling wordt genomen. Tegen deze beslissing staat geen rechtsmiddel open.
Een adviseur die voor een Amsterdams bedrijf optrad in vijf belastingzaken, wilde drie raadsheren van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden weg hebben. Direct na de zitting van 30 september 2026 stuurde hij om 16:42 uur een e-mail met het verzoek om wraking van de raadsheren die de zaken behandelden. Wraking is het middel waarmee een partij kan vragen dat een rechter van een zaak wordt gehaald omdat er twijfel is aan zijn onpartijdigheid. De adviseur voerde aan dat een aantal processuele beslissingen van de raadsheren liet zien dat zij vooringenomen waren. De drie raadsheren gaven aan dat zij niet in de wraking berustten. Zij maakten geen gebruik van de mogelijkheid om te worden gehoord en stuurden alleen een schriftelijke reactie. De wrakingskamer van het hof behandelde het verzoek op 13 oktober 2026, samen met een tweede wrakingsverzoek dat dezelfde adviseur had ingediend. Tijdens die zitting kwam het keerpunt. Na een uitvoerig betoog en nadat hij een grote hoeveelheid stukken had ingediend, verklaarde de adviseur uitdrukkelijk en ondubbelzinnig dat hij helemaal niet wilde dat de zaken aan andere raadsheren werden toegedeeld. Hij wilde juist dat de gewraakte raadsheren de zaken bleven behandelen. Met een geslaagde wraking worden de raadsheren echter vervangen, en een ander resultaat kan het middel niet opleveren. Het bedrijf had daarom geen belang bij een inhoudelijke beoordeling van het verzoek. Het hof liet het daar niet bij. Volgens de wrakingskamer heeft de adviseur onnodig beslag gelegd op de capaciteit van zowel de rechters als de griffie. Hij gebruikte het wrakingsmiddel kennelijk voor geen ander doel dan de voortgang van de procedure te frustreren, en dat is misbruik. De kamer wees erop dat het haar ambtshalve bekend is dat deze adviseur vaker op oneigenlijke gronden naar het wrakingsmiddel grijpt. Zij verwees naar beslissingen van het gerechtshof 's-Hertogenbosch, de rechtbank Den Haag en het gerechtshof Amsterdam. Bij een volgende beslissing waarin misbruik wordt vastgesteld, overweegt het hof wrakingsverzoeken van de adviseur of zijn cliënten voor een nader te bepalen periode in alle procedures buiten behandeling te laten. De wrakingskamer verklaarde het wrakingsverzoek niet-ontvankelijk. Ook bepaalde zij dat een volgend wrakingsverzoek van het bedrijf in deze zaken niet in behandeling wordt genomen. Tegen deze beslissing staat geen rechtsmiddel open.