Hof houdt bestuurders aansprakelijk voor onbetaalde leges Utrecht — GHARL:2026:5243
bestuurdersaansprakelijkheid voor onbetaalde leges na mislukt vastgoedproject
Eiser / verzoeker
bestuurders van Beja Accommodaties (appellanten)
Verweerder / gedaagde
Gemeente Utrecht (geïntimeerde)
Hof bekrachtigt de veroordeling van de bestuurders tot betaling van € 167.810 aan onbetaald gebleven leges wegens onrechtmatig handelen jegens de gemeente.
- Leges waren pas opeisbaar na de formele ontbinding op 19 januari 2017, niet al bij de eerdere vooraankondiging van de gemeente
- Een bezwaarschrift schorst de opeisbaarheid van een besluit niet automatisch
- Gemeente had een vrije keuze tussen contractuele ontbindingsgronden en was niet verplicht de voor haar nadeligste optie te kiezen
- Kern van het verwijt is dat bestuurders wisten dat een negatief Bibob-advies de financiering zou doen wegvallen, zonder dit met de gemeente te delen
- Beroep op eigen schuld van de gemeente verworpen omdat bestuurders zelf instemden met de overeenkomst en de Bibob-clausule tijdens de lopende procedure
Samenvatting
De bestuurders van een inmiddels ontbonden project voor veilige raamprostitutie in Utrecht blijven persoonlijk aansprakelijk voor ruim € 167.000 aan onbetaald gebleven leges. Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden bevestigt daarmee een eerder vonnis van de rechtbank Noord-Nederland.
De zaak gaat terug op het project Het Nieuwe Zandpad, dat de gemeente Utrecht vanaf 2015 opzette om een schone raamprostitutiesector mogelijk te maken, nadat de vorige locatie was gesloten wegens vermoedens van mensenhandel. Voor de bouw en exploitatie zocht de gemeente investeerders, die eerst nog moesten worden gescreend via de Wet Bibob, met advies van het Landelijk Bureau Bibob. Die screening liep vertraging op. Toch sloot de gemeente op 18 juli 2016 al een huurovereenkomst met de speciaal daarvoor opgerichte vennootschap Beja Accommodaties, met daarin een zogenoemde Bibob-clausule die de gemeente het recht gaf de overeenkomst zonder schadevergoeding te ontbinden als daar aanleiding voor zou zijn. Beja Accommodaties had zelf geen geld en regelde de financiering via Koppel Finance.
Vier dagen later vroeg Beja Accommodaties al een omgevingsvergunning aan, die werd verleend tegen uiteindelijk € 167.810 aan leges. Kort daarna bracht het Landelijk Bureau Bibob echter een negatief advies uit: Beja Accommodaties werkte nauw samen met een persoon die tussen 1999 en 2012 herhaaldelijk geweldsmisdrijven tegen vrouwen had gepleegd en feitelijk leiding leek te geven aan het project. Op basis daarvan ontbond de gemeente de huurovereenkomst op 19 januari 2017. Nog geen twee weken later trok financier Koppel Finance zich terug, waardoor Beja Accommodaties de leges niet meer kon betalen.
De gemeente stapte daarop naar de bestuurders van Beja Accommodaties zelf en vorderde de onbetaalde leges als schadevergoeding wegens onrechtmatig handelen. De rechtbank wees die vordering toe: de bestuurders wisten of hadden moeten begrijpen dat de financiering van het project zou wegvallen als de Bibob-procedure negatief zou uitpakken, en dat Beja Accommodaties dan de leges niet meer zou kunnen betalen, zonder dat zij deze voorwaarde met de gemeente hadden gedeeld. Daarmee schoven zij een voorzienbaar financieel risico af op de gemeente.
In hoger beroep voerden de bestuurders aan dat de leges nog niet opeisbaar waren toen de betaaltermijn verstreek, omdat de gemeente met haar vooraankondiging van 1 december 2016 de overeenkomst al ‘de facto’ zou hebben beëindigd. Het hof verwierp dit: de overeenkomst schreef voor dat ontbinding pas werkt na een aangetekend schrijven of deurwaardersexploot, en dat gebeurde pas op 19 januari 2017. Ook het argument dat het latere bezwaar de opeisbaarheid zou hebben opgeschort, faalde: een bezwaarschrift schorst de werking van een besluit volgens de wet niet automatisch. Verder verweten de bestuurders de gemeente dat zij voor de Bibob-clausule had gekozen in plaats van een ander artikel waarbij ieder de eigen kosten zou dragen, maar het hof stelde vast dat de gemeente daarin een vrije keuze had en niet verplicht was zichzelf op die manier te benadelen.
De kern van het verwijt aan de bestuurders bleek volgens het hof niet dat zij op de hoogte waren van het criminele verleden van de betrokken persoon, maar dat zij wisten dat een negatief Bibob-advies de financiering zou doen wegvallen en dat zij dit risico niet met de gemeente hadden gedeeld. Ook het beroep van de bestuurders op eigen schuld van de gemeente, omdat deze de overeenkomst te vroeg zou hebben getekend en geen aanvullende zekerheden zou hebben geëist, hield geen stand: de bestuurders hadden zelf met de overeenkomst en de Bibob-clausule ingestemd, wetend dat de procedure nog liep. Tot slot accepteerde het hof de onderbouwing van de hoogte van de vordering: de gemeente mocht haar schade baseren op de wettelijk kostendekkend vastgestelde legestarieven, zonder dat daarvoor een aparte urenregistratie per vergunningaanvraag nodig was.
Het hof bekrachtigt de eerdere vonnissen van de rechtbank Noord-Nederland volledig en veroordeelt de bestuurders hoofdelijk tot betaling van de proceskosten van het hoger beroep aan de gemeente: € 6.803 aan proceskosten en € 7.594 aan advocaatkosten.
Betrokken advocaten
Betrokken rechters
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:RBOVE:2024:1992, Rechtbank Overijssel, 10-04-2024, C/08/291135 / HA ZA 23-35
Rechtbank Overijssel · Civiel Recht
ECLI:NL:RBOVE:2023:3727, Rechtbank Overijssel, 20-09-2023, C/08/285348 / HA ZA 22-320
Rechtbank Overijssel · Civiel Recht
ECLI:NL:RBOVE:2023:3730, Rechtbank Overijssel, 20-09-2023, C/08/285855 / HA ZA 22-327
Rechtbank Overijssel · Civiel Recht
ECLI:NL:RBGEL:2023:4177, Rechtbank Gelderland, 19-07-2023, 410141
Rechtbank Gelderland · Civiel Recht; Verbintenissenrecht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Gerechtshof Arnhem-LeeuwardenRechtsgebied
Civiel RechtZaaknummer
200.360.081/01
Procedure
Hoger beroep
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
Nieuwe uitspraken van deze rechters
- dhr. mr. M.W. Zandbergen
- dhr. mr. P.S. Bakker
- mw. prof. mr. M. Lennarts
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.