Timmerman wint van ASR: AOV-uitkering moet over oorspronkelijk verzekerd bedrag — GHARL:2026:6091
verlaging van de verzekerde jaarrente bij een arbeidsongeschiktheidsverzekering, verjaring en klachtplicht
Eiser / verzoeker
zelfstandig timmerman, arbeidsongeschikt sinds 2010 (appellant)
Verweerder / gedaagde
ASR Schadeverzekeringen N.V. (geïntimeerde)
Hof vernietigt het vonnis en verklaart voor recht dat ASR moet uitkeren op basis van het oorspronkelijke geïndexeerde verzekerde bedrag met wettelijke rente, behalve verjaarde termijnen van vóór 26 april 2014; ASR betaalt de proceskosten in beide instanties
- Een clausule die na drie jaar een inkomenstoets toestaat, geeft geen bevoegdheid tot latere periodieke toetsing en verlaging
- Polisvoorwaarden worden objectief uitgelegd; bij twijfel geldt de voor de consument gunstigste uitleg (artikel 6:238 lid 2 BW)
- Niet protesteren tegen een verlaging is als subjectieve factor onvoldoende voor een andere uitleg of een wijzigingsovereenkomst
- Bij een arbeidsongeschiktheidsverzekering verjaart elke maandelijkse uitkeringstermijn zelfstandig na drie jaar (artikel 7:942 BW)
- Een beroep op schending van de klachtplicht faalt als de verzekeraar het gestelde nadeel niet concreet onderbouwt
Samenvatting
Een timmerman die sinds 2001 als zelfstandige werkt, sloot dat jaar via zijn assurantietussenpersoon een arbeidsongeschiktheidsverzekering af bij een rechtsvoorganger van ASR. Verzekerd was een jaarrente van 60.000 gulden in het eerste ziektejaar en 38.000 gulden daarna, met een jaarlijkse verhoging van 3 procent. Op de polis stond een clausule dat drie jaar na de start, of eerder bij arbeidsongeschiktheid, een inkomenstoets zou plaatsvinden over de twee jaar daarvoor, en dat de verzekerde bedragen zo nodig zouden worden verlaagd tot 80 procent van het inkomen. In 2006 vroeg de verzekeraar alsnog zijn cijfers over 2003 tot en met 2005 op, en in 2007 verlaagde zij de verzekerde bedragen fors, met een lagere premie en terugbetaling van te veel betaalde premie. De man protesteerde niet. Sinds juni 2010 is hij arbeidsongeschikt en krijgt hij een uitkering op basis van de verlaagde bedragen. Pas in april 2017 maakte zijn advocaat bezwaar.
Deze zaak is het hoger beroep tegen het vonnis van de rechtbank Midden-Nederland van 2 april 2025. De rechtbank wees de vordering van de man af. Hij wilde een verklaring voor recht dat ASR moet uitkeren op basis van de oorspronkelijke, geïndexeerde bedragen. Het hof wijst die vordering grotendeels alsnog toe.
Het hof legde de polis uit zoals een consument die mocht begrijpen. De clausule geeft de verzekeraar alleen de bevoegdheid om eenmalig, na drie jaar, het inkomen over de twee voorgaande jaren te toetsen. Een periodieke toets gedurende de hele looptijd staat nergens in de polisvoorwaarden. De brochure sprak wel over maximaal 80 procent van het huidige inkomen, maar dat begrip werd niet uitgelegd en vertaalde zich niet in een regeling in de polis. Een toelichting die ASR in december 2010 op de polis zette, gold nog niet toen de man ziek werd. Dat hij in 2006 en 2007 niet protesteerde, kan ook onoplettendheid zijn en weegt niet op tegen de objectieve factoren. Bij twijfel geldt bovendien de voor de consument gunstigste uitleg. Van een stilzwijgende wijziging van de overeenkomst in 2007 was evenmin sprake, omdat ASR geen stukken had over hoe die verlaging toen was gecommuniceerd.
Het beroep van ASR op verjaring slaagde maar deels. Elke maandelijkse uitkering is een aparte vordering met een eigen verjaringstermijn van drie jaar, in lijn met het Kifid en rechtspraak van de Hoge Raad. Omdat de man op 26 april 2017 aanspraak maakte, zijn alleen de termijnen van vóór 26 april 2014 verjaard. Het beroep op schending van de klachtplicht faalde: ASR kon niet aangeven welke stukken zij kwijt was of welk nadeel zij leed. Een beroep op een klachttermijn van één jaar in de polisvoorwaarden deed ASR pas op de zitting, en dat was te laat.
Het hof vernietigde het vonnis en verklaarde voor recht dat ASR moet uitkeren op basis van het oorspronkelijke, niet verlaagde verzekerde bedrag met indexatie en wettelijke rente, behalve voor de verjaarde termijnen van vóór 26 april 2014. ASR moet de proceskosten in beide instanties betalen: € 1.548 voor de eerste aanleg en € 3.086,47 voor het hoger beroep.
Betrokken advocaten
Betrokken rechters
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:RBNNE:2024:5419, Rechtbank Noord-Nederland, 25-09-2024, C/19/144916 / HA ZA 23-115
Rechtbank Noord-Nederland · Civiel Recht; Verbintenissenrecht
ECLI:NL:RBGEL:2024:435, Rechtbank Gelderland, 24-01-2024, 417949
Rechtbank Gelderland · Civiel Recht; Verbintenissenrecht
ECLI:NL:RBROT:2022:2036, Rechtbank Rotterdam, 16-03-2022, C/10/609629 / HA ZA 20-1191
Rechtbank Rotterdam · Civiel Recht
ECLI:NL:RBAMS:2021:7617, Rechtbank Amsterdam, 29-12-2021, C/13/701049 / HA ZA 21-401
Rechtbank Amsterdam · Civiel Recht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Gerechtshof Arnhem-LeeuwardenRechtsgebied
Civiel RechtZaaknummer
200.358.960
Procedure
Hoger beroep
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
Nieuwe uitspraken van deze rechters
- dhr. mr. L. Janse
- mw. mr. C. Bakker
- mw. mr. V. van der Kuil
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.