Naar inhoud
Juristi.nl

Hof bekrachtigt weigering teruggeleiding drie kinderen naar Turkije — GHDHA:2023:2113

Internationale kinderontvoering / teruggeleiding naar Turkije op grond van het Haags Kinderontvoeringsverdrag

Eiser / verzoeker

De vader (wonende in Turkije)

VS

Verweerder / gedaagde

De moeder (verblijvende in Nederland)

Het hof bekrachtigde de beschikking van de rechtbank en wees het verzoek tot teruggeleiding van de drie kinderen naar Turkije af.

  • Het hof stelde vast dat de moeder op 17 mei 2023 met de kinderen Turkije verliet en op die datum het eenhoofdig ouderlijk gezag had; er was geen sprake van ongeoorloofde overbrenging in de zin van het Haags Kinderontvoeringsverdrag.
  • Een omgangsrecht van de vader levert geen gezagsrecht op in de zin van artikel 3 van het Haags Kinderontvoeringsverdrag, ook al bemoeilijkt de overbrenging de uitoefening van dat omgangsrecht.
  • Het later door de Turkse rechter aan de vader toegekende voorlopig gezag (22 juni 2023) is niet relevant, omdat uitsluitend de gezagssituatie op het moment van vertrek (17 mei 2023) bepalend is.
  • Het hof passeerde het aanbod tot nadere deskundigenverklaring en de suggestie om een verklaring te vragen van de Turkse autoriteiten, omdat het zich voldoende geïnformeerd achtte over het toepasselijke gezagsrecht.
  • De lopende asielprocedure van moeder en kinderen in Nederland is een afzonderlijk traject en speelt geen rol in de teruggeleidingsprocedure.

Samenvatting

Een Turkse vader probeerde via de rechter zijn drie kinderen terug te laten sturen naar Turkije, nadat hun moeder in mei 2023 met hen naar Nederland was vertrokken. De vader beriep zich op het Haags Kinderontvoeringsverdrag, een internationaal verdrag dat snelle terugkeer van kinderen bij internationale ontvoering moet garanderen. Het Gerechtshof Den Haag wees zijn hoger beroep af en bevestigde daarmee de eerdere uitspraak van de rechtbank.

Het geschil draaide om de vraag of de moeder de kinderen ongeoorloofd had meegenomen uit Turkije. Dat hangt af van het gezagsrecht op het moment van vertrek. Bij de echtscheiding in 2022 was de moeder belast met het eenhoofdig ouderlijk gezag. De vader had een omgangsrecht, maar geen gezagsrecht.

AI-zoekassistent

Beschrijf uw zaak. Wij vinden de juiste advocaat.

In één of twee zinnen matcht onze AI uw situatie direct met gespecialiseerde advocaten, desgewenst in uw regio.

Match uit 19.638 advocatenGratis en vrijblijvendResultaat in seconden

De vader voerde aan dat zijn omgangsrecht hem ook zeggenschap gaf over de verblijfplaats van de kinderen. Hij liet een juridisch advies opstellen door een Turkse hoogleraar familierecht, die betoogde dat een gezaghebbende ouder bij een verhuizing naar een andere stad of een ander land toestemming nodig heeft van de omgangsgerechtigde ouder. Het hof verwierp die redenering. Uit het Haags Kinderontvoeringsverdrag zelf en het bijbehorende toelichtend rapport blijkt dat enkel een omgangsrecht geen gezagsrecht oplevert in de zin van het verdrag. Dat de verhuizing de omgang bemoeilijkt, maakt dat niet anders.

Ook de andere argumenten van de vader haalde het hof onderuit. Zo stelde de vader dat de moeder en kinderen op 18 mei 2023 Turkije verlieten, terwijl er al een uitreisverbod gold. Het hof stelde vast dat de moeder met vliegtuigtickets en hotelboekingen had aangetoond dat zij op 17 mei 2023 al in Turkije was vertrokken, dus vóór het uitreisverbod. Bovendien zou een uitreisverbod geen gezagsrecht voor de vader scheppen.

De vader betoogde verder dat hij nooit had ingestemd met het eenhoofdig gezag van de moeder als hij had geweten dat zij naar Nederland zou vertrekken. Dat argument verwierp het hof eveneens: de gezagssituatie op het moment van vertrek is bepalend, niet wat een ouder achteraf wenselijk had gevonden.

Ten slotte wees de vader erop dat de moeder en kinderen de asielprocedure in Nederland doorlopen en dat de uitkomst daarvan onzeker is. Terugkeer naar Turkije zou de kinderen meer stabiliteit bieden, aldus de vader. Het hof oordeelde dat de asielprocedure een afzonderlijk traject is dat niets van doen heeft met de teruggeleidingsprocedure.

Het hof bekrachtigde de beschikking van de rechtbank Den Haag: de kinderen hoeven niet terug naar Turkije. De proceskosten in hoger beroep worden gecompenseerd, zodat iedere partij de eigen kosten draagt.

Betrokken advocaten

mr. J.H. Weermeijer-Patist

vader

La Causa Advocaten, OEGSTGEEST

109 uitspraken
mr. A.H.A. Beijersbergen van Henegouwen

moeder

Beijersbergen van Henegouwen Advocatuur, UTRECHT

139 uitspraken

Betrokken rechters

Gerelateerde uitspraken

Gegevens

Datum uitspraak

Zaaknummer

200.332.198/01

Procedure

Hoger beroep

Bron: officiële uitspraak op rechtspraak.nl

Op de hoogte blijven

Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.

Nieuwe uitspraken van deze rechters

  • mw. mr. E.A. Mink
  • mw. mr. P.M.A.J. Bollen
  • mw. mr. H.A. Schipper
Adv.Ynvest Fund
6%

vast rendement

  • Vastgoed als zekerheid
  • Kwartaalbetalingen
  • Vanaf €30.000
Meer informatie

Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.

Recente uitspraken

Oekraïense man niet-ontvankelijk in hoger beroep over schadeclaim wegens raketaanval op appartement

Een Oekraïense man wiens appartement in een voorstad van Kyiv in het voorjaar van 2022 door een Russische raketaanval zwaar werd beschadigd, probeerde in Nederland een Oekraïens vonnis ten uitvoer te leggen. De rechtbank Kyiv had Rusland in 2023 bij verstek veroordeeld tot betaling van ruim 1,7 miljoen grivna aan schadevergoeding, wat destijds neerkwam op ongeveer € 54.000. De man stapte naar de rechtbank Den Haag, maar die verklaarde zich onbevoegd: Rusland kon met succes een beroep doen op immuniteit van jurisdictie. In hoger beroep bij het gerechtshof Den Haag stuitte de zaak eerst op een procedureel probleem. De man had bij de rechtbank twee verzoeken ingediend: een primair verzoek op grond van een specifieke verdragsbepaling over de erkenning van buitenlandse vonnissen, en een subsidiair verzoek waarbij hij vroeg om een nieuwe veroordeling door de Nederlandse rechter op basis van hetzelfde Oekraïense vonnis. Voor het primaire verzoek geldt een beroepstermijn van één maand; de man diende zijn hoger beroep echter pas na drie maanden in. Het hof moest vervolgens beoordelen of voor het subsidiaire verzoek een andere, langere beroepstermijn gold. Dit hing af van een uitleg van eerdere rechtspraak van de Hoge Raad. Volgens die rechtspraak kan een dergelijk subsidiair verzoek in sommige gevallen worden meegenomen in een al lopende verzoekschriftprocedure, puur uit overwegingen van proceseconomie. Het hof concludeerde dat dit ook hier het geval was: het subsidiaire verzoek was niet zelfstandig, maar was verweven met en accessoir aan het primaire verzoek. Daarmee gold ook voor dit onderdeel de korte beroepstermijn van één maand. Omdat de man die termijn had overschreden, was hij in zijn geheel niet-ontvankelijk in het hoger beroep. Hoewel het hof daarmee de zaak formeel niet hoefde te beoordelen, ging het toch ten overvloede in op de vraag of Rusland daadwerkelijk immuniteit van jurisdictie toekomt. Het hof bevestigde de lijn van de rechtbank. Rusland had de raketaanval verricht als overheidsdaad, en naar het internationaal gewoonterecht geldt voor zulke acta iure imperii immuniteit van jurisdictie. Uit een uitspraak van het Internationaal Gerechtshof uit 2012 en een arrest van de Hoge Raad uit 2023 in de zogeheten Gaza-zaak volgt dat zelfs de meest ernstige schendingen van mensenrechten of het humanitair oorlogsrecht geen uitzondering op die immuniteit rechtvaardigen. De man voerde ook aan dat Rusland niet alleen mensenrechten had geschonden, maar ook de soevereiniteit van Oekraïne had aangetast door illegale annexatie en bombardementen. Immuniteit voor zulke soevereiniteitsschendingen zou zichzelf tegenspreken, zo redeneerde hij: het doel van immuniteit is juist het bevorderen van goede betrekkingen tussen staten met respect voor elkaars soevereiniteit. Het hof erkende dat dit een denkbare redenering is, maar verwierp haar toch. Zowel het Internationaal Gerechtshof als het Europees Hof voor de Rechten van de Mens hebben consequent geoordeeld dat het internationaal gewoonterecht geen uitzondering kent op de immuniteit, ook niet bij grove schendingen. Het hof zag onvoldoende aanleiding om in dit geval van die vaste lijn af te wijken. Het hof verklaarde de man niet-ontvankelijk in zijn hoger beroep. Rusland had geen proceskostenveroordeling gevraagd en het hof legde die ook niet ambtshalve op.

Gerechtshof Den Haag·
Civiel Recht; Internationaal Privaatrecht
Hof Den Haag weigert Kazachse kinderalimentatiebeslissing in Nederland ten uitvoer te leggen

Een vrouw die in het Verenigd Koninkrijk woont, probeerde via de Nederlandse rechter een Kazachse alimentatiebeslissing ten uitvoer te laten leggen tegen haar voormalige partner, die in Rotterdam woont. De Kazachse rechter had de man in augustus 2024 veroordeeld tot betaling van een kwart van zijn salaris als kinderalimentatie. Omdat de man niet verscheen in de Kazachse procedure, werd hij bij verstek veroordeeld. In Nederland vroeg de vrouw vervolgens om erkenning en uitvoerbaarheid van die beslissing. De centrale vraag was of de Kazachse rechter bevoegd was om de zaak te behandelen. Dat is in dit soort internationale alimentatiezaken geregeld in het Haags Alimentatieverdrag 2007, waarbij zowel Nederland als Kazachstan partij zijn. Dit verdrag vereist dat de rechter van het land dat de beslissing heeft gegeven, zijn bevoegdheid kan baseren op een van de in het verdrag genoemde gronden. Een van die gronden is dat de verweerder zijn gewone verblijfplaats had in dat land op het moment dat de procedure werd gestart. De Kazachse rechter baseerde zijn bevoegdheid op een registratie in een Kazachstan overheidssysteem, waaruit bleek dat de man op een adres in Atyrau stond ingeschreven. Maar de man betwistte dat hij in juli 2024, het moment waarop de procedure in Kazachstan werd gestart, zijn gewone verblijfplaats daar had. Hij onderbouwde dat met een reeks concrete stukken: een e-mail van ExxonMobil waaruit blijkt dat zijn standplaats in 2017 al werd verplaatst naar Moskou, een vliegticket en hotelrekening die aantonen dat hij Kazachstan op 11 mei 2023 verliet, een verklaring van zijn Kazachse voormalige werkgever dat zijn arbeidsovereenkomst per 10 mei 2023 was beëindigd, en een uittreksel uit de gemeentelijke basisadministratie waaruit blijkt dat hij sinds februari 2024 in Rotterdam staat ingeschreven, samen met zijn huidige vrouw en kinderen. De vrouw wees op de registratie in het Kazachse systeem en op het feit dat de man bij een paspoortaanvraag voor het kind een adres in Astana had opgegeven. De man legde uit dat die adresvermelding te wijten was aan een haastige verzending via DHL, waarbij hij het adres gebruikte dat bij dat bedrijf nog van hem geregistreerd stond. Het hof vond die verklaring geloofwaardig, mede omdat dezelfde toestemmingsverklaring aantoonde dat zijn handtekening werd gelegaliseerd door een Rotterdamse notaris, wat bevestigt dat hij op dat moment in Rotterdam was. Het hof concludeerde dat de man in juli 2024 zijn gewone verblijfplaats niet in Kazachstan had. Daarmee ontbrak de bevoegdheidsgrond van het Haags Alimentatieverdrag 2007, en kon de Kazachse beslissing niet in Nederland ten uitvoer worden gelegd. De overige bevoegdheidsgronden van het verdrag waren evenmin van toepassing: noch de vrouw noch het kind woonde in Kazachstan ten tijde van de procedure. Het hof tekende nog aan dat de rechtbank Rotterdam een andere redenering had gevolgd. Die had het verzoek afgewezen omdat de Kazachse rechter Kazachs recht toepaste, terwijl op grond van het Haags Alimentatieprotocol Engels recht van toepassing had moeten zijn. Het hof verwierp die redenering: het enkele feit dat een buitenlandse rechter niet het juiste recht toepast, levert op zichzelf geen strijd op met de Nederlandse openbare orde. Daarvoor is meer nodig, namelijk een schending van fundamentele beginselen van de Nederlandse rechtsorde. Het hof bekrachtigde de beschikking van de rechtbank Rotterdam en wees het verzoek af. De proceskosten werden gecompenseerd, zodat iedere partij de eigen kosten draagt.

Gerechtshof Den Haag·
Civiel Recht; Internationaal Privaatrecht
Hof Den Haag oordeelt dat Nederlandse rechter niet bevoegd is in zaak van SMC tegen Airbnb

Stichting Massaschade & Consument (SMC) probeerde via de Nederlandse rechter een collectieve actie te voeren tegen Airbnb, het Ierse techbedrijf achter het gelijknamige verhuurplatform. SMC stelde dat Airbnb onterecht servicekosten in rekening brengt bij huurders, omdat het platform als tweezijdig bemiddelaar zou optreden zonder de wettelijk vereiste schriftelijke toestemming van beide partijen. De vraag die het hof moest beantwoorden, was niet of Airbnb zich schuldig had gemaakt aan oneerlijke praktijken, maar of de Nederlandse rechter überhaupt bevoegd was om de zaak te behandelen. Airbnb is gevestigd in Dublin, Ierland. Omdat het bedrijf niet in Nederland is gevestigd, kon de Nederlandse rechter zijn bevoegdheid niet baseren op de hoofdregel van de Europese bevoegdheidsverordening (Brussel I-bis), die als uitgangspunt hanteert dat een verweerder wordt opgeroepen bij de rechter van zijn woonplaats. SMC moest dus aantonen dat een van de uitzonderingsgronden van toepassing was. SMC deed eerst een poging via de regels voor consumentenovereenkomsten, maar trok dat standpunt in hoger beroep zelf in. Het Europese Hof van Justitie had eerder al bepaald dat een belangenorganisatie die niet zelf partij is bij de overeenkomst, geen gebruik kan maken van het zogeheten consumentenforum, de regeling die consumenten het recht geeft te procederen bij de rechter in hun eigen land. Vervolgens betoogde SMC dat de diensten van Airbnb feitelijk in Nederland worden uitgevoerd, omdat het platform in het Nederlands beschikbaar is, Nederlandse betaalmethoden ondersteunt, Nederlandse btw rekent en actief reclame maakt op de Nederlandse markt. Het hof volgde dit argument niet. De kern van de dienstverlening van Airbnb, het bij elkaar brengen van huurders en verhuurders via een online platform, vindt volgens het hof hoofdzakelijk plaats in Ierland, waar het platform wordt beheerd en de meeste werknemers zitten. Dat het platform door Nederlandse gebruikers wordt gebruikt, maakt dit niet anders: gebruikers kunnen het platform vanuit elke plek ter wereld gebruiken, en de woonplaats van de gebruikers vormt geen bruikbaar aanknopingspunt. SMC probeerde ook een beroep te doen op een forumkeuzebeding in de algemene voorwaarden van Airbnb. Dat beding geeft consumenten het recht om Airbnb te dagvaarden bij de rechter in hun eigen woonplaats. Het hof verwierp dit argument: SMC is zelf geen partij bij de overeenkomsten en ook geen consument. Bovendien bevatten dezelfde algemene voorwaarden een verbod op overdracht van vorderingen. SMC kan het forumkeuzebeding niet inroepen, ook niet als derde-begunstigde. Tot slot betoogde SMC dat Airbnb onrechtmatig had gehandeld door onredelijk bezwarende bedingen in haar voorwaarden op te nemen, en dat de Nederlandse rechter op grond daarvan bevoegd was. Ook dat slaagde niet. Het hof oordeelde dat de vorderingen in de kern draaien om de uitleg van de overeenkomst tussen Airbnb en de huurders, en daarmee niet kunnen worden aangemerkt als vorderingen uit onrechtmatige daad in de zin van de Europese regels. Het hof bekrachtigde het vonnis van de rechtbank Den Haag en veroordeelde SMC in de proceskosten van het hoger beroep, begroot op in totaal € 2.782 aan verschotten en advocaatkosten, te vermeerderen met nasalaris en wettelijke rente.

Gerechtshof Den Haag·
Civiel Recht; Internationaal Privaatrecht
Hof Den Haag verklaart Nederlandse rechter onbevoegd in scheepsverkoop­geschil met Nigeriaanse staatsinstelling

Een Nigeriaanse staatsinstelling, Asset Management Corporation of Nigeria (AMCON), sleepte een Londense scheepsmakelaar voor de Nederlandse rechter wegens onbevoegde vertegenwoordiging. De scheepsmakelaar zou zonder toestemming een koopovereenkomst hebben gesloten waarbij AMCON haar schip 'Mongolia', dat in Rotterdam lag, voor USD 8 miljoen aan een derde partij, Eurofinance, verkocht. AMCON stelde dat zij die toestemming nooit had gegeven en weigerde het schip te leveren. De weigering om te leveren had grote gevolgen. Eurofinance legde conservatoir beslag op het schip in Rotterdam en dwong AMCON zo een bankgarantie van USD 3.530.000 te stellen om het beslag op te heffen. Vervolgens deed een Londense arbitrageprocedure haar werk: een arbiter oordeelde dat er wel degelijk een rechtsgeldige koopovereenkomst tot stand was gekomen en dat AMCON haar verplichtingen niet was nagekomen. Eurofinance won daarna de bankgarantie uit, waardoor AMCON het geld kwijt was. AMCON besloot de schade te verhalen op de scheepsmakelaar en dagvaardde haar voor de rechtbank Rotterdam. De rechtbank verklaarde zich echter onbevoegd: de schadeveroorzakende gebeurtenis vond plaats in Londen, en ook de directe schade was niet in Nederland ingetreden. AMCON ging in hoger beroep bij het gerechtshof Den Haag. Het hof moest beoordelen of de Nederlandse rechter bevoegdheid kon ontlenen aan artikel 6 aanhef en onder e van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering. Dat artikel geeft de Nederlandse rechter bevoegdheid als het schadebrengende feit zich in Nederland heeft voorgedaan. Omdat de scheepsmakelaar na de brexit in het Verenigd Koninkrijk was gevestigd en de Europese bevoegdheidsverordening Brussel I bis daardoor niet gold, moest het hof terugvallen op die Nederlandse nationale bepaling. AMCON betoogde dat Rotterdam moest worden aangemerkt als de plaats waar de directe schade was ingetreden, het zogeheten Erfolgsort. De redenering: het schip had in Rotterdam geleverd moeten worden, de niet-levering aldaar veroorzaakte de verplichting tot schadevergoeding, en dus was Rotterdam de plek waar de schade concreet werd. Het hof verwierp die redenering. Volgens vaste Europese rechtspraak, die het hof ook bij de uitleg van de Nederlandse bevoegdheidsregel als leidraad hanteert, telt alleen de plaats waar de directe, initiële schade intreedt, niet waar gevolgschade of vermogensschade zich voordoet. De schade van AMCON, het verschil tussen verkoopprijs en marktwaarde van het schip, ontstond al bij het sluiten van de koopovereenkomst in Londen en werd definitief vastgesteld door het arbitrale vonnis, eveneens in Londen gewezen. De niet-levering in Rotterdam was geen directe schadeveroorzakende handeling van de makelaar, maar een latere beslissing van AMCON zelf. De beslaglegging op het schip en het uitwinnen van de bankgarantie in Rotterdam waren vervolgens weer gevolgen van die niet-levering, en konden dan ook niet leiden tot de conclusie dat Rotterdam het Erfolgsort was. Het hof bekrachtigde het vonnis van de rechtbank Rotterdam en veroordeelde AMCON in de proceskosten van het hoger beroep, begroot op € 2.175.

Gerechtshof Den Haag·
Civiel Recht; Internationaal Privaatrecht
Hof Den Haag verklaart Nederlandse rechter onbevoegd in Braziliaans mededingingszaak tegen Raízen

Stichting Claim Gran Petro, een stichting die opkomt voor de belangen van het Braziliaanse bedrijf Gran Petro Distribuidora de Combustíveis, probeerde via de Nederlandse rechter schadevergoeding te halen bij Raízen S.A. Dat is een Braziliaans bedrijf dat net als Gran Petro luchtvaartkerosine distribueert op Braziliaanse luchthavens. De Braziliaanse mededingingsraad CADE stelde in 2022 vast dat Raízen anderen ten onrechte de toegang heeft geweigerd tot gezamenlijke infrastructuur op de luchthaven van São Paulo, en legde daarvoor een boete op. Om de zaak in Nederland te kunnen voeren, dagvaardde Stichting Claim GP niet alleen Raízen, maar ook Shell Brazil Holding B.V. en Shell plc. Shell Brazil is gevestigd in Den Haag en was jarenlang voor minstens de helft aandeelhouder in Raízen. Shell plc, de Londense tophoudstervennootschap van het Shell-concern, houdt alle aandelen in Shell Brazil. Omdat de Nederlandse rechter bevoegd is voor zaken tegen in Nederland gevestigde partijen, probeerde de stichting via die bevoegdheid ook de Braziliaanse vennootschap Raízen voor de Nederlandse rechter te slepen. Dat kan op grond van artikel 7 lid 1 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering, maar alleen als de vorderingen tegen de verschillende gedaagden zo nauw met elkaar samenhangen dat het redelijk is ze gezamenlijk te behandelen. De rechtbank Den Haag weigerde in mei 2023 bevoegdheid te aanvaarden en oordeelde dat sprake was van misbruik van procesrecht: Shell Brazil en Shell plc waren volgens de rechtbank alleen meegedagvaard om via de achterdeur bevoegdheid te creëren voor de claim tegen Raízen. Stichting Claim GP ging in hoger beroep en voerde aan dat er wel degelijk voldoende samenhang bestond. Het hof gaat niet mee met dit betoog. De stichting baseerde de aansprakelijkheid van Shell Brazil en Shell plc op een bepaling uit de Braziliaanse mededingingswet, artikel 33 LBDC, die vennootschappen die tot dezelfde economische groep behoren hoofdelijk aansprakelijk stelt. Of die bepaling ook geldt in civielrechtelijke relaties en aanleiding geeft tot schadevergoeding aan een concurrent, is echter allerminst zeker. Braziliaanse deskundigen spreken elkaar tegen, er is geen relevante rechtspraak, en de wordingsgeschiedenis biedt geen uitsluitsel. Het hof concludeert dat het voor Raízen niet voorzienbaar kon zijn dat zij in Nederland zou worden gedaagd op basis van een zo onzekere rechtsvraag. De stichting trok ook een vergelijking met de Europese situatie, waar moedervennootschappen samen met hun dochtervennootschappen hoofdelijk aansprakelijk kunnen zijn voor schending van het Europese mededingingsrecht. Het hof verwerpt die vergelijking. In de Europese context zijn alle vennootschappen van een economische eenheid rechtstreeks gebonden aan dezelfde bepaling, en staat hun gezamenlijke aansprakelijkheid in civielrechtelijke verhoudingen al geruime tijd vast. Bij de Braziliaanse bepaling is dat juist niet het geval. Een tweede grond die de stichting aanvoerde, was dat Shell Brazil en Shell plc zelf onrechtmatig hadden gehandeld door niets te doen tegen de inbreuk van Raízen, ondanks dat zij als aandeelhouder de macht hadden om in te grijpen. Ook dit argument overtuigt het hof niet. De gestelde aansprakelijkheid van Raízen is nu eenmaal een andere dan die van Shell Brazil en Shell plc, en de stichting heeft niet onderbouwd waarom het voor Raízen toch voorzienbaar zou zijn geweest dat zij in Nederland voor de rechter zou worden gesleept vanwege het eigen handelen of nalaten van haar aandeelhouders. Het hof bekrachtigt het vonnis van de rechtbank en verwijst de hoofdzaak terug naar de rechtbank Den Haag voor verdere behandeling van de vorderingen tegen Shell Brazil en Shell plc. Stichting Claim GP wordt veroordeeld in de proceskosten van het hoger beroep, begroot op € 3.389,-, vermeerderd met de wettelijke rente als niet binnen veertien dagen wordt betaald.

Gerechtshof Den Haag·
Civiel Recht; Internationaal Privaatrecht