Hof verklaart hoger beroep niet-ontvankelijk na afstand van beroepsrecht bij regelrechter — GHDHA:2026:2309
ontvankelijkheid hoger beroep / appelverbod regelrechter / burengeschil erfgrens
Eiser / verzoeker
appellanten (buren, verweerders in incident)
Verweerder / gedaagde
geïntimeerden (buren, eisers in incident)
Appellanten zijn niet-ontvankelijk verklaard in hun hoger beroep en veroordeeld in de proceskosten van € 1.852,-.
- Hoger beroep tegen uitspraak van de regelrechter is alleen mogelijk als partijen zich dat recht uitdrukkelijk hebben voorbehouden op grond van artikel 333 Rv; hier hadden beide partijen 'nee' aangekruist op het aanmeldformulier.
- De doorbrekingsjurisprudentie, waarmee een rechtsmiddelenverbod in uitzonderlijke gevallen kan worden omzeild, is niet van toepassing omdat cassatie bij de Hoge Raad nog openstaat en er dus geen algeheel rechtsmiddelenverbod bestaat.
- Het verzoek om verwijzing naar de Hoge Raad op grond van artikelen 72 en 73 Rv werd afgewezen: die regeling is bedoeld bij onbevoegdverklaring, niet voor herstel van een verkeerd gekozen rechtsmiddel.
- Volledige proceskostenveroordeling wegens misbruik van procesrecht werd afgewezen: het enkele feit dat appellanten na waarschuwing doorgingen rechtvaardigt dat oordeel niet; kosten werden op liquidatietarief begroot.
Samenvatting
Twee buren raakten in conflict over de erfgrens tussen hun achtertuinen. De ene partij deed een beroep op verkrijgende verjaring, een rechtsfiguur waarbij iemand eigenaar wordt van grond doordat hij die gedurende langere tijd ongestoord in bezit heeft gehad. Om het geschil snel op te lossen, wendden beide partijen zich tot de zogenoemde regelrechter, een experiment waarbij de kantonrechter als neutrale beslisser optreedt buiten de gewone rechtbankprocedure om.
Voor deelname aan dit experiment moesten beide partijen een aanmeldformulier invullen. Daarin stond onder meer de vraag of zij na de uitspraak nog in hoger beroep wilden kunnen gaan. Beide partijen kruisten bij die vraag het vakje 'nee' aan. De kantonrechter oordeelde vervolgens dat het beroep op verkrijgende verjaring slaagde, in het nadeel van de appellerende buren.
De verliezende partij stelde toch hoger beroep in bij het hof. De andere partij reageerde hierop met een formele bezwaarakte, het zogenoemde incident, en stelde dat hoger beroep wettelijk was uitgesloten. Op grond van artikel 333 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering staat tegen een uitspraak van de regelrechter alleen hoger beroep open als beide partijen zich dat recht uitdrukkelijk hebben voorbehouden. Dat was hier niet het geval.
De appellanten voerden diverse tegenargumenten aan. Zij betoogden dat artikel 96 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering helemaal niet van toepassing was op hun zaak, omdat geschillen over eigendom van registergoederen en verkrijgende verjaring niet ter vrije beschikking van partijen staan en gevolgen hebben voor derden via de openbare registers. Ook stelden zij dat de kantonrechter hun beroep op stuiting van de verjaring ten onrechte buiten beschouwing had gelaten, en dat zij nooit bewust en geïnformeerd afstand hadden gedaan van hun recht op hoger beroep. Zij waren via buurtbemiddeling zonder juridische toelichting naar de regelrechter verwezen, en het formulier bevatte slechts een financiële waarschuwing over hogere kosten.
Het hof verwierp al deze argumenten. De zogeheten doorbrekingsjurisprudentie, waarmee een rechtsmiddelenverbod in uitzonderlijke gevallen toch kan worden omzeild, is hier niet van toepassing. Die jurisprudentie geldt alleen bij een algeheel verbod op rechtsmiddelen. In dit geval staat cassatie bij de Hoge Raad nog wel open, zodat de appellanten hun klachten langs die weg aan de orde kunnen stellen. Dat zij bezwaar hadden kunnen instellen op fundamentele procesrechtelijke gronden, maakt hen nog niet ontvankelijk in het hoger beroep.
Ook het verzoek om de zaak door te verwijzen naar de Hoge Raad wees het hof af. Die verwijzingsregeling is bedoeld voor situaties waarin de rechter zich onbevoegd verklaart, niet voor het herstel van een verkeerd gekozen rechtsmiddel.
De wederpartij eiste daarnaast vergoeding van de volledige werkelijke proceskosten, omdat het instellen van hoger beroep misbruik van procesrecht zou zijn geweest. Het hof oordeelde echter dat van misbruik geen sprake was: het enkele feit dat appellanten na het instellen van hoger beroep zijn gewezen op het appelverbod, betekent niet dat zij daarna tegen beter weten in zijn doorgegaan. De proceskosten werden daarom berekend volgens het gebruikelijke liquidatietarief. Het hof verklaarde de appellanten niet-ontvankelijk in hun hoger beroep en veroordeelde hen in de proceskosten van in totaal € 1.852,-, vermeerderd met wettelijke rente als niet binnen veertien dagen wordt betaald.
Betrokken advocaten
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:RBDHA:2025:22017, Rechtbank Den Haag, 19-11-2025, C/09/683031 HA ZA 25-298
Rechtbank Den Haag · Civiel Recht
ECLI:NL:GHSHE:2024:1630, Gerechtshof 's-Hertogenbosch, 14-05-2024, 200.316.639_01
Gerechtshof 's-Hertogenbosch · Civiel Recht; Verbintenissenrecht
ECLI:NL:GHSHE:2023:1146, Gerechtshof 's-Hertogenbosch, 11-04-2023, 200.318.388_01
Gerechtshof 's-Hertogenbosch · Civiel Recht; Burgerlijk Procesrecht
ECLI:NL:GHSHE:2023:916, Gerechtshof 's-Hertogenbosch, 21-03-2023, 200.300.472_01
Gerechtshof 's-Hertogenbosch · Civiel Recht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Gerechtshof Den HaagRechtsgebied
Civiel Recht; Burgerlijk ProcesrechtZaaknummer
200.366.101/01
Procedure
Hoger beroep
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.
Recente uitspraken
Een man die in een zaak tegen EY Advisory Netherlands LLP procedeert, wilde twee raadsheren van het Haagse hof tijdens de zitting van 1 oktober 2026 laten vervangen. Zijn verzoek tot wraking strandde, omdat hij daarmee te lang had gewacht. De man voert bij het Gerechtshof Den Haag een herroepingsverzoek tegen EY, de hoofdzaak. Op 1 oktober 2026 vond de mondelinge behandeling plaats. Tijdens die zitting droeg zijn advocaat een schriftelijk verzoek voor om voorzitter mr. J.W. Frieling en raadsheer mr. B.R. ter Haar te wraken. Wraking is de procedure waarmee een partij een rechter kan laten vervangen die in zijn ogen niet onpartijdig is. De twee raadsheren lieten weten dat ze niet bereid waren zich terug te trekken. Daarop beoordeelde een andere kamer van het hof, de wrakingskamer, het verzoek. De man voerde drie gronden aan. Ten eerste vreesde hij vooringenomenheid, omdat dezelfde raadsheren op 15 maart 2022 een kortgedingarrest hadden gewezen in een eerdere zaak tussen dezelfde partijen. Ten tweede vond hij de toedeling van de zaak aan deze raadsheren ondoorzichtig, omdat het hof zijn schriftelijke vragen daarover niet volledig zou hebben beantwoord. Ten derde verweet hij de raadsheren dat ze niet vooraf hadden beslist over zijn beroep op de niet-ontvankelijkheid van EY. De wrakingskamer ging op geen van de gronden inhoudelijk in. Een wrakingsverzoek moet volgens de wet worden gedaan zodra de omstandigheden bekend zijn die de onpartijdigheid in twijfel kunnen trekken. Het hof had partijen op 8 september 2026 per e-mail laten weten uit welke raadsheren de combinatie bestond. Op dat moment was dus ook bekend dat zij eerder in een zaak tussen dezelfde partijen hadden geoordeeld. In dezelfde mail stond dat het hof eerst het incidentele verzoek en daarna de hoofdzaak zou bespreken, en daarna zou beslissen. De man had dus ook al op 8 september kunnen weten dat er niet vooraf over de niet-ontvankelijkheid zou worden beslist. Hij wachtte met zijn verzoek tot de zitting van 1 oktober. Dat vond de wrakingskamer te laat. Voor zover de tweede grond ook de e-mail van het hof van 28 september 2026 betrof, waarin het hof geen reden zag voor een nadere toelichting op de zaakstoedeling, wees de wrakingskamer het verzoek af. De toedeling van zaken valt onder de eindverantwoordelijkheid van het gerechtsbestuur en niet onder de raadsheren zelf. Bovendien had het hof de man op 15 september 2026 al volledig uitgelegd hoe de zaak was toegedeeld: als vervolgzaak tussen dezelfde partijen, behandeld door raadsheren die al bekend waren met een deel van de feiten en niet betrokken waren bij de uitspraak waarvan herroeping wordt gevraagd. Van een weigering om vragen te beantwoorden was dus geen sprake. De wrakingskamer zag af van een mondelinge behandeling, omdat het verzoek niet-ontvankelijk of kennelijk ongegrond was. Ze verklaarde de man niet-ontvankelijk voor alle drie de gronden en wees het verzoek af voor zover het de e-mail van 28 september 2026 betrof. De twee raadsheren blijven daarmee de hoofdzaak behandelen.
Een interieurbedrijf uit Den Haag ging in september 2023 failliet. Een aannemer die jarenlang met dat bedrijf samenwerkte aan interieurprojecten, bleef achter met onbetaalde facturen van ruim € 170.000. Zij vermoedt dat de bestuurder van het failliete bedrijf lopende projecten en opdrachten heeft doorgeschoven naar haar andere vennootschappen, zonder dat de boedel daar iets voor kreeg. Om te kunnen beoordelen of een procedure tegen de bestuurder en die zustervennootschappen kans maakt, vroeg de aannemer om voorlopige bewijsverrichtingen: het horen van getuigen en het verstrekken van bank- en projectadministratie. De rechtbank Den Haag wees de verzoeken tegen de curator af. Tegen de bestuurder en haar vennootschappen wees zij de verzoeken deels toe, maar alleen voor zes met naam genoemde projecten en voor een periode van een jaar voor het faillissement. Tegen die beschikking van de rechtbank Den Haag van 24 april 2025 kwam de aannemer in hoger beroep bij het Gerechtshof Den Haag. Eerst moest het hof beslissen of de aannemer wel in hoger beroep kon komen. Sinds 1 januari 2025 geldt nieuw bewijsrecht, waarin tegen een beslissing over een getuigenverhoor geen hoger beroep openstaat en voor inzageverzoeken een termijn van vier weken geldt. Het hof oordeelde dat voor de rechtsmiddelen het oude recht blijft gelden, omdat het verzoek vóór 1 januari 2025 was ingediend. Onder dat recht bedroeg de termijn drie maanden, en die had de aannemer gehaald door op 22 juli 2025 beroep in te stellen. Zij werd dus ontvangen in haar hoger beroep. Het hof baseerde zich daarbij op een beschikking van de Hoge Raad van 6 februari 2026. Daarna keek het hof naar de verzoeken zelf. Voorop staat dat een voorlopige bewijsverrichting bedoeld is om vooraf opheldering te krijgen over de feiten en over de vraag tegen wie je moet procederen. De toewijsbaarheid van de beoogde vordering wordt in deze procedure niet getoetst. Het verweer van de bestuurder en haar vennootschappen dat de aannemer onvoldoende belang had, haalde dan ook niets uit. Bij de curator maakte het hof een duidelijk onderscheid. Informatie uit het onregelmatighedenonderzoek, het onderzoek van de curator naar de oorzaken van het faillissement, hoeft zij niet te delen. De wet bepaalt dat de curator daarover alleen vertrouwelijk de rechter-commissaris informeert. Dat is een gewichtige reden om verzoeken af te wijzen, ook als de aannemer die informatie nergens anders kan krijgen. Ook de overige stukken van het failliete bedrijf hoefde de curator niet te verstrekken: die kan de aannemer bij de bestuurder krijgen, en een snelle afwikkeling van het faillissement, dat bij gebrek aan baten wordt opgeheven, weegt zwaarder. Eén onderdeel wees het hof wel toe. De curator moet als getuige worden gehoord over de afspraken die zij met de bestuurder maakte over de verkoop van activa uit de boedel, en moet een afschrift geven van de overeenkomst met Yume Atelier. De curator heeft geen verschoningsrecht en is zelf partij bij die overeenkomst. Informatie uit het onregelmatighedenonderzoek mag zij uit het afschrift weglakken. Tegen de bestuurder en haar vennootschappen slaagde het hoger beroep grotendeels. De aannemer had inmiddels aanwijzingen gekregen uit een getuigenverklaring en uit zwartgelakte bankafschriften dat ook andere projecten dan de zes bekende zijn overgeheveld. De beperking tot die zes projecten en tot één jaar voor het faillissement viel daarmee weg. Om de financiële positie van het bedrijf te reconstrueren en te beoordelen wanneer het faillissement te voorzien was, zijn ook drie jaar aan bankafschriften, offertes, facturen, grootboekkaarten en jaarrekeningen nodig. Het verweer dat het om vertrouwelijke bedrijfsinformatie gaat, werd verworpen: de aannemer is geen concurrent maar voert interieurs uit die de gefailleerde ontwierp. Het hof vernietigde de beschikking van de rechtbank en formuleerde de beslissing opnieuw. Er komt een voorlopig getuigenverhoor van de bestuurder, de curator (beperkt) en de andere verzochte getuigen. De bestuurder moet binnen zes weken de verzochte stukken over het failliete bedrijf en over MAAN Design, Yume Atelier en JEZ Holding verstrekken, op straffe van een dwangsom van € 250 per dag met een maximum van € 10.000. Het verzoek om de gespreksverslagen en correspondentie van het onregelmatighedenonderzoek van de curator te krijgen, wees het hof af. De kosten tussen de aannemer en de curator compenseerde het hof. De bestuurder en haar vennootschappen moeten de aannemer € 4.241 aan proceskosten voor het hoger beroep betalen.