Hof verlaagt ontnemingsbedrag naar € 135.045 na vrijspraak voor schenking van € 100.000 — GHSHE:2026:2061
ontneming wederrechtelijk verkregen voordeel na veroordeling voor diefstal en valsheid in geschrift
Eiser / verzoeker
Openbaar Ministerie (advocaat-generaal)
Verweerder / gedaagde
betrokkene
Het hof verlaagde de ontnemingsvordering van € 191.343 naar € 135.045,33 en legde de betrokkene hoofdelijk de verplichting op dit bedrag aan de Staat te betalen.
- Vrijspraak voor de schenking van € 100.000 in de strafzaak sluit op grond van de Geerings-jurisprudentie mee dat dit bedrag in de ontnemingsprocedure wordt meegenomen
- Gestelde contante uitgaven van € 22.682,40 ten behoeve van het slachtoffer kwalificeren niet als directe kosten van de diefstallen en worden niet afgetrokken
- Erfbelasting en inkomstenbelasting uit de nalatenschap van het slachtoffer (€ 78.291,02) zijn geen aftrekbare kosten in de ontnemingsprocedure
- Overschrijding van de redelijke termijn leidt slechts tot een constatering, omdat in de strafzaak al compensatie plaatsvond en de verdediging zelf vertraging heeft veroorzaakt door aanhouding en schriftelijke conclusiewisseling
- Het wederrechtelijk verkregen voordeel wordt vastgesteld op € 135.045,33, bestaande uit kasopnames (€ 132.460) en opbrengst uit valse overschrijvingsformulieren (€ 2.585,33)
Samenvatting
Een man die eerder werd veroordeeld voor diefstal en valsheid in geschrift ten nadele van een zorgbehoevende persoon, kreeg in hoger beroep een lagere ontnemingsvordering opgelegd. Het gerechtshof 's-Hertogenbosch vernietigde het vonnis van de rechtbank Zeeland-West-Brabant en stelde het wederrechtelijk verkregen voordeel opnieuw vast.
De rechtbank had eerder het voordeel geschat op € 196.343,00 en een betalingsverplichting opgelegd van € 191.343,00. De man en zijn partner hadden jarenlang de financiën beheerd van de slachtofferbejaarde, waarbij zij contante gelden opnamen van zijn rekeningen en ook overschrijvingsformulieren valselijk van zijn handtekening hadden voorzien. In de hoofdzaak was de man in december 2023 veroordeeld tot zes maanden gevangenisstraf.
Het hof moest bepalen welke bedragen mochten worden meegenomen bij de berekening van het voordeel. Een centrale discussie betrof een vermeende schenking van € 100.000. De man zou dit bedrag samen met zijn partner als 'gift' hebben ontvangen van het slachtoffer. Het hof oordeelde echter dat de man in de strafzaak voor dit deel van de tenlastelegging was vrijgesproken. Volgens vaste rechtspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens, de zogenoemde Geerings-jurisprudentie, mag een bedrag waarvoor iemand expliciet is vrijgesproken niet worden meegenomen in een ontnemingsprocedure. De schenking van € 100.000 en het bijbehorende vervolgvoordeel van € 4.265 vielen daarmee af.
Ook een bedrag van € 200 voor een zogenoemd mantelzorgcompliment werd niet meegeteld. De betrokkene was deels vrijgesproken voor het valselijk invullen van een aanvraagformulier voor dit compliment, en bovendien had hij als mantelzorger daadwerkelijk taken verricht voor het slachtoffer.
Wel nam het hof de bewezen kasopnames mee: in totaal € 132.460 aan contante opnames van de bankrekeningen van het slachtoffer in de periode van 1 maart 2013 tot en met 2015. Daarbij telde het hof op eigen initiatief vier opnames van vóór 1 maart 2013 niet mee. Verder werden de bedragen uit de valse overschrijvingsformulieren meegerekend: € 2.585,33.
De verdediging probeerde twee kostenposten in mindering te brengen. Ten eerste een bedrag van € 22.682,40 aan gestelde contante uitgaven die ten behoeve van het slachtoffer zouden zijn gedaan, zoals boodschappen. Het hof verwierp dit: de man had zelf verklaard dat boodschappen per pin werden betaald, en het overzicht dat de verdediging had aangeleverd was onvoldoende onderbouwd. Ten tweede verzocht de verdediging om € 78.291,02 aan erfbelasting en inkomstenbelasting uit de nalatenschap van het slachtoffer als aftrekpost te beschouwen. Het hof wees ook dit af: de erfenis maakte geen deel uit van het berekende voordeel en de belastingaanslagen kwalificeerden niet als directe kosten van de strafbare feiten.
De verdediging had ook gewezen op de overschrijding van de redelijke termijn. Vanaf de eerste beslaglegging in november 2015 tot het arrest in juli 2026 verstreek meer dan tien jaar, waarvan de overschrijding in eerste aanleg bijna acht jaar bedroeg. Het hof erkende de overschrijding, maar zag geen reden voor korting op de betalingsverplichting. In de strafzaak was de gevangenisstraf al met drie maanden verminderd vanwege de termijnoverschrijding. Bovendien had de verdediging zelf om aanhouding gevraagd om de uitkomst van een cassatieprocedure af te wachten, en had zij ook verzocht om een schriftelijke conclusiewisseling in hoger beroep, waardoor de ontnemingsprocedure jarenlang stil had gelegen.
Het hof stelde het wederrechtelijk verkregen voordeel vast op € 135.045,33 en legde de man hoofdelijk de verplichting op dit bedrag aan de Staat te betalen. De betalingsverplichting vervalt voor zover zijn mededader het bedrag al heeft voldaan. Bij niet-betaling kan gijzeling worden gevorderd voor maximaal 1.080 dagen.
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Gerechtshof 's-HertogenboschRechtsgebied
StrafrechtZaaknummer
20-002297-23
Procedure
Hoger beroep
Formele relaties
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.
Recente uitspraken
Op 2 september 2022 reed een man in een gehuurde Mercedes-AMG over de Roosendaalsebaan in Oud Gastel, waar 50 kilometer per uur mocht worden gereden. Kort voor een kruising waarvan de verkeerslichten oranje knipperden, haalde hij een voertuig rechts in en reed hij daarbij zeer dicht op de auto's voor hem. Op ruime afstand van de kruising gaf hij vol gas en reed hij ongeveer 152 kilometer per uur. Op de kruising stond een Toyota Yaris stil, deels op de voorrangsweg. De Mercedes botste met nog ongeveer 95 kilometer per uur op de linkerzijde van die auto. Vier inzittenden kwamen om het leven: een moeder, haar tienjarige dochter, haar achtjarige zoon en een vriendin. De negenjarige dochter van die vriendin overleefde de aanrijding met onder meer een gebroken sleutelbeen. Het gerechtshof 's-Hertogenbosch beslist in hoger beroep tegen het vonnis van de rechtbank Zeeland-West-Brabant van 26 april 2024. Die rechtbank legde vier jaar gevangenisstraf op en een rijontzegging van tien jaar. Zowel de verdachte als de officier van justitie ging in beroep. De advocaat-generaal eiste zes jaar gevangenisstraf, de verdediging bepleitte onder meer vrijspraak van roekeloosheid. Het hof spreekt de verdachte vrij van het letsel van het overlevende meisje. Het dossier laat volgens het hof niet zien dat er sprake was van zwaar lichamelijk letsel, bijvoorbeeld door een operatie of ontbrekend uitzicht op herstel. Ook is er te weinig informatie om vast te stellen dat zij tijdelijk ziek of in haar normale bezigheden verhinderd was. Voor dat deel van de tenlastelegging blijft alleen het gevaarzettende rijgedrag over. Voor de vier doden acht het hof roekeloosheid bewezen. Het hof wijst het verweer af dat de bestuurster van de Toyota geen voorrang verleende. Wie op een weg met een maximumsnelheid van 50 kilometer per uur bijna drie keer zo hard rijdt, kan volgens het hof niet verwachten dat anderen daar rekening mee houden. De voorrangsregel is dan 'de facto illusoir' geworden. Ook het ingrijpen van het elektronische stabiliteitssysteem van de auto verandert dat niet: de verdachte had zichzelf door zijn rijgedrag in die positie gebracht. De snelheid op afstand van de kruising en het rechts inhalen met dicht bijrijden samen laten zien dat hij bewust zeer gevaarlijk reed, aldus het hof. Dat de verdachte eerder veroordeeld werd voor een forse snelheidsovertreding weegt het hof strafverzwarend mee. Bij de straf stelt het hof dat bij vier doden sprake is van meerdaadse samenloop, geen eendaadse zoals de verdediging bepleitte: elk slachtoffer levert een eigen overtreding op. Het hof vindt zeven jaar gevangenisstraf passend en verlaagt die met twee maanden omdat de redelijke termijn in hoger beroep met bijna zes maanden is overschreden. Het hof legt daarom zes jaar en acht maanden gevangenisstraf op voor de dood van de vier slachtoffers, met aftrek van voorarrest. Daarnaast volgt een ontzegging van de bevoegdheid motorrijtuigen te besturen voor tien jaar. Voor het gevaarzettende rijgedrag ten aanzien van het overlevende meisje legt het hof een rijontzegging van één jaar op. Het hof beveelt tevens de gevangenneming van de verdachte.