Voetballer moet EK-inkomsten als loon aanmerken vanwege gezag KNVB — HR:1998:AA2441

inkomstenbelasting / kwalificatie arbeidsinkomsten nationale voetbalselectie / belastingverdrag Nederland-Duitsland / gezagsverhouding KNVB

Eiser / verzoeker

X (Nederlandse voetballer, lid van de EK-selectie 1988)

Verweerder / gedaagde

Staatssecretaris van Financiën / Inspecteur der belastingen

De Hoge Raad verwierp het cassatieberoep van de voetballer en bevestigde dat zijn EK-inkomsten als loon uit niet-zelfstandige arbeid moeten worden aangemerkt vanwege een gezagsverhouding met de KNVB.

Het hof oordeelde dat er een gezagsverhouding bestond tussen de KNVB en de EK-selectiespelers, onder meer omdat de bondscoach kon beslissen over speelminuten en bankzittersrol.
De inkomsten van de voetballer (beloning van de KNVB en sponsorbijdragen) worden gekwalificeerd als inkomsten uit niet-zelfstandige arbeid in de zin van artikel 10 van het Nederlands-Duits belastingverdrag 1959.
De beslissingen van de bondscoach over deelname aan wedstrijden zijn wezenlijk genoeg om een gezagsverhouding aan te nemen en kunnen niet worden beschouwd als slechts een nadere invulling van zelfstandige diensten.
De feitelijke beoordeling van de gezagsverhouding is verweven met waarderingen van feitelijke aard en kan in cassatie niet opnieuw worden getoetst.
De aftrek elders belast werd door het hof verhoogd van f 2.947,-- naar f 4.742,--, wat gedeeltelijk in het voordeel van de belastingplichtige was.

Samenvatting

Een Nederlandse voetballer die in 1988 deelnam aan het Europees Kampioenschap voetbal in West-Duitsland kreeg een belastingaanslag opgelegd over de inkomsten die hij voor zijn deelname ontving. De kern van het geschil was de vraag of deze inkomsten beschouwd moesten worden als loon uit dienstbetrekking of als vergoeding voor zelfstandige arbeid. Dat onderscheid was cruciaal omdat het bepaalde welk land belasting mocht heffen: Nederland of Duitsland.

De voetballer ontving van de KNVB een beloning voor de wedstrijden die hij speelde tijdens het EK, waarvan de helft in een fonds bij de Stichting Contractspelersfonds KNVB werd gestort. Daarnaast ontving hij sponsorbijdragen. De inspecteur der belastingen stelde dat er sprake was van een gezagsverhouding tussen de KNVB en de spelers, waardoor de inkomsten als loon uit niet-zelfstandige arbeid konden worden aangemerkt. Op grond van het belastingverdrag tussen Nederland en Duitsland uit 1959 mocht Duitsland dan belasting heffen over de in dat land verdiende inkomsten.

Het Gerechtshof Amsterdam gaf de inspecteur grotendeels gelijk en oordeelde dat er inderdaad een gezagsverhouding bestond tussen de KNVB en de selectiespelers. Daarvoor wees het hof op een reeks omstandigheden in onderlinge samenhang. Een belangrijk element was dat de bondscoach kon beslissen of en hoe lang een speler meedeed aan een wedstrijd, en of hij op de bank of tribune moest plaatsnemen. Het hof verhoogde wel de aftrek voor elders betaalde belasting, wat in het voordeel van de voetballer was.

De voetballer ging vervolgens in cassatie bij de Hoge Raad, maar zonder succes. De Hoge Raad beoordeelde of het hof het belastingverdrag correct had uitgelegd en of de motivering deugdelijk was. Dat was het geval. De beslissingen van de bondscoach over speelminuten en opstelling konden niet worden afgedaan als slechts een 'nadere bepaling van verlangde prestaties' binnen een overeenkomst voor zelfstandige diensten. Het ging om wezenlijke beslissingen over de uitvoering van de werkzaamheden, wat kenmerkend is voor een gezagsverhouding.

De uitspraak is relevant omdat zij duidelijkheid schept over de fiscale positie van voetballers die als lid van een nationale selectie in het buitenland spelen. Ondanks dat zij geen formeel arbeidscontract met de KNVB hadden, werd de relatie met de bond tijdens het oefenprogramma en het kampioenschap als een dienstbetrekking gekwalificeerd. De Hoge Raad benadrukte dat de feitelijke beoordeling van zo'n gezagsverhouding aan het hof is voorbehouden en in cassatie niet opnieuw kan worden beoordeeld.