Naar inhoud
Juristi.nl
ECLI:NL:HR:2001:AB0631Bestuursrecht; Belastingrecht

Hoge Raad verwerpt cassatie: bijdrage aan Focolarebeweging telt niet als aftrekbare lijfrentegift — HR:2001:AB0631

aftrekbaarheid periodieke gift / lijfrente aan leefgemeenschap bij aangifte inkomstenbelasting

Eiser / verzoeker

X (belanghebbende, lid Focolarebeweging)

VS

Verweerder / gedaagde

Staatssecretaris van Financiën / Inspecteur

Cassatieberoep ongegrond verklaard: de betaling van f 10.000 aan de Focolarebeweging is geen aftrekbare lijfrentegift in de zin van artikel 47, lid 1, letter a, Wet IB 1964.

  • Een betaling aan een leef- of kloostergemeenschap die voortvloeit uit een gelofte van armoede is geen aftrekbare periodieke gift, omdat zij deel uitmaakt van een wederkerig geheel van rechten en verplichtingen.
  • Niet van belang is of de verplichtingen tot afdracht van inkomen civielrechtelijk afdwingbaar zijn; ook natuurlijke verbintenissen sluiten het giftenkarakter uit.
  • De afdracht en de ontvangen prestaties (onderdak, levensonderhoud, verzorging) staan naar hun aard voortdurend en onsplitsbaar tegenover elkaar, zodat er geen 'vrij' deel is dat als gift kan worden aangemerkt.
  • Een vergelijking van de geldswaarde van de wederzijdse prestaties is niet nodig als de afdracht en de ontvangen prestaties onlosmakelijk met elkaar zijn verbonden.
  • De aftrek voor overige giften was al toegestaan tot het wettelijke maximum, zodat de vraag of de betaling als 'overige gift' kon worden aangemerkt niet meer aan de orde was.

Samenvatting

Een lid van de Focolarebeweging, een door de Paus erkende lekenorde, wilde een jaarlijkse betaling van 10.000 gulden aan de beweging aftrekken als gift in de vorm van een lijfrentetermijn bij zijn aangifte inkomstenbelasting over 1992. De Hoge Raad verwierp dit standpunt.

De man woonde in een leefgemeenschap van de Focolarebeweging en had tijdelijke geloften van kuisheid, armoede en gehoorzaamheid afgelegd. Ingevolge die geloften droeg hij vrijwel zijn volledige salaris af aan de Stichting B, de financiële organisatie van de beweging. In ruil daarvoor ontving hij van de beweging onderdak, levensonderhoud en verzorging bij ziekte. Bij notariële akte had hij zich voor vijf jaar verplicht jaarlijks 10.000 gulden aan de stichting te betalen.

AI-zoekassistent

Beschrijf uw zaak. Wij vinden de juiste advocaat.

In één of twee zinnen matcht onze AI uw situatie direct met gespecialiseerde advocaten, desgewenst in uw regio.

Match uit 19.638 advocatenGratis en vrijblijvendResultaat in seconden

Voor de belastingrechter draaide de vraag erom of die 10.000 gulden als aftrekbare 'gift in de vorm van termijnen van lijfrente' kon worden aangemerkt. Dat vereiste onder de toenmalige Wet op de inkomstenbelasting 1964 dat sprake was van een periodieke uitkering die voortvloeide uit vrijgevigheid, zonder tegenprestatie.

Het Hof 's-Hertogenbosch oordeelde eerder al dat de betaling geen gift was. De betaling maakte deel uit van een samenhangend geheel van rechten en verplichtingen tussen de man en de Focolarebeweging: hij droeg zijn inkomen af, de beweging zorgde voor hem. Dit systeem, vergelijkbaar met dat van een kloostergemeenschap, berustte op geloften die hij had afgelegd bij zijn toetreding en voortdurende lidmaatschap. Of die verplichtingen civielrechtelijk afdwingbaar waren, deed daarbij niet ter zake, aldus het Hof.

In cassatie voerde de man onder meer aan dat het Hof had miskend dat ook een min of meer verplichte bijdrage nog een aftrekbare gift kan zijn, en dat onderzocht had moeten worden of zijn bijdrage de waarde van de ontvangen prestaties van de beweging oversteeg. De Hoge Raad volgde deze argumenten niet.

Volgens de Hoge Raad heeft het Hof terecht vastgesteld dat de betaling van 10.000 gulden deel uitmaakte van een wederkerig geheel van rechten en plichten dat voortvloeide uit de gehele opzet van de Focolarebeweging. Omdat hetgeen de man afdroeg naar zijn aard voortdurend en onsplitsbaar tegenover zijn aanspraken op de beweging stond, was er geen ruimte om een deel van de betaling als vrije gift aan te merken. Een vergelijking van de geldswaarde van de wederzijdse prestaties was daarvoor niet nodig.

De Hoge Raad verklaarde het cassatieberoep ongegrond. De man kreeg de aftrek van 10.000 gulden als lijfrentegift niet, naast de al toegestane aftrek voor overige giften die al op het wettelijke maximum zat.

Gerelateerde uitspraken

Gegevens

Datum uitspraak

Instantie

Hoge Raad

Zaaknummer

35587

Procedure

Cassatie

Bron: officiële uitspraak op rechtspraak.nl

Op de hoogte blijven

Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.

Adv.Ynvest Fund
6%

vast rendement

  • Vastgoed als zekerheid
  • Kwartaalbetalingen
  • Vanaf €30.000
Meer informatie

Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.

Recente uitspraken

HR:2026:1914
Hoge Raad·
Bestuursrecht; Belastingrecht
HR:2026:1918
Hoge Raad·
Bestuursrecht; Belastingrecht
HR:2026:1915
Hoge Raad·
Bestuursrecht; Belastingrecht
HR:2026:1922
Hoge Raad·
Bestuursrecht; Belastingrecht
HR:2026:1923
Hoge Raad·
Bestuursrecht; Belastingrecht