Hoge Raad verwerpt cassatie over bloedonderzoek zonder verdenking bij rijden onder invloed — HR:2005:AT3993
rijden onder invloed / onbevoegd bloedonderzoek / bewijsuitsluiting
Eiser / verzoeker
verdachte
Verweerder / gedaagde
Openbaar Ministerie
Hoge Raad verwerpt het cassatieberoep; de veroordeling van het hof blijft in stand, met een geldboete van € 500,- waarvan € 250,- voorwaardelijk en een voorwaardelijke rijontzegging van drie maanden.
- Bloedonderzoek mag alleen worden uitgevoerd als er een concrete verdenking bestaat van rijden onder invloed; willekeurige bloedproeven zijn wettelijk niet toegestaan.
- Het ontbreken van de vereiste verdenking is een vormverzuim, maar leidt niet automatisch tot bewijsuitsluiting; de rechter weegt de ernst van het verzuim af.
- Toestemming van de verdachte voor de bloedproef heft de onbevoegdheid van de verbalisant niet op.
- Het hof compenseerde het vormverzuim door een lagere straf op te leggen in plaats van het bewijs uit te sluiten; de Hoge Raad acht dit oordeel niet onbegrijpelijk.
- Letsel waardoor een verdachte in het ziekenhuis moest worden opgenomen, rechtvaardigde de keuze voor een bloedproef boven een ademanalyse.
Samenvatting
Een man uit Friesland botste op 11 september 2001 met zijn auto op een kruising in Twijzel op een andere personenauto. Bij het onderzoek na het ongeluk rook de politie geen alcohol aan zijn adem, maar vervoerde hem vanwege enkelblessures per ambulance naar het Medisch Centrum Leeuwarden. Daar vroegen verbalisanten hem toestemming voor een bloedonderzoek. De man stemde in, en het bloedonderzoek wees uit dat hij te veel had gedronken. Hij werd vervolgd voor rijden onder invloed.
Voor het gerechtshof Leeuwarden voerde zijn advocaat aan dat de politie geen toestemming had mogen vragen voor een bloedonderzoek, omdat er op dat moment geen concrete verdenking van rijden onder invloed bestond. Het hof gaf de raadsman gelijk: alleen het feit dat de verdachte te hard had gereden was onvoldoende voor zo'n verdenking, en andere aanwijzingen voor alcoholgebruik ontbraken. De politie had dus geen bevoegdheid om toestemming te vragen. Dat de verdachte die toestemming uiteindelijk had gegeven, veranderde daar niets aan.
Toch besloot het hof het bewijs niet van de hand te wijzen. Het redeneerde dat de politie niet willekeurig had gehandeld, omdat getuigen hadden verklaard dat de man flink te hard reed voor een ernstige aanrijding. Bovendien had de verdenking waarschijnlijk eenvoudig kunnen worden onderbouwd door alsnog een blaastest af te nemen. Het hof compenseerde het vormverzuim door een lagere straf op te leggen: een geldboete van € 500,- waarvan de helft voorwaardelijk, en een voorwaardelijke rijontzegging van drie maanden.
In cassatie klaagde de verdediging dat het hof ten onrechte het resultaat van het bloedonderzoek voor het bewijs had gebruikt. De Hoge Raad buigt zich over de centrale vraag: vereist de wet dat iemand verdachte moet zijn voordat hem toestemming voor een bloedproef kan worden gevraagd? Uit de parlementaire geschiedenis van de Wegenverkeerswet blijkt dat de wetgever dit nadrukkelijk heeft bedoeld. Willekeurige bloedproeven zonder verdenking zijn niet de bedoeling; het is geen routine-onderzoek. De Hoge Raad bevestigt dan ook dat het hof terecht oordeelde dat de verbalisant onbevoegd handelde.
Over het tweede deel van het hofoordeel, namelijk dat dit vormverzuim niet tot bewijsuitsluiting hoefde te leiden, oordeelt de Hoge Raad anders dan de verdediging hoopte. Het hof woog mee dat er geen inbreuk op de lichamelijke integriteit had plaatsgevonden zonder toestemming van de verdachte, dat niet willekeurig was opgetreden en dat de verdenking eenvoudig had kunnen worden onderbouwd. Dat oordeel getuigt niet van een onjuiste rechtsopvatting en is ook niet onbegrijpelijk, aldus de Hoge Raad. Het cassatieberoep wordt verworpen.
Betrokken advocaten
Betrokken rechters
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:RBNHO:2026:730, Rechtbank Noord-Holland, 29-01-2026, 15/032453-24
Rechtbank Noord-Holland · Strafrecht
ECLI:NL:RBGEL:2025:11301, Rechtbank Gelderland, 19-12-2025, 264831
Rechtbank Gelderland · Strafrecht
ECLI:NL:RBGEL:2025:11304, Rechtbank Gelderland, 19-12-2025, 264831 (GVM)
Rechtbank Gelderland · Strafrecht
ECLI:NL:GHARL:2025:7960, Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 11-12-2025, 21-003371-24
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden · Strafrecht; Strafprocesrecht
Gegevens
Bron: officiële uitspraak op rechtspraak.nlFormele relaties
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
Nieuwe uitspraken van deze rechter
- dhr. mr. J. de Hullu
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.