Hoge Raad vernietigt veroordeling wegens misleidende bijsluiter bij hoger beroepsdagvaarding — HR:2006:AV6094
ontvankelijkheid cassatie na vergissing openbaar ministerie / recht op aanwezigheid bij behandeling
Eiser / verzoeker
verdachte
Verweerder / gedaagde
Openbaar Ministerie
Hoge Raad vernietigt het arrest van het Gerechtshof Leeuwarden en wijst de zaak terug voor een nieuwe behandeling in hoger beroep.
- Overschrijding van de cassatietermijn is verschoonbaar als ambtelijke informatie bij de verdachte de gerechtvaardigde verwachting heeft gewekt dat de beroepstermijn later aanvangt.
- Een bij vergissing meegestuurde bijsluiter door het openbaar ministerie, die suggereerde dat de zaak niet inhoudelijk zou worden behandeld, rechtvaardigde de late cassatie.
- Artikel 6 EVRM vereist dat de verdachte de mogelijkheid heeft zijn zaak in hoger beroep in zijn aanwezigheid te laten behandelen; nu hij door een fout van justitie verstek liet gaan, was dat recht geschonden.
- De Hoge Raad vernietigt het verstekarrest en verwijst de zaak terug naar het gerechtshof voor een nieuwe behandeling in hoger beroep.
Samenvatting
Een man uit Groningen werd in februari 2004 door de politierechter vrijgesproken van het hem ten laste gelegde. De officier van justitie ging in hoger beroep. Bij de dagvaarding voor de zitting in hoger beroep op 22 juli 2004 werd de man een zogeheten bijsluiter meegestuurd. Die bijsluiter vermeldde dat op die zitting uitsluitend de vraag zou worden behandeld of het hoger beroep tijdig was ingesteld, en dat de zaak bij een ontvankelijk hoger beroep later inhoudelijk zou worden behandeld op een nader te bepalen zitting.
De man verscheen niet op de zitting van 22 juli 2004, in de veronderstelling dat zijn zaak die dag toch niet inhoudelijk aan de orde zou komen. Het gerechtshof in Leeuwarden behandelde de zaak echter wél inhoudelijk bij verstek en veroordeelde hem tot een taakstraf van zestig uur werkstraf. Pas in januari 2005, toen de Reclassering hem uitnodigde voor een gesprek over de uitvoering van die straf, ontdekte de man dat hij was veroordeeld.
Nadat zijn advocaat de zaak aankaarte, erkende de advocaat-generaal bij het gerechtshof in een brief van 31 januari 2005 dat de bijsluiter per vergissing bij de dagvaarding was gevoegd. Die bijsluiter had er, zo schreef hij, geen aanleiding voor mogen geven te twijfelen aan de ontvankelijkheid van het hoger beroep. De advocaat-generaal betreurde de vergissing en kondigde aan de executie van de taakstraf op te schorten totdat de Hoge Raad een beslissing had genomen.
De man stelde op 11 januari 2005 cassatieberoep in, ruim buiten de wettelijke cassatietermijn. De Hoge Raad beoordeelde eerst of dat beroep ontvankelijk was. In beginsel zijn cassatietermijnen van openbare orde en leidt overschrijding tot niet-ontvankelijkheid, maar de wet laat een uitzondering toe bij bijzondere, de verdachte niet toe te rekenen omstandigheden. In dit geval had het openbaar ministerie zelf de onjuiste verwachting gewekt dat de inhoudelijke behandeling op een latere zitting zou plaatsvinden. De man mocht op die informatie afgaan, zodat het te laat ingestelde cassatieberoep hem niet kon worden aangerekend.
Ook inhoudelijk slaagde het cassatieberoep. Artikel 6 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens garandeert een verdachte het recht om bij de behandeling van zijn zaak aanwezig te zijn. Nu de man door een fout van justitie niet bij de inhoudelijke behandeling in hoger beroep aanwezig was, kon niet worden gezegd dat hij vrijwillig van dat recht had afgezien. De Hoge Raad vernietigde het arrest van het gerechtshof en wees de zaak terug naar het gerechtshof in Leeuwarden, zodat de zaak in hoger beroep opnieuw wordt behandeld in aanwezigheid van de verdachte.
Betrokken advocaten
Betrokken rechters
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:RBOVE:2026:521, Rechtbank Overijssel, 03-02-2026, 08.161039.22 (P)
Rechtbank Overijssel · Strafrecht
ECLI:NL:GHARL:2026:181, Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 14-01-2026, 21-001217-21
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden · Strafrecht
ECLI:NL:GHARL:2026:182, Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 14-01-2026, 21-001216-21
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden · Strafrecht
ECLI:NL:RBGEL:2025:11311, Rechtbank Gelderland, 19-12-2025, 014429
Rechtbank Gelderland · Strafrecht
Gegevens
Bron: officiële uitspraak op rechtspraak.nlOp de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
Nieuwe uitspraken van deze rechter
- dhr. mr. J. de Hullu
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.