Naar inhoud
Juristi.nl
ECLI:NL:HR:2007:AU8559Bestuursrecht; Belastingrecht

Hoge Raad vernietigt naheffingsaanslag overdrachtsbelasting van € 85.764 voor verkrijging monumentaandelen — HR:2007:AU8559

overdrachtsbelasting / vrijstelling monumentenverkrijging via aandelentransactie

Eiser / verzoeker

X B.V.

VS

Verweerder / gedaagde

Staatssecretaris van Financiën / Inspecteur

De Hoge Raad vernietigt de naheffingsaanslag overdrachtsbelasting van € 85.764 volledig en veroordeelt de Staat in de proceskosten.

  • De aandelenfictie in de overdrachtsbelasting is bedoeld om belastingontwijking via vennootschappen te voorkomen, niet om een omgekeerd effect te creëren waarbij een vrijgestelde verkrijging alsnog belast wordt.
  • De vrijstelling voor monumentenorganisaties (artikel 15 lid 1 letter p Wet op belastingen van rechtsverkeer) moet worden gelezen in samenhang met de aandelenfictie en geldt ook bij verkrijging van aandelen in een onroerendezaaklichaam waarvan de waarde een monument vertegenwoordigt.
  • De Hoge Raad wijkt af van de letterlijke wetsinterpretatie van het hof en kiest voor een systematische uitleg die recht doet aan het doel van zowel de vrijstelling als de fictie.
  • De naheffingsaanslag van € 85.764, berekend over een monumentwaarde van € 3.150.000, wordt volledig vernietigd.

Samenvatting

Een vennootschap die als doel heeft monumenten in stand te houden, kocht in 1998 alle aandelen in een andere vennootschap waarvan het enige bezit een rijksmonument was. Omdat zulke aandelen in een onroerendezaaklichaam fiscaal worden behandeld alsof de onroerende zaak zelf wordt verkregen, deed de koper een beroep op de vrijstelling van overdrachtsbelasting voor monumentenorganisaties. De inspecteur weigerde die vrijstelling en legde een naheffingsaanslag op van € 85.764, berekend over de waarde van het monument van € 3.150.000.

Zowel in bezwaar als bij het Gerechtshof 's-Gravenhage ving de vennootschap bot. Het hof redeneerde dat de vrijstelling in de Wet op belastingen van rechtsverkeer letterlijk alleen geldt voor de verkrijging van een monument zelf, niet voor de verkrijging van aandelen. Omdat de wet die reikwijdte niet nader had uitgebreid, was er volgens het hof onvoldoende reden om de duidelijke wettekst opzij te zetten.

AI-zoekassistent

Beschrijf uw zaak. Wij vinden de juiste advocaat.

In één of twee zinnen matcht onze AI uw situatie direct met gespecialiseerde advocaten, desgewenst in uw regio.

Match uit 19.638 advocatenGratis en vrijblijvendResultaat in seconden

De Hoge Raad oordeelt anders. De zogeheten aandelenfictie in de overdrachtsbelasting, die bepaalt dat aandelen in onroerendezaaklichamen worden belast alsof de onderliggende onroerende zaak zelf wordt verkregen, is in het leven geroepen om belastingontwijking via tussengevoegde vennootschappen te voorkomen. Die fictie heeft niet de strekking om het tegenovergestelde effect te bereiken: belastingplicht scheppen juist omdat iemand aandelen koopt in plaats van de zaak zelf, terwijl diezelfde koop van de zaak zelf vrijgesteld zou zijn geweest.

De Hoge Raad leest de vrijstellingsbepaling daarom in samenhang met de aandelenfictie. Onder 'verkrijging van monumenten' moet ook worden verstaan de verkrijging van aandelen in een vennootschap waarvan de waarde wordt bepaald door een monument, voor zover de heffing betrekking heeft op de waarde van dat monument. Omdat het monument aantoonbaar in het rijksmonumentenregister staat ingeschreven en aan alle overige voorwaarden voor de vrijstelling is voldaan, had de inspecteur de vrijstelling moeten verlenen.

De Hoge Raad verklaart het cassatieberoep gegrond, vernietigt de uitspraak van het hof, de uitspraak op bezwaar en de naheffingsaanslag volledig. De Staat moet het betaalde griffierecht van in totaal € 641 vergoeden en wordt veroordeeld in de proceskosten van zowel de cassatieprocedure (€ 1.288) als de hofprocedure (€ 644).

Betrokken rechters

Gerelateerde uitspraken

Gegevens

Datum uitspraak

Instantie

Hoge Raad

Zaaknummer

41591

Procedure

Cassatie

Bron: officiële uitspraak op rechtspraak.nl

Op de hoogte blijven

Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.

Nieuwe uitspraken van deze rechter

  • dhr. mr. C.A. Streefkerk
Adv.Ynvest Fund
6%

vast rendement

  • Vastgoed als zekerheid
  • Kwartaalbetalingen
  • Vanaf €30.000
Meer informatie

Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.

Recente uitspraken

HR:2026:1914
Hoge Raad·
Bestuursrecht; Belastingrecht
HR:2026:1918
Hoge Raad·
Bestuursrecht; Belastingrecht
HR:2026:1915
Hoge Raad·
Bestuursrecht; Belastingrecht
HR:2026:1922
Hoge Raad·
Bestuursrecht; Belastingrecht
HR:2026:1923
Hoge Raad·
Bestuursrecht; Belastingrecht