Hoge Raad vernietigt uitspraak over btw-aftrek holding na onjuiste maatstaf symbolische vergoeding — HR:2008:BD6833
btw-aftrek voorbelasting holding / symbolische vergoeding / belastingplicht Zesde richtlijn
Eiser / verzoeker
X Holding B.V.
Verweerder / gedaagde
Staatssecretaris van Financiën
Hoge Raad verklaart cassatieberoep gegrond, vernietigt de uitspraak van het Gerechtshof Den Bosch en verwijst de zaak naar het Gerechtshof Arnhem voor verdere behandeling.
- Een vergoeding die lager is dan de kostprijs maakt een prestatie niet automatisch symbolisch in de zin van de btw-richtlijn.
- Het hof vergeleek de vergoeding ten onrechte met de totale kosten van alle activiteiten van de holding, inclusief activiteiten waarvoor geen vergoeding werd ontvangen.
- De juiste maatstaf is of de vergoeding symbolisch is in verhouding tot de specifieke prestaties die de holding aan de vennootschap onder firma verrichtte.
- Wie uitsluitend om niet of tegen een symbolische vergoeding presteert, is geen belastingplichtige in de zin van de Zesde richtlijn; dit vereist beoordeling per prestatie.
- De zaak wordt verwezen naar het Gerechtshof Arnhem voor een nieuwe beoordeling met de juiste maatstaf.
Samenvatting
Een holdingvennootschap uit Z verrichtte in het laatste kwartaal van 1997 diensten aan een vennootschap onder firma: telefonische ondersteuning en adviezen over marketing, verzekeringen en management. Daarvoor ontving de holding een vergoeding van 1.000 gulden exclusief btw. Tegelijkertijd had de holding eerder in datzelfde tijdvak ruim 40.000 gulden aan omzetbelasting in aftrek gebracht op haar eigen inkopen en kosten.
De Belastingdienst weigerde die aftrek. Het standpunt was dat de holding geen echte economische activiteiten verrichtte en daarom ook geen recht had op aftrek van voorbelasting. Zowel de inspecteur als later het Gerechtshof Den Bosch stelde de fiscus grotendeels in het gelijk. Het hof redeneerde dat de 1.000 gulden vergoeding slechts symbolisch was, omdat de totale kosten die de holding maakte voor al haar activiteiten (ten behoeve van zowel de dochtermaatschappij als de vennootschap onder firma) in geen verhouding stonden tot die ene betaling. Er was daarom in wezen sprake van vrijgevigheid, en wie om niet presteert, is geen btw-plichtige.
De Hoge Raad is het niet eens met die redenering. Het hoogste rechtscollege stelt voorop dat wie regelmatig diensten om niet verleent inderdaad geen belastingplichtige is in de zin van de Europese btw-richtlijn. Maar een vergoeding die lager is dan de kostprijs, maakt een prestatie nog niet automatisch symbolisch. Daarvoor is meer nodig.
Het hof maakte volgens de Hoge Raad een cruciale fout: het vergeleek de ontvangen vergoeding van 1.000 gulden met de totale kosten van álle activiteiten van de holding, inclusief de werkzaamheden voor de dochtermaatschappij waarvoor helemaal geen afzonderlijke vergoeding werd gevraagd. De juiste vraag is een andere: welke concrete prestaties verrichtte de holding specifiek aan de vennootschap onder firma, en was de vergoeding die daarvoor werd ontvangen symbolisch in verhouding tot díe prestaties? Het hof had dat onderscheid moeten maken en had moeten beoordelen of bij die specifieke dienstverlening sprake was van vrijgevigheid.
Omdat het hof de verkeerde vergelijkingsmaatstaf hanteerde, kan zijn uitspraak niet in stand blijven. De Hoge Raad verklaart het cassatieberoep gegrond, vernietigt de hofuitspraak en verwijst de zaak naar het Gerechtshof Arnhem voor een nieuwe beoordeling. De Staatssecretaris van Financiën wordt veroordeeld tot betaling van € 1.288 aan proceskosten en de staat vergoedt het griffierecht van € 428.
Betrokken rechters
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:HR:2025:1334, Hoge Raad, 19-09-2025, 25/01699
Hoge Raad · Bestuursrecht; Belastingrecht
ECLI:NL:HR:2025:1142, Hoge Raad, 11-07-2025, 20/00162
Hoge Raad · Bestuursrecht; Belastingrecht
ECLI:NL:HR:2025:903, Hoge Raad, 13-06-2025, 23/04071
Hoge Raad · Bestuursrecht; Belastingrecht
ECLI:NL:HR:2025:678, Hoge Raad, 25-04-2025, 24/03288
Hoge Raad · Bestuursrecht; Belastingrecht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Hoge RaadRechtsgebied
Bestuursrecht; BelastingrechtZaaknummer
43927
Procedure
Cassatie
Formele relaties
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
Nieuwe uitspraken van deze rechter
- mw. mr. E.N. Punt
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.