Hoge Raad verwerpt cassatie over vergrijpboete die dezelfde feiten bestrafte als eerdere verzuimboetes — HR:2010:BO3624
dubbele bestraffing / samenloop vergrijpboete en verzuimboete in de omzetbelasting
Eiser / verzoeker
Staatssecretaris van Financiën
Verweerder / gedaagde
X V.O.F.
Hoge Raad verklaart het cassatieberoep van de Staatssecretaris van Financiën ongegrond; de vergrijpboete van € 24.395 over 2001 en 2002 vervalt wegens dubbele bestraffing.
- Een vergrijpboete mag niet worden opgelegd voor dezelfde gedraging waarvoor al een verzuimboete is opgelegd, ook niet als de eerdere verzuimboetes waren gebaseerd op te lage schattingen.
- Bij de beoordeling of sprake is van dubbele bestraffing is bepalend hoe de beboetbare gedraging in de kennisgeving is omschreven, niet het bedrag van de eerder opgelegde boete.
- Een algemeen geformuleerde kennisgeving 'wegens niet betalen van de omzetbelasting' dekt alle omzetbelasting over die periode, zodat een latere vergrijpboete voor hetzelfde tijdvak verboden dubbele bestraffing oplevert.
- Voor de maand oktober 2002, waarvoor geen verzuimboete was opgelegd, kon in beginsel wel een vergrijpboete worden opgelegd, maar het hof had onbegrijpelijk noch onjuist geoordeeld dat de vergrijpboete daar geen betrekking op had.
Samenvatting
Een vennootschap onder firma die zich bezighoudt met bemiddeling bij renovatie en onderhoud van onroerend goed, kreeg van de Belastingdienst over de periode januari 2000 tot en met oktober 2002 een naheffingsaanslag in de omzetbelasting opgelegd. Daarbij werd ook een vergrijpboete van € 24.395 opgelegd, omdat de vennootschap opzettelijk geen aangiften had gedaan en geen omzetbelasting had betaald.
Het probleem was dat de Belastingdienst al eerder, voor de maanden juli 2001 tot en met september 2002, zogeheten verzuimboetes had opgelegd. Die werden maandelijks opgelegd samen met de ambtshalve naheffingsaanslagen, telkens omdat de verschuldigde omzetbelasting niet was betaald. Op de aanslagbiljetten stond dat de boete werd opgelegd 'wegens niet betalen' van de omzetbelasting over de betreffende maand.
Het gerechtshof in Den Bosch oordeelde dat de Belastingdienst geen vergrijpboete mocht opleggen voor de periode januari 2001 tot en met september 2002, omdat daarvoor al verzuimboetes waren opgelegd. Dat zou neerkomen op twee keer bestraffen voor hetzelfde feit, wat het Nederlandse recht verbiedt. Het hof vernietigde de vergrijpboete voor zover die betrekking had op de jaren 2001 en 2002.
De Staatssecretaris van Financiën ging in cassatie. Hij betoogde onder meer dat de verzuimboetes waren gebaseerd op schattingen die achteraf te laag uitvielen, zodat de vergrijpboete toch nog deels gerechtvaardigd zou zijn voor het verschil. De Hoge Raad verwierp dit standpunt. Wat telt is niet het bedrag waarop de eerdere verzuimboetes waren gebaseerd, maar de omschrijving van de gedraging waarvoor ze werden opgelegd. Die omschrijving, namelijk het niet betalen van de omzetbelasting over de betreffende maanden, was zo algemeen geformuleerd dat ze betrekking had op alle omzetbelasting die de vennootschap over die maanden verschuldigd was.
Voor de maand oktober 2002 lag dat anders: daarvoor was geen verzuimboete opgelegd. Het hof had echter geoordeeld dat de vergrijpboete geen betrekking had op die maand, een oordeel dat de Hoge Raad niet onbegrijpelijk vond. De Belastingdienst had bij het hof ook niet gesteld dat, en voor welk bedrag, de vergrijpboete mede op oktober 2002 zag. De Hoge Raad oordeelde dat het hof de inspecteur niet alsnog de gelegenheid hoefde te geven die stelling in te nemen.
De Hoge Raad verklaarde het cassatieberoep van de Staatssecretaris ongegrond en liet het oordeel van het hof, dat de vergrijpboete voor de jaren 2001 en 2002 moest vervallen, in stand.
Betrokken rechters
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:HR:2018:299, Hoge Raad, 02-03-2018, 17/05344
Hoge Raad · Bestuursrecht; Belastingrecht
ECLI:NL:HR:2017:1244, Hoge Raad, 07-07-2017, 17/01099
Hoge Raad · Bestuursrecht; Belastingrecht
ECLI:NL:HR:2016:2626, Hoge Raad, 18-11-2016, 13/05846
Hoge Raad · Bestuursrecht; Belastingrecht
ECLI:NL:HR:2016:760, Hoge Raad, 29-04-2016, 15/04808
Hoge Raad · Bestuursrecht; Belastingrecht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Hoge RaadRechtsgebied
Bestuursrecht; BelastingrechtZaaknummer
08/01101
Procedure
Cassatie
Formele relaties
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
Nieuwe uitspraken van deze rechter
- dhr. mr. P.M.F. van Loon
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.