Hoge Raad vermindert gevangenisstraf met één maand wegens overschrijding redelijke termijn in TBS-zaak — HR:2012:BX8505
TBS met dwangverpleging / gebruik verouderde gedragskundige rapporten / redelijke termijn cassatie
Eiser / verzoeker
verdachte
Verweerder / gedaagde
Openbaar Ministerie
Gevangenisstraf verlaagd van drie jaar naar twee jaar en elf maanden wegens overschrijding van de redelijke termijn; terbeschikkingstelling met dwangverpleging blijft in stand.
- Rechter mag verouderde gedragskundige rapporten (ouder dan één jaar) zonder instemming van de verdachte gebruiken als de verdachte zelf weigert mee te werken aan nieuw onderzoek.
- Verdachte weigerde uitdrukkelijk medewerking aan nieuwe rapportages; uitzondering op instemmingsvereiste was daarmee van toepassing.
- Overschrijding van de redelijke termijn in cassatie (meer dan zestien maanden) leidde ambtshalve tot verlaging van de gevangenisstraf met één maand.
- Terbeschikkingstelling met dwangverpleging bleef volledig in stand ondanks gedeeltelijke vernietiging van het arrest.
Samenvatting
Een man werd door het gerechtshof 's-Hertogenbosch veroordeeld voor wederrechtelijke vrijheidsberoving, zware mishandeling, mishandeling (ook van zijn toenmalige levensgezel), en bedreiging. Een deel van die feiten was begaan tegen een weerloos tweejarig kind. Het hof legde hem een gevangenisstraf van drie jaar op en beval dat hij ter beschikking werd gesteld met dwangverpleging.
De verdachte tekende cassatie aan bij de Hoge Raad. Zijn advocaat klaagde dat het hof de terbeschikkingstelling mede had gebaseerd op twee psychiatrische rapporten die bij de aanvang van de zitting in hoger beroep al meer dan een jaar oud waren. Volgens de wet mag een rechter zulke verouderde rapporten alleen gebruiken als zowel het openbaar ministerie als de verdachte daarmee instemmen. Die instemming was er niet, aldus de verdediging.
De Hoge Raad verwierp dit bezwaar. De wet maakt een uitzondering op de instemmingseis: als de verdachte zelf weigert mee te werken aan een nieuw onderzoek, mag de rechter de oudere rapporten toch gebruiken zonder instemming. De verdachte had tijdens twee zittingen in hoger beroep uitdrukkelijk verklaard dat hij niet zou meewerken aan het opstellen van nieuwe rapportages. Het hof had dan ook terecht geoordeeld dat die uitzondering van toepassing was. Dat oordeel was begrijpelijk en deugdelijk gemotiveerd, aldus de Hoge Raad.
Het cassatiemiddel haalde het dus niet. Toch vernietigde de Hoge Raad het arrest van het hof op één punt, maar dan ambtshalve, dat wil zeggen op eigen initiatief en zonder dat de verdachte daarover had geklaagd. Tussen het instellen van het cassatieberoep en de uitspraak van de Hoge Raad verstreken meer dan zestien maanden. Daarmee was de redelijke termijn voor berechting overschreden, zoals die wordt gewaarborgd door het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Dit leidde tot een verlaging van de gevangenisstraf: in plaats van drie jaar werd die gesteld op twee jaar en elf maanden. De terbeschikkingstelling met dwangverpleging bleef volledig in stand.
Betrokken advocaten
mr. A.A. Franken
verdachte
Betrokken rechters
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:RBMNE:2024:6989, Rechtbank Midden-Nederland, 27-11-2024, 23/027563
Rechtbank Midden-Nederland · Strafrecht; Materieel Strafrecht
ECLI:NL:RBMNE:2024:7302, Rechtbank Midden-Nederland, 27-11-2024, 24/010451
Rechtbank Midden-Nederland · Strafrecht
ECLI:NL:RBDHA:2023:17865, Rechtbank Den Haag, 21-11-2023, 23-003113
Rechtbank Den Haag · Strafrecht
ECLI:NL:RBOVE:2023:467, Rechtbank Overijssel, 08-02-2023, 08.209474.20 (P)
Rechtbank Overijssel · Strafrecht
Gegevens
Bron: officiële uitspraak op rechtspraak.nlFormele relaties
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
Nieuwe uitspraken van deze rechter
- dhr. mr. Y. Buruma
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.