Hoge Raad vernietigt veroordeling na fout bij betekening dagvaarding — HR:2026:1223
Verstek verlenen / aanwezigheidsrecht verdachte / betekening dagvaarding
Eiser / verzoeker
verdachte
Verweerder / gedaagde
Openbaar Ministerie
De Hoge Raad vernietigt het arrest van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden en wijst de zaak terug voor een nieuwe behandeling.
- Verdachte stond per 31 juli 2024 ingeschreven in de BRP, drie dagen vóór de zitting van 1 augustus 2024, maar het hof was hiervan niet op de hoogte.
- Het hof verleende ten onrechte verstek omdat het aannam dat de verdachte geen bekende woon- of verblijfplaats had.
- De Hoge Raad bevestigt dat achteraf kan worden vastgesteld dat het aanwezigheidsrecht van de verdachte is geschonden, ook als de rechter dit tijdens de zitting niet kon weten.
- Inschrijving in de BRP vóór aanvang van de terechtzitting — ook na betekening aan het OM — kan grond zijn voor vernietiging van de uitspraak.
- De zaak wordt teruggewezen naar het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden voor nieuwe behandeling.
Samenvatting
Een man werd in hoger beroep bij verstek veroordeeld, terwijl hij op de dag van de zitting al stond ingeschreven in de basisregistratie personen. Dat had het hof moeten weten, en de Hoge Raad trekt nu een streep door de veroordeling.
De zaak draait om een fundamenteel recht: het recht van een verdachte om aanwezig te zijn bij zijn eigen berechting. Dat recht wordt beschermd door te eisen dat een dagvaarding correct wordt bezorgd. Is de verdachte niet aantoonbaar bereikbaar, dan mag een rechter er in beginsel van uitgaan dat hij vrijwillig afstand heeft gedaan van zijn recht om aanwezig te zijn — en kan de zaak zonder hem worden behandeld.
De dagvaarding voor de hoger beroepszitting van 1 augustus 2024 werd meerdere keren tevergeefs aangeboden aan het adres dat de verdachte had opgegeven. Op 4 juli 2024 werd de dagvaarding uiteindelijk uitgereikt aan een medewerker van het openbaar ministerie — een geldige maar noodgedwongen methode die wordt gebruikt als de verdachte niet bereikbaar is. Uit de registers bleek destijds dat hij niet stond ingeschreven in de basisregistratie personen en dat er geen woon- of verblijfplaats van hem bekend was. Noch de verdachte, noch zijn advocaat verscheen op de zitting. Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden verleende verstek en deed meteen uitspraak.
Maar er was een complicerende factor. Uit een latere informatiecheck — gedaan op 20 augustus 2024, na de zitting — bleek dat de verdachte zich al per 31 juli 2024 had ingeschreven op een nieuw adres. Dat was dus drie dagen vóór de zitting. Het hof wist dit niet, maar de Hoge Raad stelt vast dat de inschrijving er feitelijk al was op het moment van behandeling. Daarmee was de verdachte in beginsel bereikbaar geweest en had hij op zijn minst de kans moeten krijgen aanwezig te zijn.
De Hoge Raad benadrukt dat het achteraf kan blijken dat aan het aanwezigheidsrecht is tekortgedaan — ook als de rechter dat op het moment van de zitting niet kon weten. Dit is vaste rechtspraak: als een verdachte tussen de betekening van de dagvaarding en de aanvang van de zitting alsnog in de BRP wordt ingeschreven, kan dat later aanleiding zijn om de zaak over te doen. Precies die situatie doet zich hier voor.
De Hoge Raad vernietigt het arrest van het gerechtshof en wijst de zaak terug naar het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden voor een nieuwe behandeling.
Betrokken advocaten
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:RBGEL:2024:1623, Rechtbank Gelderland, 13-03-2024, 405686
Rechtbank Gelderland · Civiel Recht; Verbintenissenrecht
ECLI:NL:RBDHA:2023:16135, Rechtbank Den Haag, 10-10-2023, C/09/654792 / KG ZA 23-853
Rechtbank Den Haag · Civiel Recht
ECLI:NL:GHDHA:2021:2412, Gerechtshof Den Haag, 30-03-2021, 200.256.755/01
Gerechtshof Den Haag · Civiel Recht
ECLI:NL:RBDHA:2021:2240, Rechtbank Den Haag, 10-03-2021, C/09/605088 KG ZA 20-1265
Rechtbank Den Haag · Civiel Recht; Verbintenissenrecht
Gegevens
Bron: officiële uitspraak op rechtspraak.nlFormele relaties
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.