Hoge Raad bevestigt tbs voor mishandeling van verpleegkundige in ggz-instelling — HR:2026:1362
mishandeling van een ambtenaar (verpleegkundige) tijdens verplichte ggz-zorg
Eiser / verzoeker
verdachte
Verweerder / gedaagde
Openbaar Ministerie
Hoge Raad verwerpt het cassatieberoep; de veroordeling voor mishandeling van een ambtenaar en de terbeschikkingstelling met bevel tot verpleging van overheidswege blijven ongewijzigd in stand.
- Hof: een verpleegkundige die verplichte zorg uitvoert binnen een Wvggz-instelling geldt als 'ambtenaar' in de zin van artikel 304 Sr, ondanks haar privaatrechtelijke dienstverband
- Cassatiemiddel over het ambtenaarbegrip faalt: doorslaggevend zijn het openbare karakter van de zorgtaak en het toezicht van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd
- Cassatiemiddel over overschrijding van de redelijke termijn in cassatie is gegrond, maar heeft geen gevolg omdat een tbs-maatregel met verpleging zich niet voor vermindering leent
- Overige cassatieklachten ongemotiveerd afgedaan op grond van artikel 81 lid 1 Wet op de rechterlijke organisatie
- Hoge Raad verwerpt het cassatieberoep volledig; veroordeling en tbs met dwangverpleging blijven in stand
Samenvatting
De Hoge Raad heeft de veroordeling en de maatregel van terbeschikkingstelling met verpleging van overheidswege in stand gelaten van een man die een verpleegkundige in een ggz-instelling had geslagen. De Hoge Raad oordeelde dat deze verpleegkundige terecht als 'ambtenaar' is aangemerkt, waardoor mishandeling van haar zwaarder wordt bestraft dan een gewone mishandeling.
Het ging om een incident op 21 maart 2023 in een zorginstelling waar de man op grond van een rechterlijke zorgmachtiging verplicht was opgenomen. Een verpleegkundige sprak hem tijdens het eten aan op het dragen van een muts, wat tot een woordenwisseling leidde. De man spuugde naar haar en liep weg. Toen zij achter hem aanrende en hem aansprak, ontstond een worsteling op de gang waarbij hij haar tweemaal met zijn vuist in het gezicht sloeg. Volgens haar verklaring deed haar wang veel pijn en bleek bij de huisarts dat haar kaakkopjes waren aangetast en haar kaak licht opgezwollen was.
Het gerechtshof Den Haag veroordeelde de man voor mishandeling van een ambtenaar tijdens de uitoefening van haar functie. Die kwalificatie maakt verschil: de wet staat toe dat de straf voor mishandeling met een derde wordt verhoogd als het slachtoffer een ambtenaar is die op dat moment rechtmatig zijn of haar functie uitoefent. In cassatie voerde de verdediging aan dat een verpleegkundige in dienst van een particuliere zorginstelling geen ambtenaar in deze zin kan zijn, zeker niet als zij als zzp'er werkzaam is en geen publiekrechtelijk dienstverband heeft.
De Hoge Raad volgde dit betoog niet. Volgens vaste rechtspraak valt onder het begrip 'ambtenaar' ook degene die onder toezicht en verantwoording van de overheid is aangesteld in een functie met een openbaar karakter. Het hof had vastgesteld dat de verplichte en gedwongen zorg aan iemand die op grond van de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg is opgenomen, een overheidstaak is. De inhoud en reikwijdte van het werk van de verpleegkundigen die deze zorg uitvoeren, zijn van overheidswege bepaald, en hun werk staat onder toezicht van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd, die vergaande bevoegdheden heeft over het bestuur van en het toezicht op de instelling. Dat de arbeidsrelatie tussen de verpleegkundige en haar werkgever privaatrechtelijk van aard is, doet daar volgens de Hoge Raad niet aan af: dat is slechts het gevolg van de manier waarop deze overheidstaak in de praktijk is georganiseerd. Aan de functie kan daarom een openbaar karakter niet worden ontzegd, en het oordeel van het hof dat de verpleegkundige als ambtenaar gold, was juist en niet onbegrijpelijk.
Wel slaagde een ander onderdeel van het cassatieberoep: de klacht dat de redelijke termijn in de cassatiefase was overschreden omdat het hof de processtukken te laat had ingezonden. De Hoge Raad deed bovendien pas uitspraak meer dan zestien maanden na het instellen van het cassatieberoep, terwijl de man in voorlopige hechtenis zat. Normaal gesproken leidt een dergelijke overschrijding tot strafvermindering, maar omdat de opgelegde maatregel van terbeschikkingstelling met verplichte verpleging zich naar zijn aard niet voor vermindering leent, volstond de Hoge Raad met de constatering dat de redelijke termijn was overschreden, zonder daar verdere gevolgen aan te verbinden.
De overige cassatieklachten wees de Hoge Raad af zonder nadere motivering, omdat zij geen vragen opriepen die van belang zijn voor de eenheid of ontwikkeling van het recht. De Hoge Raad verwierp het cassatieberoep in zijn geheel, zodat de veroordeling voor mishandeling van een ambtenaar en de terbeschikkingstelling met bevel tot verpleging van overheidswege in stand blijven.
Betrokken advocaten
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:RBROT:2024:12120, Rechtbank Rotterdam, 02-12-2024, 10-129071-24
Rechtbank Rotterdam · Strafrecht
ECLI:NL:GHARL:2023:11074, Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 20-12-2023, 21-003486-22
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden · Strafrecht
ECLI:NL:GHARL:2023:11075, Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 20-12-2023, 21-002873-22
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden · Strafrecht
ECLI:NL:GHARL:2023:11076, Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 20-12-2023, 21-002872-22
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden · Strafrecht; Strafprocesrecht
Gegevens
Bron: officiële uitspraak op rechtspraak.nlFormele relaties
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.