Hoge Raad vernietigt tenuitvoerlegging voorwaardelijke celstraf wegens verkeerd taakstrafverbod — HR:2026:1481
tenuitvoerlegging voorwaardelijke gevangenisstraf en taakstrafverbod, cassatie
Eiser / verzoeker
verdachte
Verweerder / gedaagde
openbaar ministerie
Hoge Raad vernietigt de beslissing over de tenuitvoerlegging van een eerder voorwaardelijk opgelegde gevangenisstraf van vier weken en wijst de zaak in zoverre terug naar het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden; het beroep wordt voor het overige verworpen.
- Hof beval volledige tenuitvoerlegging van een voorwaardelijke gevangenisstraf van vier weken wegens recidive tijdens de proeftijd
- Hof achtte omzetting naar een taakstraf onmogelijk wegens het taakstrafverbod van artikel 22b Sr
- Taakstrafverbod kent een uitzondering wanneer voor het betrokken feit ook een onvoorwaardelijke vrijheidsstraf is opgelegd, wat hier het geval was
- Cassatiemiddel slaagt: hof ging uit van een onjuiste rechtsopvatting over het taakstrafverbod
- Redelijke termijn in cassatiefase overschreden, maar Hoge Raad volstaat met de constatering zonder verder gevolg
- Zaak op het punt van de tenuitvoerlegging terugverwezen naar het hof, veroordeling voor de diefstal blijft in stand
Samenvatting
Een man werd door het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden veroordeeld tot vijf weken gevangenisstraf wegens diefstal in vereniging met braak, gepleegd op 8 oktober 2023. Omdat hij dit feit pleegde tijdens de proeftijd van een eerdere veroordeling, beval het hof ook dat een voorwaardelijk deel van vier weken van een eerder opgelegde gevangenisstraf van zes weken alsnog volledig ten uitvoer zou worden gelegd. Die eerdere straf was op 21 juli 2023 opgelegd door de politierechter in de rechtbank Midden-Nederland voor een poging tot diefstal met braak.
De raadsman van de man had het hof gevraagd om van die tenuitvoerlegging af te zien, onder meer omdat de politie hem bij zijn aanhouding tegen zijn been zou hebben getrapt terwijl hij op een elektrische fiets reed. Het hof vond die politie-inzet niet disproportioneel en zag geen aanleiding om slechts een deel van de straf ten uitvoer te leggen. Het hof overwoog verder dat het omzetten van de voorwaardelijke straf in een taakstraf van dezelfde duur niet mogelijk was, omdat het zogenoemde taakstrafverbod van artikel 22b van het Wetboek van Strafrecht daaraan in de weg zou staan, en beval daarom de volledige tenuitvoerlegging van de gevangenisstraf.
De man ging in cassatie en richtte zijn klacht tegen dat laatste oordeel. De advocaat-generaal bij de Hoge Raad concludeerde op 30 juni 2026 dat de klacht terecht was: het taakstrafverbod kent een uitzondering voor gevallen waarin naast de taakstraf ook een onvoorwaardelijke vrijheidsstraf is opgelegd, en dat was hier het geval, omdat de eerdere straf van zes weken voor twee weken onvoorwaardelijk was. De advocaat-generaal adviseerde de Hoge Raad de uitspraak op dit punt te vernietigen en de zaak in zoverre terug te wijzen naar het hof.
De Hoge Raad volgde dit advies. Hij overwoog dat de rechter die beslist over een vordering tot tenuitvoerlegging van een eerder voorwaardelijk opgelegde straf, in plaats daarvan de tenuitvoerlegging van een taakstraf kan gelasten, en dat het taakstrafverbod van artikel 22b Sr daarbij van overeenkomstige toepassing is. Bepalend is dan of voor het feit waarvoor de voorwaardelijke straf destijds is opgelegd, ook een onvoorwaardelijke vrijheidsstraf is opgelegd; is dat het geval, dan staat het taakstrafverbod aan omzetting naar een taakstraf niet in de weg. Omdat de eerdere straf van de man voor een deel onvoorwaardelijk was, had het hof niet mogen oordelen dat het taakstrafverbod omzetting naar een taakstraf uitsloot. Het cassatiemiddel slaagde daarom.
Daarnaast stelde de Hoge Raad ambtshalve vast dat de redelijke termijn in de cassatiefase was overschreden, omdat er meer dan twee jaar was verstreken sinds het instellen van het cassatieberoep. Gelet op de beperkte omvang van die overschrijding volstond de Hoge Raad met de constatering daarvan, zonder daar verder een gevolg aan te verbinden.
De Hoge Raad vernietigde de uitspraak van het hof, maar uitsluitend voor zover het de beslissing over de tenuitvoerlegging van de voorwaardelijk opgelegde gevangenisstraf van vier weken betreft, en wees de zaak in zoverre terug naar het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden voor een nieuwe behandeling. Voor het overige verwerpt de Hoge Raad het cassatieberoep, zodat de veroordeling tot vijf weken gevangenisstraf voor de diefstal in stand blijft.
Betrokken advocaten
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:GHARL:2025:8434, Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 18-12-2025, 21-004898-21
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden · Strafrecht
ECLI:NL:GHARL:2025:8061, Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 09-12-2025, 21-001094-24
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden · Strafrecht; Strafprocesrecht
ECLI:NL:RBGEL:2025:11731, Rechtbank Gelderland, 22-08-2025, 05/720402-18
Rechtbank Gelderland · Strafrecht
ECLI:NL:RBMNE:2025:4119, Rechtbank Midden-Nederland, 25-07-2025, 16.318052.24 (P)
Rechtbank Midden-Nederland · Strafrecht
Gegevens
Bron: officiële uitspraak op rechtspraak.nlFormele relaties
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.