Hoge Raad houdt veroordeling voor mensensmokkel via valse IND-papieren in stand, straf twee weken lager — HR:2026:1575
mensensmokkel (artikel 197a Sr) via verblijfsaanvragen met valse documenten
Eiser / verzoeker
verdachte (helper bij verblijfsaanvragen van Marokkaanse mannen)
Verweerder / gedaagde
Openbaar Ministerie
Hoge Raad verwerpt de cassatiemiddelen maar verlaagt de gevangenisstraf wegens termijnoverschrijding van 22 maanden naar 21 maanden en 2 weken, waarvan 7 maanden voorwaardelijk met een proeftijd van 2 jaar.
- Wederrechtelijk verblijf in de zin van artikel 197a lid 2 Sr betekent verblijf zonder enig subjectief recht of enige bevoegdheid.
- Een verblijfsvergunning die is verkregen met valse documenten verschaft geen rechtsgeldige verblijfstitel; het verblijf is dan wederrechtelijk.
- Dat de IND de vergunningen niet heeft ingetrokken, staat niet in de weg aan het oordeel dat het verblijf wederrechtelijk was.
- De klacht over winstbejag faalt om de redenen uit de conclusie van de advocaat-generaal.
- Wegens overschrijding van de redelijke termijn in cassatie verlaagt de Hoge Raad de gevangenisstraf van 22 maanden naar 21 maanden en 2 weken.
Samenvatting
Vijf Marokkaanse mannen kregen tussen 2014 en 2018 een Nederlandse verblijfsvergunning op grond van een duurzame relatie met een Spaanse vrouw. Bij hun aanvragen bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) lagen valse stukken: verklaringen van inschrijving in het bevolkingsregister van het Spaanse Ceuta waar ze nooit hadden ingestaan, een bankafschrift met een saldo van € 19.202,91 terwijl er in werkelijkheid € 452,91 op de rekening stond, en arbeidscontracten, werkgeversverklaringen en loonstroken van de Spaanse partners voor banen die niet bestonden. Een man, geboren in 1986, hielp daarbij tegen betaling. Hij regelde nepdienstverbanden, gaf geld en leningen, boekte en betaalde vliegreizen, beheerde bankrekeningen en bankpassen en ging mee als begeleider bij het indienen van aanvragen.
Het gerechtshof 's-Hertogenbosch veroordeelde hem op 7 augustus 2024 voor mensensmokkel uit winstbejag, waarvan hij een beroep of gewoonte had gemaakt. Het legde 22 maanden gevangenisstraf op, waarvan 7 voorwaardelijk met een proeftijd van 2 jaar. Het hof stelde vast dat niet alleen de vijf genoemde mannen, maar ook 12 van 14 andere vreemdelingen uit het dossier hun aanvraag op valse documenten baseerden. Bij 8 van hen wees de IND de aanvraag af wegens een schijnrelatie of een vals contract.
De man ging in cassatie bij de Hoge Raad. Zijn belangrijkste argument: de vijf mannen hadden allemaal een geldige verblijfsvergunning, en de IND had die nooit ingetrokken. Hun verblijf was dus niet onrechtmatig, en dan kan hij ook niet hebben geholpen bij wederrechtelijk verblijf, zoals de wet voor mensensmokkel vereist. Daarnaast betwistte hij dat hij bij de niet bij naam genoemde vreemdelingen uit winstbejag had gehandeld. De advocaat-generaal adviseerde in een conclusie van 30 juni 2026 om het beroep te verwerpen.
De Hoge Raad volgt die lijn. Wederrechtelijk verblijf betekent dat iemand aan geen enkele regel, nationaal of internationaal, een recht op verblijf kan ontlenen. Het hof mocht oordelen dat een aanvraag op basis van valse documenten niet tot een rechtsgeldige verblijfstitel kan leiden, en dat de vreemdelingen zich daarmee wederrechtelijk een verblijf hebben verschaft of dat hebben geprobeerd. Dat de IND (nog) geen gevolgen heeft verbonden aan de valse stukken door vergunningen in te trekken, staat daar niet aan in de weg. Ook de klacht over winstbejag faalt, om de redenen die de advocaat-generaal in zijn conclusie geeft. De overige klachten leiden evenmin tot vernietiging; die hoeft de Hoge Raad niet nader te motiveren.
Wel stelt de Hoge Raad uit zichzelf vast dat de zaak in cassatie te lang heeft geduurd. Er zijn meer dan twee jaar verstreken sinds het cassatieberoep werd ingesteld, en daarmee is de redelijke termijn uit het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens overschreden. Dat moet tot strafvermindering leiden.
De Hoge Raad vernietigt het arrest van het hof alleen wat betreft de duur van de gevangenisstraf. Hij verlaagt die van 22 maanden naar 21 maanden en 2 weken, waarvan 7 maanden voorwaardelijk met een proeftijd van 2 jaar. Voor het overige verwerpt de Hoge Raad het beroep, zodat de veroordeling voor mensensmokkel blijft staan.
Betrokken advocaten
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:RBMNE:2025:6292, Rechtbank Midden-Nederland, 24-11-2025, 16.099372.21
Rechtbank Midden-Nederland · Strafrecht
ECLI:NL:RBROT:2025:12746, Rechtbank Rotterdam, 25-09-2025, 10/067438-24
Rechtbank Rotterdam · Strafrecht
ECLI:NL:RBROT:2025:10094, Rechtbank Rotterdam, 18-08-2025, 83-336603-23
Rechtbank Rotterdam · Strafrecht
ECLI:NL:RBROT:2025:9891, Rechtbank Rotterdam, 30-07-2025, 10-227235-24
Rechtbank Rotterdam · Strafrecht
Gegevens
Bron: officiële uitspraak op rechtspraak.nlFormele relaties
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.