Hoge Raad: hof motiveerde afwijzing noodweer na dodelijk schot in rug onvoldoende — HR:2026:1863
noodweer en noodweerexces bij dodelijk schot met vuurwapen
Eiser / verzoeker
verdachte (eiser in cassatie)
Verweerder / gedaagde
openbaar ministerie
Hoge Raad vernietigt het arrest van het hof Den Haag deels wegens onvoldoende motivering van de verwerping van het noodweerverweer en wijst de zaak terug naar het hof
- Het hof verwierp het beroep op (putatief) noodweer en noodweerexces omdat de verdachte het slachtoffer had opgewacht en met een vuurwapen de confrontatie zocht.
- Een beroep op noodweer kan niet slagen als iemands gedrag naar bedoeling en uiterlijke verschijningsvorm aanvallend is, maar dit oordeel moet wel begrijpelijk gemotiveerd zijn.
- Het hof ging niet in op het verweer dat het slachtoffer met een mes achter een vriend van de verdachte aanrende en een stekende beweging maakte, waardoor de verwerping ontoereikend gemotiveerd is.
- De Hoge Raad vernietigt het arrest deels (onder meer de strafoplegging en de beslissingen over twee benadeelde partijen) en wijst de zaak terug naar het hof Den Haag.
Samenvatting
Op 16 december 2020 werd in Vlaardingen een man met een vuurwapen in de rug geschoten. Hij overleed ter plaatse. De schutter was een toen 18-jarige jongen met een licht verstandelijke beperking. Eerder die avond had hij met twee vrienden een conflict gehad met het latere slachtoffer, achter een supermarkt. Daarna waren ze weggereden, maar kort daarna reden ze terug en parkeerden ze in de buurt. Toen ze het slachtoffer op straat zagen staan, stapte de verdachte als eerste uit, met een vuurwapen in zijn zak.
Wat daarna gebeurde, is deels in dispuut. Volgens het hof renden de verdachte, zijn twee vrienden en het slachtoffer hard achter elkaar aan. Eén vriend liep voorop, het slachtoffer erachter en de verdachte met het wapen in de hand daar weer achter. Bij een kruising stak de voorste vriend de straat over. Het slachtoffer bleef op de stoep staan en de verdachte schoot van zeer korte afstand.
De verdediging voerde aan dat het slachtoffer eerst met een mes in de hand luid schreeuwend achter een vriend van de verdachte aanrende en een stekende beweging maakte. De verdachte zou in paniek hebben geschoten omdat hij dacht dat zijn vriend in levensgevaar was. De raadsman deed een beroep op putatief noodweer (de verdachte meende ten onrechte dat hij zich moest verdedigen) en op noodweerexces (overschrijding van de grenzen van verdediging door een hevige gemoedsbeweging). Hij wees daarbij ook op de beperkingen van de verdachte, die volgens deskundigen impulsief en in paniek handelde.
Het gerechtshof Den Haag verwierp dit verweer in zijn arrest van 20 december 2024. Het oordeelde dat de verdachte het slachtoffer bewust had opgewacht en met een vuurwapen de confrontatie had gezocht, onder meer om te bewijzen dat er met hen niet te spotten viel. Zijn gedrag was daarom aanvallend en niet verdedigend. Het hof liet in het midden of het slachtoffer een mes had en weigerde daarover nader onderzoek.
De Hoge Raad erkent dat zo'n beroep op noodweer niet kan slagen als iemand aanvallend handelt, bijvoorbeeld omdat hij een confrontatie zoekt. Maar het oordeel van het hof is volgens de Hoge Raad niet zonder meer begrijpelijk. Het hof is namelijk niet ingegaan op het verweer dat het slachtoffer, nadat de verdachte was uitgestapt, wederrechtelijk achter de vriend van de verdachte aanrende met een mes en een stekende beweging maakte. Het verwerpen van het verweer is daardoor onvoldoende gemotiveerd.
De Hoge Raad vernietigt het arrest van het hof, maar alleen voor een deel: het impliciet subsidiair tenlastegelegde, de strafoplegging, de beslissing over de vordering van de benadeelde partij [benadeelde 1] en de beslissing over de vordering van [benadeelde 2] voor affectieschade. De zaak gaat terug naar het gerechtshof Den Haag voor een nieuwe behandeling op deze punten. Voor het overige verwerpt de Hoge Raad het beroep.
Betrokken advocaten
Betrokken rechters
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:GHARL:2025:7378, Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 25-11-2025, 21-000445-24
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden · Strafrecht
ECLI:NL:GHARL:2025:6808, Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 04-11-2025, 21-005299-22
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden · Strafrecht; Strafprocesrecht
ECLI:NL:GHARL:2025:6196, Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 08-10-2025, 21-005079-24
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden · Strafrecht
ECLI:NL:RBAMS:2025:2377, Rechtbank Amsterdam, 10-04-2025, 13-390161-24
Rechtbank Amsterdam · Strafrecht; Europees Strafrecht
Gegevens
Bron: officiële uitspraak op rechtspraak.nlFormele relaties
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
Nieuwe uitspraken van deze rechters
- mw. mr. C. Caminada
- mw. mr. C.N. Dalebout
- mw. mr. F. Damsteegt
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.